Σύνταξη με πλασματικά έτη: Ποιοι μπορούν να φύγουν νωρίτερα και πόσο κοστίζει η εξαγορά

Η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για έναν ασφαλισμένο, δεν αποτελεί όμως συμφέρουσα επιλογή σε όλες τις περιπτώσεις. Το βασικό ερώτημα είναι αν ο πρόσθετος χρόνος ανοίγει νωρίτερα την πόρτα της συνταξιοδότησης ή αν απλώς προσθέτει ένα μικρό ποσό στη μελλοντική σύνταξη.

Στα πλασματικά έτη περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας, των σπουδών, των παιδιών, της γονικής ή εκπαιδευτικής άδειας και ορισμένων κενών διαστημάτων ασφάλισης. Τα δικαιώματα αναγνώρισης διαφοροποιούνται ανάλογα με το πότε ασφαλίστηκε για πρώτη φορά ο ενδιαφερόμενος και με ποιες διατάξεις πρόκειται να συνταξιοδοτηθεί.

Πότε η εξαγορά είναι πραγματικά συμφέρουσα

Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι εκείνη του ασφαλισμένου που πλησιάζει τα 62 έτη, αλλά δεν συμπληρώνει τα απαιτούμενα 40 χρόνια ασφάλισης. Εφόσον μπορεί να καλύψει τη διαφορά με πλασματικό χρόνο, ενδέχεται να συνταξιοδοτηθεί αρκετά χρόνια νωρίτερα, αντί να περιμένει μέχρι τα 67 ή να συνεχίσει να εργάζεται.

Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που στα 62 του έχει 38 πραγματικά έτη ασφάλισης μπορεί, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, να εξετάσει την εξαγορά δύο ετών. Σε αυτή την περίπτωση, το όφελος δεν είναι μόνο η αύξηση της σύνταξης, αλλά κυρίως η δυνατότητα άμεσης αποχώρησης.

Η εξαγορά μπορεί επίσης να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη όταν απαιτούνται λίγοι μήνες ή έτη για την κατοχύρωση παλαιότερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Το ανώτατο όριο αναγνώρισης φτάνει γενικά έως τα επτά έτη για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα με προϋποθέσεις του 2014 και των επόμενων ετών.

Πότε χρειάζεται προσοχή

Η εξαγορά δεν είναι πάντα οικονομικά αποδοτική όταν ο ασφαλισμένος έχει ήδη συμπληρώσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης και θέλει τα πλασματικά έτη αποκλειστικά για να αυξήσει το ποσό που θα λαμβάνει.

Ο χρόνος που εξαγοράζεται με καταβολή εισφορών υπολογίζεται τόσο στην εθνική όσο και στην ανταποδοτική σύνταξη. Ωστόσο, η μηνιαία αύξηση μπορεί να είναι περιορισμένη σε σχέση με το συνολικό κόστος της εξαγοράς. Αντίθετα, πλασματικοί χρόνοι χωρίς εξαγορά μπορούν να βοηθήσουν στη θεμελίωση δικαιώματος, αλλά δεν αυξάνουν την ανταποδοτική σύνταξη.

Επομένως, πριν ληφθεί η απόφαση, πρέπει να συγκριθούν:

• το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί,
• η ηλικία στην οποία θα μπορεί να αποχωρήσει ο ασφαλισμένος,
• η εκτιμώμενη αύξηση της σύνταξης,
• ο χρόνος που απαιτείται για να αποσβεστεί το κόστος.

Πώς διαμορφώνεται το κόστος

Για τους μισθωτούς, το κόστος υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές του τελευταίου μήνα εργασίας πριν από την υποβολή της αίτησης. Αν η απασχόληση είναι μερική, οι αποδοχές ανάγονται σε πλήρη απασχόληση. Στις συνηθισμένες περιπτώσεις μισθωτών με εισφορά κύριας σύνταξης 20%, το κόστος ενός μήνα αναγνώρισης αντιστοιχεί περίπου στο 20% των αποδοχών που λαμβάνονται ως βάση υπολογισμού.

Ενδεικτικά, για ασφαλισμένο με αποδοχές 1.200 ευρώ, το κόστος μπορεί να φτάνει τα 240 ευρώ για κάθε αναγνωριζόμενο μήνα ή τα 2.880 ευρώ για ένα έτος. Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό, καθώς το τελικό ποσό εξαρτάται από την ασφαλιστική περίπτωση.

Για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολουμένους και αγρότες, η εισφορά εξαγοράς υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί κατά το έτος υποβολής της αίτησης. Αν δεν υπάρχει ενεργή ασφάλιση, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να επιλέξει κατηγορία, όχι όμως χαμηλότερη από την πρώτη.

Στρατός, σπουδές, παιδιά και κενά ασφάλισης

Η στρατιωτική θητεία συμφέρει κυρίως όταν καλύπτει το διάστημα που λείπει για τη συμπλήρωση των 40 ετών ή για την κατοχύρωση συγκεκριμένου δικαιώματος. Η εξαγορά ολόκληρης της θητείας μόνο για μια μικρή αύξηση στη σύνταξη χρειάζεται προσεκτικό υπολογισμό.

Το ίδιο ισχύει για τις σπουδές. Η αναγνώριση μπορεί να είναι πολύτιμη για κάποιον που ξεκίνησε να εργάζεται σε μεγαλύτερη ηλικία και δυσκολεύεται να συμπληρώσει 40 χρόνια ασφάλισης. Δεν είναι όμως αυτονόητο ότι συμφέρει να εξαγοράσει το σύνολο του προβλεπόμενου χρόνου.

Τα έτη λόγω παιδιών μπορούν επίσης να καλύψουν κρίσιμα ασφαλιστικά κενά, ενώ ο κενός χρόνος αφορά περιόδους στις οποίες δεν υπήρχε ασφάλιση. Για τους ασφαλισμένους μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 ισχύουν ειδικότεροι περιορισμοί, με εξαίρεση, μεταξύ άλλων, όσους επιδιώκουν πλήρη σύνταξη στα 62 με 40 έτη.

Πώς πληρώνεται η εξαγορά

Το ποσό μπορεί να καταβληθεί εφάπαξ, με έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος που εξαγοράζεται, ή σε τόσες μηνιαίες δόσεις όσοι είναι και οι αναγνωριζόμενοι μήνες. Όταν η αναγνώριση χρησιμοποιείται για τη συνταξιοδότηση, προβλέπεται και παρακράτηση από τη σύνταξη, ίση με το ένα τέταρτο του μηνιαίου ποσού της, μέχρι την εξόφληση.

Η αίτηση πρέπει, κατά κανόνα, να υποβληθεί πριν ή ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης. Δεν μπορεί κάποιος που έχει ήδη συνταξιοδοτηθεί να αγοράσει εκ των υστέρων πλασματικά έτη μόνο για να αυξήσει τη σύνταξή του.

Περισσότερα:

Σύνταξη στα 62 για εργαζομένους σε νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας και ΕΚΑΒ

Εφάπαξ 2027: Τι αλλάζει στον υπολογισμό- Ποιοι θα δουν μεγαλύτερα ποσά

Σύνταξη στα 67 για ασφαλισμένο του ΤΣΑΥ με 26 έτη ασφάλισης

Στο τραπέζι η σταδιακή κατάργηση του τεκμαρτού για ελεύθερους επαγγελματίες