Σύνταξη και χρέη στην Εφορία: Πότε κινδυνεύει ο λογαριασμός και τι προστατεύεται

Σε στενό κλοιό βρίσκονται χιλιάδες συνταξιούχοι που έχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την Εφορία ή τον ΕΦΚΑ, καθώς ακόμη και η σύνταξη μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένη σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, εάν δεν έχουν γίνει οι σωστές κινήσεις προστασίας.

Το βασικό «κλειδί» για όσους έχουν χρέη είναι ο δηλωμένος ακατάσχετος λογαριασμός. Πρόκειται για έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό, ατομικό ή κοινό, ο οποίος δηλώνεται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ και προστατεύει τις καταθέσεις μέχρι συγκεκριμένο μηνιαίο όριο.

Σήμερα, σύμφωνα με τις οδηγίες του e-ΕΦΚΑ για τις κατασχέσεις, το ακατάσχετο όριο σε έναν μοναδικό δηλωμένο λογαριασμό είναι 1.250 ευρώ μηνιαίως για κάθε φυσικό πρόσωπο, ενώ έχει ανακοινωθεί αύξησή του στα 1.600 ευρώ. Για να ισχύσει η προστασία, απαιτείται ηλεκτρονική δήλωση του συγκεκριμένου λογαριασμού στο πληροφοριακό σύστημα της φορολογικής διοίκησης.

Η μεγάλη παγίδα του αδήλωτου λογαριασμού

Το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν πολλοί συνταξιούχοι είναι ότι θεωρούν πως η σύνταξή τους προστατεύεται αυτόματα επειδή αποτελεί βασικό εισόδημα διαβίωσης. Στην πράξη, όμως, αν ο λογαριασμός στον οποίο κατατίθεται η σύνταξη δεν έχει δηλωθεί ως ακατάσχετος, η προστασία δεν ενεργοποιείται πλήρως.

Η ΑΑΔΕ διαθέτει ειδική ηλεκτρονική υπηρεσία μέσω της οποίας ο φορολογούμενος δηλώνει τον μοναδικό ακατάσχετο λογαριασμό του, συμπληρώνοντας τον IBAN και αποθηκεύοντας τη σχετική υπεύθυνη δήλωση. Η υπηρεσία είναι διαθέσιμη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Αυτό σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος με ληξιπρόθεσμα χρέη πρέπει να έχει δηλώσει εγκαίρως τον λογαριασμό στον οποίο μπαίνει η σύνταξή του. Διαφορετικά, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με δέσμευση ποσών, ακόμη και αν αυτά προέρχονται από συνταξιοδοτική παροχή.

Ένας λογαριασμός, μία τράπεζα

Η προστασία δεν ισχύει για όλους τους λογαριασμούς του οφειλέτη. Ο νόμος προστατεύει έναν μόνο λογαριασμό και σε ένα μόνο πιστωτικό ίδρυμα. Αν ο συνταξιούχος έχει χρήματα σε δεύτερη τράπεζα ή σε άλλο λογαριασμό που δεν έχει δηλωθεί, τα ποσά αυτά μπορεί να κατασχεθούν.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η σύνταξη κατατίθεται σε λογαριασμό διαφορετικό από αυτόν που έχει δηλωθεί ως ακατάσχετος. Σε αυτή την περίπτωση, ο συνταξιούχος πρέπει να προχωρήσει σε διόρθωση της δήλωσης, ώστε ο προστατευμένος λογαριασμός να είναι πράγματι εκείνος στον οποίο πιστώνεται η σύνταξη.

Τι ισχύει στους κοινούς λογαριασμούς

Παγίδες κρύβουν και οι κοινοί λογαριασμοί. Αν ένας συνταξιούχος είναι συνδικαιούχος με παιδί, σύζυγο ή άλλο συγγενικό πρόσωπο που έχει χρέη, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν προβλήματα, ακόμη και αν τα χρήματα που μπαίνουν στον λογαριασμό προέρχονται από τη σύνταξη.

Η προστασία ισχύει για κάθε φυσικό πρόσωπο, αλλά απαιτείται ο λογαριασμός να έχει δηλωθεί σωστά. Αν ο ένας συνδικαιούχος έχει δηλώσει τον λογαριασμό ως ακατάσχετο, αλλά ο άλλος όχι, ή αν υπάρχουν οφειλές από τον συνδικαιούχο, μπορεί να υπάρξουν δεσμεύσεις που οδηγούν σε ταλαιπωρία και ανάγκη αποδείξεων για την προέλευση των χρημάτων.

Γι’ αυτό οι ειδικοί συνιστούν στους συνταξιούχους με χρέη να αποφεύγουν, όπου είναι δυνατόν, τους κοινούς λογαριασμούς για την καταβολή της σύνταξης, ιδίως όταν ο συνδικαιούχος έχει δικές του οφειλές.

Πότε κινδυνεύει η σύνταξη

Η σύνταξη κινδυνεύει κυρίως όταν υπάρχουν αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές. Εφόσον ο φορολογούμενος δεν πληρώνει και δεν έχει ενταχθεί σε ρύθμιση, η ΑΑΔΕ ή το ΚΕΑΟ μπορούν να προχωρήσουν σε μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατάσχεση εις χείρας τρίτων, δηλαδή σε τραπεζικούς λογαριασμούς.

Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν ο συνταξιούχος αφήνει τις οφειλές να συσσωρεύονται, αγνοεί ειδοποιήσεις, δεν ρυθμίζει τα χρέη του ή δεν έχει δηλώσει ακατάσχετο λογαριασμό. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η τράπεζα μπορεί να δεσμεύσει ποσά που βρίσκονται εκτός του προστατευόμενου ορίου.

Ρύθμιση οφειλών και άρση κατάσχεσης

Η ένταξη σε ρύθμιση μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά. Σύμφωνα με τον e-ΕΦΚΑ, επιβληθείσα κατάσχεση στα χέρια τρίτων μπορεί να αρθεί εφόσον εξοφληθεί η οφειλή για την οποία εκδόθηκε το κατασχετήριο ή εφόσον ο οφειλέτης ενταχθεί σε πρόγραμμα ρύθμισης τμηματικής καταβολής και καταβάλει την πρώτη δόση.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας συνταξιούχος που βλέπει τον λογαριασμό του δεσμευμένο δεν πρέπει να μένει αδρανής. Πρέπει να ελέγξει άμεσα την οφειλή, να δει αν μπορεί να ενταχθεί σε ρύθμιση και να ζητήσει την αποδέσμευση ή τον περιορισμό της κατάσχεσης, όπου αυτό προβλέπεται.

Η σημασία της πρώτης δόσης

Η ρύθμιση από μόνη της δεν αρκεί αν δεν τηρείται. Κρίσιμο σημείο είναι η καταβολή της πρώτης δόσης και στη συνέχεια η συνέπεια στις επόμενες πληρωμές. Αν ο οφειλέτης χάσει τη ρύθμιση, μπορεί να ενεργοποιηθούν ξανά μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.

Για τους συνταξιούχους, αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το μηνιαίο εισόδημα είναι συνήθως σταθερό και περιορισμένο. Μια χαμένη ρύθμιση μπορεί να προκαλέσει νέα δέσμευση στον λογαριασμό και να αφήσει τον δικαιούχο χωρίς άμεση πρόσβαση σε μέρος των χρημάτων του.

Παραδείγματα

Συνταξιούχος που λαμβάνει 950 ευρώ τον μήνα και έχει δηλώσει σωστά τον λογαριασμό του ως ακατάσχετο προστατεύεται εντός του προβλεπόμενου ορίου. Αν, όμως, δεν έχει κάνει τη δήλωση στην ΑΑΔΕ, μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με δέσμευση και να χρειαστεί να κινηθεί εκ των υστέρων για να αποδείξει την προέλευση των χρημάτων.

Συνταξιούχος με συνολική σύνταξη 1.450 ευρώ, εφόσον ισχύσει το νέο όριο των 1.600 ευρώ και έχει δηλωμένο ακατάσχετο λογαριασμό, θα καλύπτεται σε μεγαλύτερο βαθμό από πριν. Αν όμως η σύνταξη μπαίνει σε μη δηλωμένο λογαριασμό ή σε κοινό λογαριασμό με οφειλέτη συνδικαιούχο, παραμένει ο κίνδυνος εμπλοκών.

Συνταξιούχος με σύνταξη 1.900 ευρώ δεν προστατεύεται πλήρως. Το ακατάσχετο καλύπτει μόνο το όριο που προβλέπει ο νόμος. Το υπερβάλλον ποσό μπορεί να βρεθεί εκτεθειμένο, εφόσον υπάρχει ενεργή κατάσχεση.

Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι

Το πρώτο βήμα είναι να ελέγξουν αν έχουν δηλώσει ακατάσχετο λογαριασμό στην ΑΑΔΕ. Το δεύτερο είναι να βεβαιωθούν ότι ο δηλωμένος λογαριασμός είναι αυτός στον οποίο κατατίθεται η σύνταξη.

Το τρίτο είναι να αποφεύγουν τη διατήρηση σημαντικών ποσών σε άλλους λογαριασμούς, οι οποίοι δεν καλύπτονται από την προστασία. Το τέταρτο είναι να ελέγχουν τις οφειλές τους προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ και, όπου υπάρχει δυνατότητα, να τις ρυθμίζουν εγκαίρως.

Περισσότερα:

Τρεις αλλαγές στις συντάξεις από το 2027 με την κατάργηση της προσωπικής διαφοράς

Συντάξεις 2026: Ποιοι λαμβάνουν τα υψηλότερα ποσά

Διαδοχική ασφάλιση: Πώς βγαίνει η σύνταξη όταν υπάρχουν ένσημα σε περισσότερα Ταμεία