Σύνταξη αναπηρίας ακόμη και με 1 ένσημο – Ποιοι τη δικαιούνται και πόσα χρειάζονται
Από 300 έως 4.500 ένσημα μπορεί να χρειάζεται ένας ασφαλισμένος για να θεμελιώσει δικαίωμα σύνταξης αναπηρίας, ανάλογα με την ηλικία του και τις συνθήκες υπό τις οποίες προέκυψε η αναπηρία. Τα ένσημα, ωστόσο, δεν αρκούν από μόνα τους. Βασική προϋπόθεση είναι να πιστοποιηθεί από το Κέντρο Πιστοποίησης Αναπηρίας –ΚΕΠΑ– ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%. Το ποσοστό και οι ελάχιστες ημέρες ασφάλισης πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά.
Οι τρεις δρόμοι για σύνταξη από κοινή νόσο
Για σύνταξη αναπηρίας που οφείλεται σε κοινή νόσο, ο μισθωτός μπορεί να θεμελιώσει δικαίωμα με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:
Ο πρώτος είναι να έχει συμπληρώσει τουλάχιστον 4.500 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή 15 χρόνια, ανεξάρτητα από το πότε πραγματοποιήθηκαν.
Ο δεύτερος προβλέπει τουλάχιστον 1.500 ένσημα, δηλαδή πέντε χρόνια ασφάλισης. Από αυτά, τα 600 ένσημα πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στην τελευταία πενταετία πριν από την ημερομηνία ή το έτος έναρξης της αναπηρίας. Σε περίπτωση που μέσα στην κρίσιμη πενταετία ο ασφαλισμένος λάμβανε επίδομα ασθενείας, ανεργίας ή σύνταξη, η περίοδος αναζήτησης των 600 ενσήμων παρατείνεται για αντίστοιχο χρονικό διάστημα.
Ειδική πρόβλεψη ισχύει για όσους δεν έχουν συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας τους. Στην περίπτωση αυτή αρκούν 300 ημέρες ασφάλισης, δηλαδή περίπου ένα έτος.
Μετά το 21ο έτος, οι απαιτούμενες ημέρες αυξάνονται κατά 120 για κάθε επιπλέον έτος ηλικίας, μέχρι να φτάσουν τις 1.500 ημέρες στο 31ο έτος. Έτσι, ενδεικτικά, στα 25 έτη απαιτούνται 780 ένσημα, στα 28 έτη 1.140 και στα 30 έτη 1.380 ημέρες ασφάλισης.
Πότε αρκεί μόνο ένα ένσημο
Ευνοϊκότερες είναι οι προϋποθέσεις όταν η αναπηρία προκλήθηκε από εργατικό ατύχημα ή αναγνωρισμένη επαγγελματική ασθένεια.
Σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 50%, αλλά ως ελάχιστος χρόνος ασφάλισης αρκεί μία ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι ο εργαζόμενος μπορεί να προστατευθεί ακόμη και όταν το ατύχημα συμβεί στην αρχή της ασφαλισμένης απασχόλησής του. Για την αναπηρία από ατύχημα που δεν συνδέεται με την εργασία απαιτείται ο μισός ασφαλιστικός χρόνος σε σχέση με την κοινή νόσο. Ενδεικτικά, αντί για 4.500 ένσημα απαιτούνται 2.250 ή, στη δεύτερη περίπτωση, 750 ημέρες αντί για 1.500, με τις ειδικότερες προϋποθέσεις να εξετάζονται από τον e-ΕΦΚΑ.
Τι ισχύει για τους ασφαλισμένους του Δημοσίου
Για τους ασφαλισμένους με συνταξιοδοτικό καθεστώς Δημοσίου ισχύουν διαφορετικοί κανόνες. Σε περίπτωση ανικανότητας που δεν οφείλεται στην υπηρεσία απαιτούνται τουλάχιστον πέντε χρόνια πραγματικής συντάξιμης υπηρεσίας και απόλυση λόγω σωματικής ή διανοητικής ανικανότητας.
Η αίτηση στο ΚΕΠΑ και στον e-ΕΦΚΑ
Η διαδικασία ξεκινά με ηλεκτρονική αίτηση πιστοποίησης της αναπηρίας στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας. Ο ασφαλισμένος δεν χρειάζεται να περιμένει να εκδοθεί πρώτα η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ: μπορεί να καταθέσει την αίτηση συνταξιοδότησης στον e-ΕΦΚΑ ακόμη και την ίδια ημέρα. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 δεν απαιτείται η διακοπή της εργασίας για την πρώτη χορήγηση σύνταξης αναπηρίας από κοινή νόσο. Το τελικό δικαίωμα και το ύψος της σύνταξης κρίνονται με βάση τον ασφαλιστικό χρόνο, το πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας και τα προσωπικά στοιχεία κάθε ασφαλισμένου.
- 10 λεπτά πριν Μάτι: Οκτώ χρόνια από τη φονική πυρκαγιά – Εκδηλώσεις μνήμης για τα 104 θύματα
- 23 λεπτά πριν Στέιτ Ντιπάρτμεντ: «Μπλόκο» στα F-35 για την Τουρκία
- 42 λεπτά πριν Επιβάτης της Ryanair περιγράφει τον εφιάλτη στον αέρα: «Με κρατούσαν για να μη βγω από το παράθυρο»
