Συντάξεις: Σενάρια για έκτακτη αύξηση – Τι εξετάζει η κυβέρνηση
Νέο σχέδιο για έκτακτη αύξηση στις συντάξεις εξετάζει το οικονομικό επιτελείο, καθώς ο πληθωρισμός συνεχίζει να πιέζει το εισόδημα χιλιάδων συνταξιούχων.
Η κυβέρνηση αναζητά μόνιμο μηχανισμό στήριξης, ο οποίος θα καλύπτει μέρος των απωλειών που προκαλεί η ακρίβεια σε βασικά αγαθά, ενέργεια, φάρμακα και ενοίκια.
Το θέμα μπαίνει δυναμικά στο τραπέζι ενόψει της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, όπου ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει το νέο πακέτο μέτρων για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ευάλωτες ομάδες.
Ανάμεσα στις βασικές προτεραιότητες βρίσκονται οι συνταξιούχοι, οι οποίοι βλέπουν τις αυξήσεις των τελευταίων ετών να μην καλύπτουν πλήρως τις απώλειες της προηγούμενης δεκαετίας.
Γιατί εξετάζεται νέα αύξηση στις συντάξεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο, οι συντάξεις έχουν κινηθεί πιο αργά σε σχέση με τους μισθούς. Την περίοδο 2019-2026, ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης αυξήθηκε ονομαστικά κατά 28,5%, ενώ ο κατώτατος μισθός ενισχύθηκε κατά 39,4%.
Αντίθετα, οι αυξήσεις στις συντάξεις, οι οποίες ξεκίνησαν να καταβάλλονται από το 2023, έφτασαν σωρευτικά στο 16,3%. Την ίδια στιγμή, ο σωρευτικός πληθωρισμός κινήθηκε περίπου στο 20%.
Επομένως, οι συνταξιούχοι είδαν την αγοραστική τους δύναμη να πιέζεται, καθώς οι αυξήσεις δεν κάλυψαν πλήρως το κόστος ζωής.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο για όσους έχουν προσωπική διαφορά, καθώς αρκετοί δεν έλαβαν ολόκληρες τις αυξήσεις που ανακοινώθηκαν τα προηγούμενα χρόνια. Έτσι, η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις που θα λειτουργήσουν συμπληρωματικά και θα δώσουν πραγματική ανάσα στο μηνιαίο εισόδημα.
Το βασικό σενάριο: Ρήτρα πληθωρισμού στις συντάξεις
Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει τη δημιουργία ειδικού μηχανισμού προστασίας των συντάξεων από τον υψηλό πληθωρισμό. Με απλά λόγια, όταν η ακρίβεια ξεπερνά ένα συγκεκριμένο όριο, θα ενεργοποιείται πρόσθετη αύξηση στις συντάξεις.
Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και μια έξτρα αύξηση κοντά στο 2,5%, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά περιθώρια. Ο μηχανισμός θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τον γενικό πληθωρισμό, αλλά και τις τιμές σε προϊόντα και υπηρεσίες που επηρεάζουν περισσότερο τους ηλικιωμένους, όπως τρόφιμα, ενέργεια, φάρμακα και ενοίκια.
Ωστόσο, για να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μέτρο, θα πρέπει να αλλάξει το ισχύον πλαίσιο που δεν επιτρέπει οι ετήσιες αυξήσεις στις συντάξεις να ξεπερνούν το ύψος του πληθωρισμού. Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση θα χρειαστεί να ανοίξει και νομοθετικά το ζήτημα.
Στο τραπέζι επίδομα έως 400 ευρώ
Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει νέα ενίσχυση στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων. Το ποσό που από τα 250 ευρώ αυξάνεται στα 300 ευρώ, ενδέχεται να ανέβει ακόμη περισσότερο.
Σύμφωνα με τα σενάρια που βρίσκονται υπό επεξεργασία, το επίδομα θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 400 ευρώ, με πιθανή καταβολή τον Νοέμβριο, δηλαδή περίπου δύο μήνες μετά τις ανακοινώσεις της ΔΕΘ.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θεωρείται άμεση και στοχευμένη, καθώς μπορεί να ενισχύσει γρήγορα το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων πριν από τον δύσκολο χειμώνα.
Αλλαγές στην ΕΑΣ για κύριες και επικουρικές συντάξεις
Ένα ακόμη σενάριο που εξετάζει η κυβέρνηση αφορά τη μείωση των κρατήσεων στις συντάξεις μέσω αλλαγών στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων.
Σήμερα, η ΕΑΣ επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ και σε επικουρικές άνω των 300 ευρώ. Το οικονομικό επιτελείο μελετά αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού, ώστε η κράτηση να μην επιβάλλεται σε ολόκληρο το ποσό της σύνταξης, αλλά μόνο στο υπερβάλλον τμήμα.
Για παράδειγμα, σε σύνταξη 2.200 ευρώ, η κράτηση θα μπορούσε να υπολογίζεται στα 800 ευρώ, δηλαδή στη διαφορά πάνω από τα 1.400 ευρώ, και όχι στο σύνολο των 2.200 ευρώ όπως ισχύει σήμερα.
Για τις επικουρικές συντάξεις, μάλιστα, εξετάζεται ακόμη και η πλήρης κατάργηση της εισφοράς. Αν προχωρήσει αυτή η αλλαγή, χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν καθαρή αύξηση στο ποσό που μπαίνει κάθε μήνα στον λογαριασμό τους.
Ποιους αφορά η μείωση των κρατήσεων
Η μείωση της ΕΑΣ δεν αφορά όλους τους συνταξιούχους. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, επηρεάζει περίπου 400.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν κύρια σύνταξη πάνω από 1.400 ευρώ μετά τον νόμο Κατρούγκαλου, καθώς και περίπου 250.000 συνταξιούχους με επικουρική σύνταξη άνω των 300 ευρώ.
Παρότι δεν καλύπτει το σύνολο των δικαιούχων, η συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να δώσει σημαντική ανάσα σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά. Επιπλέον, αποτελεί ένα μέτρο με μόνιμο χαρακτήρα, καθώς μειώνει τις μηνιαίες κρατήσεις και αυξάνει το καθαρό ποσό της σύνταξης.
Γιατί οι συνταξιούχοι δεν έχουν καλύψει τις απώλειες
Οι κύριες συντάξεις υπέστησαν μεγάλες περικοπές την περίοδο 2010-2018. Σε πολλές κατηγορίες, οι μειώσεις έφτασαν από 20% έως και 45%. Στη συνέχεια, οι συντάξεις έμειναν παγωμένες έως το 2022, καθώς το μνημονιακό πλαίσιο δεν επέτρεπε αυξήσεις.
Από το 2023 και μετά δόθηκαν αυξήσεις 7,75% το 2023, 3% το 2024, 2,4% το 2025 και νέα αύξηση το 2026. Παρ’ όλα αυτά, οι αυξήσεις δεν αρκούν για να αναπληρώσουν τις απώλειες της προηγούμενης δεκαετίας.
Ένας συνταξιούχος που λάμβανε 1.500 ευρώ και είδε τη σύνταξή του να μειώνεται στα 1.050 ευρώ, έχασε 450 ευρώ τον μήνα. Με τις αυξήσεις από το 2023 και μετά, η σύνταξή του μπορεί να έφτασε περίπου στα 1.213 ευρώ. Δηλαδή, ανέκτησε 163 ευρώ από τα 450 ευρώ που έχασε. Με άλλα λόγια, κάλυψε μόλις το 35% της απώλειας, ενώ παραμένει ακάλυπτο περίπου το 65%.
- 7 λεπτά πριν Τραμπ για Ιράν: Δεν θα ξεπαγώσουν τα περιουσιακά στοιχεία χωρίς συμφωνία
- 24 λεπτά πριν Voucher έως 500 ευρώ τον μήνα: Ποιοι το παίρνουν – Βήμα-βήμα η αίτηση
- 43 λεπτά πριν Φορολογικές δηλώσεις 2026: Ποιοι χάνουν την έκπτωση φόρου αν δεν κινηθούν άμεσα
