Συντάξεις: Κύμα φυγής υπό τον φόβο αλλαγών στα όρια ηλικίας

Έντονη κινητικότητα προς τη συνταξιοδότηση καταγράφεται φέτος, καθώς χιλιάδες ασφαλισμένοι σπεύδουν να υποβάλουν αιτήσεις, υπό τον φόβο ότι τα σημερινά όρια ηλικίας δεν θα παραμείνουν αμετάβλητα τα επόμενα χρόνια.

Η συζήτηση για τη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής, οι δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις και οι εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών για πιθανή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2030 έχουν δημιουργήσει κλίμα αβεβαιότητας στους ασφαλισμένους.

Τα στοιχεία δείχνουν σημαντική αύξηση των αιτήσεων. Μόνο στο πρώτο τετράμηνο του έτους υποβλήθηκαν 74.838 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός αυξημένος κατά 11.296 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα της προηγούμενης χρονιάς. Αν ο ίδιος ρυθμός συνεχιστεί, οι αιτήσεις μέχρι το τέλος του έτους μπορεί να ξεπεράσουν τις 220.000, υπερβαίνοντας ακόμη και το ρεκόρ των 212.151 αιτήσεων που είχε καταγραφεί το 2021.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ», μόνο τον Απρίλιο υποβλήθηκαν 16.625 νέες αιτήσεις. Ακόμη και σε σύγκριση με το 2021, χρονιά κατά την οποία σημειώθηκε ιστορικό υψηλό, οι φετινές αιτήσεις είναι ήδη αυξημένες κατά 8.120.

Όπως επισημαίνουν ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση, η αύξηση δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι πολλοί ασφαλισμένοι συμπληρώνουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις. Καθοριστικό ρόλο παίζει και ο φόβος ότι τα επόμενα χρόνια μπορεί να αλλάξουν οι κανόνες συνταξιοδότησης.

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκονται κυρίως οι σημερινοί 55άρηδες, οι οποίοι είναι πιθανό να αποτελέσουν την πρώτη γενιά που θα επηρεαστεί από ενδεχόμενη νέα αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας.

Σήμερα, το ασφαλιστικό σύστημα προβλέπει δύο βασικές οδούς εξόδου: συνταξιοδότηση στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης ή στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης. Τα όρια αυτά παραμένουν αμετάβλητα μετά τις μεταρρυθμίσεις της προηγούμενης δεκαετίας.

Ωστόσο, η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι ανά τριετία εξετάζεται η εξέλιξη του προσδόκιμου ζωής, προκειμένου να αξιολογείται αν απαιτούνται νέες προσαρμογές. Σύμφωνα με αναλογιστικές μελέτες, μέχρι το 2030 τα σημερινά όρια ηλικίας ενδέχεται να αυξηθούν κατά περίπου ενάμιση έτος.

Αν και δεν έχει ληφθεί ακόμη κυβερνητική απόφαση για τον χρόνο και τον τρόπο εφαρμογής μιας τέτοιας αλλαγής, ένα από τα σενάρια που εξετάζονται προβλέπει σταδιακή προσαρμογή των ορίων ηλικίας, αντίστοιχη με εκείνη που εφαρμόστηκε την περίοδο 2015-2021.

Η μεγαλύτερη πίεση, ωστόσο, αναμένεται μετά το 2030, καθώς οι δημογραφικοί δείκτες δείχνουν επιδείνωση των ισορροπιών στο ασφαλιστικό σύστημα. Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων προς τον ενεργό πληθυσμό εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το 60%, από περίπου 39% σήμερα.

Παράλληλα, για κάθε 100 άτομα εργάσιμης ηλικίας θα αντιστοιχούν περίπου 170 ηλικιωμένοι, ενώ ο δείκτης γονιμότητας εξακολουθεί να παραμένει πολύ χαμηλότερα από το επίπεδο που απαιτείται για την αναπλήρωση του πληθυσμού.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση επιλέγουν να κινηθούν άμεσα, προκειμένου να κατοχυρώσουν δικαιώματα πριν από ενδεχόμενες αλλαγές στα όρια ηλικίας.

Περισσότερα:

Στα 400 ευρώ το βοήθημα του Νοεμβρίου για τους χαμηλοσυνταξιούχους

Νέο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση μέσα στο καλοκαίρι

Χηρεία: Νέος γάμος «κόβει» το δικαίωμα σύνταξης πατέρα ανηλίκου

ΕΦΚΑ: Ποιοι συνταξιούχοι περιμένουν ακόμη την εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων