Συντάξεις εξωτερικού: πώς «δένουν» οι χρόνοι σε ΕΕ
Όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι φτάνουν στο παρά πέντε της σύνταξης με «σπασμένη» ασφαλιστική διαδρομή: λίγα χρόνια Ελλάδα, λίγα σε άλλη χώρα της Ε.Ε., ίσως και ένα πέρασμα από Ελβετία ή Ηνωμένο Βασίλειο. Εκεί αρχίζει το γνωστό άγχος: «μετράει ο χρόνος;», «θα πάρω μία ή δύο συντάξεις;», «πού κάνω αίτηση;».
Η εικόνα, στην πράξη, έχει τρεις βασικούς κανόνες
1) ΕΕ/ΕΟΧ/Ελβετία: “αθροίζεται” για θεμελίωση
Με τους κανόνες συντονισμού της Ε.Ε. (κανονιστικό πλαίσιο 883/2004), οι περίοδοι ασφάλισης αθροίζονται για να δείτε αν «πιάνετε» τις προϋποθέσεις θεμελίωσης (ηλικία/ελάχιστα έτη) – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μία χώρα πληρώνει για τα χρόνια της άλλης.
Με απλά λόγια:
Τα χρόνια σε Ελλάδα + τα χρόνια στη χώρα Χ μετράνε μαζί για να ανοίξει το δικαίωμα.
Όμως η κάθε χώρα πληρώνει το δικό της κομμάτι.
2) Μία απόφαση, δύο (ή περισσότερες) πληρωμές
Στην Ε.Ε. εφαρμόζεται κατά κανόνα το pro-rata:
κάθε κράτος υπολογίζει ποσό σαν να είχατε κάνει όλο τον χρόνο εκεί και μετά πληρώνει αναλογία ανάλογη με τα έτη που έχετε στη συγκεκριμένη χώρα. Αυτό είναι ο λόγος που πολλοί βλέπουν τελικά δύο συντάξεις (π.χ. μία από e-ΕΦΚΑ και μία από Γερμανία/Ολλανδία κ.λπ.).
Στο τέλος, για να «κλείσει» ο φάκελος, υπάρχει και τυποποιημένη σύνοψη αποφάσεων (έντυπο P1) που λειτουργεί σαν συγκεντρωτικό σημείωμα για τις αποφάσεις των χωρών.
3) Πού κάνετε αίτηση
Ο γενικός κανόνας είναι: η αίτηση κατατίθεται στον φορέα της χώρας κατοικίας (εκεί που ζείτε μόνιμα όταν ζητάτε τη σύνταξη). Από εκεί ξεκινά η διαβίβαση/συνεννόηση με τους άλλους φορείς. Αυτό είναι και η «λογική» της ΕΕ: μία αίτηση, διακρατικός συντονισμός, όχι ταυτόχρονες αιτήσεις παντού.
4) Τι ζητά ο e-ΕΦΚΑ
Εδώ κρίνεται ο χρόνος: όσο πιο καθαρά είναι τα στοιχεία σας, τόσο πιο γρήγορα “τρέχει” η αλληλογραφία με το εξωτερικό.
Τα βασικά που συνήθως χρειάζονται
Στοιχεία ταυτοποίησης (ταυτότητα/διαβατήριο).
ΑΜΚΑ, ΑΦΜ, στοιχεία επικοινωνίας.
ΙΒΑΝ (για την ελληνική πληρωμή).
Αναλυτική “χαρτογράφηση” εξωτερικού: χώρα/περίοδος, εργοδότες, ασφαλιστικός αριθμός στη χώρα (π.χ. National Insurance Number στο ΗΒ, Sozialversicherungsnummer κ.λπ.), είδος απασχόλησης.
Ό,τι έχετε που «δένει» τον χρόνο: βεβαιώσεις εργοδότη, εκκαθαριστικά, payslips, συμβάσεις, παλαιότερες ασφαλιστικές βεβαιώσεις.
5) Οι διακρατικές (διμερείς) συμφωνίες εκτός ΕΕ
Εκτός Ε.Ε. το «παιχνίδι» αλλάζει: εκεί εφαρμόζονται διμερείς συμβάσεις (όπου υπάρχουν). Σε αυτές, το τι μετρά και πώς πληρώνεται εξαρτάται από τη συγκεκριμένη συμφωνία. Γι’ αυτό, σε φακέλους εκτός ΕΕ είναι κρίσιμο να κατατεθούν στοιχεία/αιτήσεις διαπίστωσης χρόνου εξωτερικού με τον σωστό αριθμό ασφάλισης της χώρας και τα συνοδευτικά δικαιολογητικά.
- 2 ώρες πριν Σύνταξη στα 62: Πότε χρειάζεται εξαγορά πλασματικών ετών
- 2 ώρες πριν Όλυμπος: Τραυματίστηκε 59χρονος ορειβάτης – Ζητήθηκε ελικόπτερο για τη μεταφορά του
- 2 ώρες πριν Κρήτη: Ηλεκτροπληξία υπέστη 27χρονος σε ξενοδοχείο – Μεταφέρθηκε στο ΠΑΓΝΗ
