Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα πάρουν έως και διπλά χρήματα
Σημαντικές αλλαγές στις συντάξεις χηρείας φέρνει ο νόμος 5322/2026, καθώς καταργούνται περικοπές που προβλέπονταν από τον νόμο Κατρούγκαλου και διασφαλίζεται η καταβολή υψηλότερων ποσών σε χιλιάδες δικαιούχους.
Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν συνταξιούχους λόγω θανάτου, ασφαλισμένους που λαμβάνουν ταυτόχρονα δική τους σύνταξη και σύνταξη χηρείας, καθώς και παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συντάξεις που είχαν μειωθεί στο μισό επανέρχονται στο αρχικό τους ύψος, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να δουν το ποσό που λαμβάνουν να διπλασιάζεται.
Οι πέντε βασικές αλλαγές
1. Καταργείται η περικοπή μετά την πρώτη τριετία
Παύει να εφαρμόζεται η περικοπή που προβλεπόταν μετά την πάροδο τριών ετών από την έναρξη καταβολής της σύνταξης χηρείας.
Μέχρι σήμερα, η σύνταξη λόγω θανάτου μπορούσε να μειωθεί από το 70% στο 35%, εφόσον ο δικαιούχος εργαζόταν, αυτοαπασχολούνταν ή λάμβανε άλλη σύνταξη.
Με τη νέα ρύθμιση, η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.
Αυτό σημαίνει ότι όσοι είχαν ήδη υποστεί μείωση από το 70% στο 35% θα δουν τη σύνταξή τους να επιστρέφει στο 70%. Στην πράξη, το ποσό που λαμβάνουν θα διπλασιαστεί.
2. Δεν θα ζητηθούν αναδρομικά από 75.000 συνταξιούχους
Περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι συντάξεων χηρείας, στους οποίους δεν είχαν εφαρμοστεί μέχρι σήμερα οι προβλεπόμενες περικοπές, δεν θα κληθούν τελικά να τις υποστούν.
Παράλληλα, το Δημόσιο δεν θα αναζητήσει αναδρομικά ποσά που θεωρούνταν αχρεωστήτως καταβληθέντα.
Με τον τρόπο αυτό, χιλιάδες νοικοκυριά απαλλάσσονται από τον κίνδυνο καταλογισμών και επιστροφής χρημάτων για λάθη ή παραλείψεις που δεν οφείλονταν σε δική τους υπαιτιότητα.
Εξαίρεση προβλέπεται μόνο για περιπτώσεις στις οποίες έχει αποδειχθεί σκόπιμη παραπλάνηση της συνταξιοδοτικής διοίκησης μέσω αξιόποινων πράξεων.
3. Διατηρούνται δύο εθνικές συντάξεις
Οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν μία σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία σύνταξη λόγω θανάτου θα συνεχίσουν να εισπράττουν την εθνική σύνταξη που αντιστοιχεί σε καθεμία από αυτές.
Επομένως, δεν θα περικόπτεται η μία από τις δύο εθνικές συντάξεις, όπως μπορούσε να συμβεί με βάση τις προηγούμενες διατάξεις.
Ο δικαιούχος θα λαμβάνει:
- μία εθνική σύνταξη για τη σύνταξη που προκύπτει από τη δική του ασφάλιση,
- και μία εθνική σύνταξη για τη σύνταξη λόγω θανάτου.
Κάθε ποσό θα υπολογίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις που διέπουν το αντίστοιχο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
4. Προστατεύονται περίπου 122.000 συνταξιούχοι
Περίπου 122.000 συνταξιούχοι προστατεύονται από την περικοπή της δεύτερης εθνικής σύνταξης.
Παράλληλα, δεν θα αναζητηθούν αναδρομικά ποσά από όσους είχαν λάβει και τις δύο εθνικές συντάξεις χωρίς να τους έχει επιβληθεί η προβλεπόμενη περικοπή.
Η ρύθμιση βάζει τέλος στην αβεβαιότητα χιλιάδων δικαιούχων που κινδύνευαν να βρεθούν αντιμέτωποι με υψηλές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ.
5. Αυξάνονται οι συντάξεις των ορφανών τέκνων
Αλλαγές προβλέπονται και για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους και λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου από καθέναν από αυτούς.
Στο εξής, τα αμφοτεροπλεύρως ορφανά τέκνα θα δικαιούνται το ποσό που αντιστοιχεί σε μία εθνική σύνταξη για κάθε γονέα ξεχωριστά.
Έτσι, τα συγκεκριμένα παιδιά θα λαμβάνουν συνολικά μία πλήρη εθνική σύνταξη, αντί για το μισό ποσό που καταβαλλόταν μέχρι σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις.
Η αλλαγή αυτή οδηγεί ουσιαστικά σε διπλασιασμό του ποσού της εθνικής σύνταξης που λαμβάνουν.
Από πότε εφαρμόζονται οι αλλαγές
Οι νέες ρυθμίσεις θα εφαρμοστούν στις συντάξεις του μηνός Σεπτεμβρίου 2026 και σε όλες τις επόμενες πληρωμές.
Οι δικαιούχοι που είχαν υποστεί μείωση αναμένεται να δουν τα ποσά τους να επανέρχονται στα αρχικά ποσοστά, ενώ όσοι κινδύνευαν με περικοπές ή αναδρομικές οφειλές απαλλάσσονται από αυτές.
Τι προβλέπει ο νόμος
Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο άρθρο 91 του νόμου 5322/2026, ο οποίος δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α΄ 117/24.07.2026.
Μεταξύ άλλων, ο νόμος προβλέπει:
- την οριστική παύση των περικοπών στις κύριες συντάξεις λόγω θανάτου,
- την καταβολή μίας εθνικής σύνταξης από ίδιο δικαίωμα και μίας λόγω θανάτου,
- την καταβολή εθνικής σύνταξης για κάθε γονέα στα ορφανά τέκνα,
- τη διαγραφή ποσών που είχαν καταβληθεί χωρίς να εφαρμοστούν οι προηγούμενες περικοπές,
- και τη μη αναζήτηση των συγκεκριμένων ποσών από τους συνταξιούχους.
Οι ρυθμίσεις αλλάζουν ουσιαστικά το καθεστώς των συντάξεων χηρείας και ενισχύουν το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών, καταργώντας περικοπές και αναδρομικές απαιτήσεις που προκαλούσαν μεγάλη οικονομική ανασφάλεια.
