Συντάξεις χηρείας: Ποιοι θα δουν να επιστρέφει στο 70% – Τι θα γίνει με όσους είχαν ήδη υποστεί περικοπή

Σημαντικές αλλαγές στις συντάξεις χηρείας προωθεί το υπουργείο Εργασίας, με στόχο να καταργηθεί οριστικά η μείωση που επιβάλλεται μετά την πρώτη τριετία σε δικαιούχους οι οποίοι εργάζονται, αυτοαπασχολούνται ή λαμβάνουν δική τους σύνταξη.

Με τη νέα ρύθμιση, η σύνταξη λόγω θανάτου θα εξακολουθεί να καταβάλλεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος και μετά τη συμπλήρωση της τριετίας. Παράλληλα, προβλέπεται διαγραφή των αναδρομικών οφειλών για όσους δεν υπέστησαν την προβλεπόμενη περικοπή, ενώ όσοι είχαν ήδη δει τη σύνταξή τους να μειώνεται στο 35% θα επιστρέψουν στο 70%.

Η ρύθμιση δεν έχει ακόμη ψηφιστεί και οι τελικές λεπτομέρειες θα προκύψουν από το κείμενο που θα κατατεθεί στη Βουλή.

Τι προβλέπει σήμερα ο νόμος

Για θανάτους από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά, ο επιζών σύζυγος ή το έτερο μέρος συμφώνου συμβίωσης δικαιούται το 70% της σύνταξης που λάμβανε ή θα δικαιούνταν ο θανών.

Μετά τη συμπλήρωση τριών ετών, εάν ο δικαιούχος εργάζεται, αυτοαπασχολείται ή λαμβάνει σύνταξη από άλλη πηγή, η σύνταξη χηρείας μειώνεται κατά 50%. Έτσι, από το 70% της σύνταξης του θανόντος περιορίζεται στο 35%.  Για παράδειγμα, εάν η σύνταξη του θανόντος ήταν 1.200 ευρώ, η σύνταξη χηρείας αντιστοιχεί αρχικά σε 840 ευρώ. Μετά την περικοπή της τριετίας περιορίζεται στα 420 ευρώ.

Ποιοι θα διατηρήσουν το 70%

Οι βασικοί ωφελημένοι είναι οι δικαιούχοι που μετά την πρώτη τριετία:

• εργάζονται ως μισθωτοί,
• ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή είναι αυτοαπασχολούμενοι,
• λαμβάνουν δική τους σύνταξη λόγω γήρατος ή αναπηρίας,
• συνδυάζουν εργασία και προσωπικό συνταξιοδοτικό δικαίωμα.

Με τη σχεδιαζόμενη αλλαγή δεν θα ενεργοποιείται πλέον η μείωση στο 35%. Η σύνταξη χηρείας θα συνεχίζει να καταβάλλεται στο 70%, ανεξάρτητα από την εργασία ή τη λήψη άλλης σύνταξης.

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εργασίας, περίπου 75.000 δικαιούχοι που θα έπρεπε να έχουν υποστεί την περικοπή μετά την τριετία θα συνεχίσουν να λαμβάνουν ολόκληρο το 70%.

Ποιοι απαλλάσσονται από αναδρομικές οφειλές

Σε μεγάλο μέρος των συντάξεων χηρείας του ιδιωτικού τομέα, η περικοπή δεν εφαρμόστηκε, παρότι είχε συμπληρωθεί η τριετία και οι δικαιούχοι εργάζονταν ή λάμβαναν δική τους σύνταξη. Έτσι δημιουργήθηκε ο κίνδυνος να ζητήσει ο e-ΕΦΚΑ την επιστροφή των ποσών που καταβλήθηκαν επιπλέον. Οι οφειλές θα μπορούσαν να φτάσουν σε αρκετές χιλιάδες ευρώ για κάθε συνταξιούχο.

Η προωθούμενη διάταξη αναμένεται να διαγράψει αυτές τις απαιτήσεις. Όσοι συνέχισαν να λαμβάνουν το 70%, χωρίς να εφαρμοστεί η περικοπή στο 35%, δεν θα κληθούν να επιστρέψουν αναδρομικά ποσά στον e-ΕΦΚΑ.

Τι θα γίνει με όσους είχαν ήδη υποστεί την περικοπή

Διαφορετική είναι η αντιμετώπιση των συνταξιούχων στους οποίους η μείωση εφαρμόστηκε κανονικά. Πρόκειται κυρίως για δικαιούχους του Δημοσίου και περιπτώσεις ασφαλισμένων του πρώην ΟΓΑ.

Περίπου 8.500 συνταξιούχοι χηρείας του Δημοσίου έχουν ήδη δει την παροχή τους να μειώνεται από το 70% στο 35%. Με τη νέα ρύθμιση η σύνταξή τους θα επανέλθει στο 70% από τον επόμενο μήνα μετά την ψήφιση του νόμου.

Η αποκατάσταση, ωστόσο, θα ισχύσει μόνο για το μέλλον. Με βάση τον μέχρι στιγμής σχεδιασμό, δεν προβλέπεται επιστροφή των χρημάτων που χάθηκαν κατά το διάστημα εφαρμογής της περικοπής.

Αυτό δημιουργεί δύο διαφορετικές κατηγορίες: όσοι δεν υπέστησαν ποτέ τη μείωση απαλλάσσονται από τις οφειλές, ενώ όσοι έχασαν χρήματα θα δουν τη σύνταξή τους να αποκαθίσταται χωρίς αναδρομική αποζημίωση.

Διατηρούνται οι δύο εθνικές συντάξεις

Η ρύθμιση αναμένεται να προστατεύσει και περίπου 122.000 συνταξιούχους που λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και μία δεύτερη μέσω της σύνταξης χηρείας. Οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο παροχές, καθώς προέρχονται από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα. Με αυτόν τον τρόπο αποτρέπεται μια πρόσθετη μέση απώλεια που υπολογιζόταν σε περίπου 312 ευρώ τον μήνα.

Πότε αναμένεται η αλλαγή

Το υπουργείο Εργασίας έχει προαναγγείλει την κατάθεση της διάταξης, με την εφαρμογή της να τοποθετείται από τον επόμενο μήνα της ψήφισης. Εφόσον τηρηθεί το σχετικό χρονοδιάγραμμα, οι πρώτες αυξημένες πληρωμές για όσους είχαν υποστεί περικοπή ενδέχεται να φανούν στις συντάξεις του Σεπτεμβρίου. Μέχρι τη δημοσίευση του νόμου, πάντως, τόσο η ημερομηνία εφαρμογής όσο και οι τεχνικές λεπτομέρειες παραμένουν υπό οριστικοποίηση.

Περισσότερα:

Αλλαγές στα όρια συνταξιοδότησης: Ποιοι δεν επηρεάζονται

Συντάξεις: Πώς πληρώνονται τα αναδρομικά

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Μόνιμη αύξηση έως 106 ευρώ τον μήνα – Πώς υπολογίζεται

Μειωμένη σύνταξη: Η περικοπή που ακολουθεί τον συνταξιούχο για πάντα