Συντάξεις χηρείας: Αναστέλλονται οι μειώσεις για χιλιάδες δικαιούχους σε Δημόσιο, ΟΓΑ και Ιδιωτικό τομέα

Σε προσωρινή αναστολή μπαίνουν οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας, καθώς το υπουργείο Εργασίας επανεξετάζει συνολικά το καθεστώς των συντάξεων λόγω θανάτου. Σύμφωνα με πληροφορίες, έχει δοθεί άτυπη οδηγία προς τον ΕΦΚΑ να μην εφαρμόζονται οι μειώσεις που προβλέπει ο νόμος, μέχρι να οριστικοποιηθεί η νέα ρύθμιση.

Η απόφαση αυτή επηρεάζει δεκάδες χιλιάδες δικαιούχους από τον ιδιωτικό τομέα, το Δημόσιο, αλλά και τον ΟΓΑ, ενώ παράλληλα απομακρύνεται το ενδεχόμενο να ζητηθούν επιστροφές αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών για περικοπές που δεν εφαρμόστηκαν τα προηγούμενα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, το υπουργείο επεξεργάζεται ένα σχέδιο αλλαγών που περιλαμβάνει δύο βασικά σενάρια για το μέλλον των συντάξεων χηρείας, χωρίς να προβλέπει αναδρομικές μειώσεις.

Γιατί «παγώνουν» οι περικοπές στις συντάξεις χηρείας

Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ότι η σύνταξη χηρείας καταβάλλεται αρχικά στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Ωστόσο, μετά την πρώτη τριετία μπορεί να μειωθεί στο 35%, εφόσον ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη.

Στην πράξη, όμως, η ρύθμιση αυτή δεν εφαρμόστηκε πλήρως, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα σύνθετο τοπίο για χιλιάδες συνταξιούχους. Για τον λόγο αυτό, το υπουργείο Εργασίας εξετάζει οριστική νομοθετική λύση, η οποία αναμένεται να προωθηθεί πριν ή αμέσως μετά τις επόμενες εκλογές.

Μέχρι τότε, οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ κρατούν τις περικοπές στο «συρτάρι», ώστε να αποφευχθούν νέες ανισότητες μεταξύ των δικαιούχων.

Ποιοι επηρεάζονται

Το «πάγωμα» των περικοπών αφορά τρεις βασικές κατηγορίες συνταξιούχων:

1. Δικαιούχοι από τον ιδιωτικό τομέα
Περίπου 60.000 συντάξεις χηρείας θα έπρεπε να μειωθούν μετά την τριετία. Ωστόσο οι περικοπές δεν εφαρμόστηκαν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ποσά που είχαν αφαιρεθεί επιστράφηκαν.

2. Συνταξιούχοι του Δημοσίου
Για περίπου 7.500 δικαιούχους εφαρμόστηκε το 2020 μείωση από το 70% στο 35%. Στο νέο σχέδιο εξετάζεται ακόμη και η επιστροφή μέρους των απωλειών.

3. Αγρότες – συνταξιούχοι ΟΓΑ
Στην περίπτωση αυτή ο νόμος προβλέπει αυστηρότερες ρυθμίσεις, καθώς όταν κάποιος λαμβάνει σύνταξη χηρείας χάνει τη βασική σύνταξη των περίπου 360 ευρώ. Παρά ταύτα, και εδώ οι περικοπές έχουν ανασταλεί μέχρι να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις.

Τα δύο σενάρια αλλαγών που εξετάζονται

Το υπουργείο Εργασίας εξετάζει δύο βασικές επιλογές για το νέο πλαίσιο των συντάξεων χηρείας.

Πρώτο σενάριο:
Προβλέπει «κούρεμα» μόνο στην εθνική σύνταξη, ενώ η ανταποδοτική θα συνεχίσει να καταβάλλεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Με αυτόν τον τρόπο η μείωση θα είναι μικρότερη από την πλήρη περικοπή στο 35% που προβλέπει ο σημερινός νόμος.

Δεύτερο σενάριο:
Δίνει στους δικαιούχους τη δυνατότητα να επιλέγουν ποια σύνταξη θα μειωθεί μετά την τριετία, εφόσον λαμβάνουν και σύνταξη γήρατος ή εργάζονται. Έτσι θα μπορούν να διατηρούν το πιο συμφέρον ποσό.

Παράλληλα εξετάζονται και πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως η κατάργηση της εισφοράς υγείας στις συντάξεις χηρείας ή η δυνατότητα απασχόλησης χωρίς περικοπή της σύνταξης.

Πότε αναμένονται οι αποφάσεις

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν εντός της επόμενης περιόδου, καθώς το υπουργείο θέλει να κλείσει οριστικά το ζήτημα που εκκρεμεί εδώ και χρόνια. Μέχρι τότε, οι συντάξεις χηρείας θα συνεχίσουν να καταβάλλονται χωρίς τις περικοπές που προβλέπει ο νόμος, ενώ δεν εξετάζεται η επιβολή αναδρομικών μειώσεων.

Για τους δικαιούχους αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, οι συντάξεις παραμένουν στα ίδια επίπεδα, ενώ το νέο θεσμικό πλαίσιο αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για το σύνολο των συντάξεων χηρείας στην Ελλάδα.