Συντάξεις αναπηρίας: τι αλλάζει σε ελέγχους και δικαιολογητικά

Η διαδικασία για τις συντάξεις αναπηρίας έχει αλλάξει τα τελευταία χρόνια κυρίως ως προς το πώς γίνεται η πιστοποίηση της αναπηρίας και πότε μπορεί να κατατεθεί η αίτηση. Πλέον, η αίτηση για πιστοποίηση αναπηρίας υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr και της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας, ενώ το σύστημα του ΚΕΠΑ λειτουργεί με τη λογική της μίας ενιαίας αξιολόγησης για όλες τις παροχές που μπορεί να συνδέονται με την αναπηρία. Αυτό σημαίνει ότι ο πολίτης δεν χρειάζεται ξεχωριστή διαδικασία πιστοποίησης για κάθε παροχή, αλλά μία εξέταση και μία γνωμάτευση που μπορεί να αξιοποιηθεί για διαφορετικά δικαιώματα.

Ένα από τα βασικά σημεία που ενδιαφέρουν τους ασφαλισμένους είναι ότι η αίτηση για σύνταξη αναπηρίας μπορεί να υποβληθεί ακόμη και πριν εκδοθεί η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ, ακόμη και την ίδια ημέρα που γίνεται η αίτηση στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας. Ο e-ΕΦΚΑ αναφέρει επίσης ότι, αν η αίτηση για την παροχή κατατεθεί μέσα σε τέσσερις μήνες από την έκδοση της ΓΑΠΑ, ως ημερομηνία υποβολής της στον φορέα λογίζεται η ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης για πιστοποίηση αναπηρίας. Αυτό είναι κρίσιμο για τους ασφαλισμένους, επειδή μπορεί να επηρεάσει τον χρόνο έναρξης του δικαιώματος.

Σε ό,τι αφορά τους ελέγχους, ο βασικός πυρήνας παραμένει διπλός: για να δοθεί σύνταξη αναπηρίας πρέπει να συντρέχουν αθροιστικά το απαιτούμενο ποσοστό αναπηρίας και οι αντίστοιχες ασφαλιστικές προϋποθέσεις. Ο e-ΕΦΚΑ παραπέμπει στις ενιαίες προϋποθέσεις που εφαρμόζονται για κοινή νόσο, ενώ η διάρκεια του δικαιώματος εξαρτάται από το αν συνεχίζει να υπάρχει το ελάχιστο συντάξιμο ποσοστό αναπηρίας, όπως αυτό πιστοποιείται από το ΚΕΠΑ. Με απλά λόγια, ο επανέλεγχος εξακολουθεί να συνδέεται με τη γνωμάτευση και τη διάρκειά της.

Στα δικαιολογητικά, η γενική βάση της αίτησης συνταξιοδότησης παραμένει η ίδια: απαιτείται ταυτοποίηση με αστυνομική ταυτότητα ή διαβατήριο και, όπου συντρέχει περίπτωση, άδεια διαμονής ή σχετική βεβαίωση για πολίτες τρίτων χωρών. Πέρα από τα γενικά έγγραφα, στις υποθέσεις αναπηρίας κομβικό ρόλο παίζουν η αίτηση στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας και η ιατρική πιστοποίηση από το ΚΕΠΑ, αφού χωρίς αυτήν δεν μπορεί να κριθεί το ποσοστό αναπηρίας που απαιτείται για τη σύνταξη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους μη μισθωτούς. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι, για σύνταξη λόγω αναπηρίας από κοινή νόσο, δεν αρκεί η συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και του ποσοστού αναπηρίας, αλλά απαιτείται και διακοπή της εργασίας. Πρόκειται για σημείο που συχνά παραβλέπεται και μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα σε όσους θεωρούν ότι αρκεί μόνο η γνωμάτευση του ΚΕΠΑ.

Συνεπώς, αυτό που έχει αλλάξει περισσότερο δεν είναι ότι καταργήθηκαν οι έλεγχοι, αλλά ότι η διαδικασία έχει γίνει πιο ψηφιακή και πιο ενοποιημένη: μία ηλεκτρονική πύλη, μία αίτηση πιστοποίησης, δυνατότητα παράλληλης υποβολής της αίτησης σύνταξης και σαφέστερη σύνδεση ανάμεσα στη γνωμάτευση ΚΕΠΑ και στο ασφαλιστικό δικαίωμα. Ταυτόχρονα, όμως, οι ασφαλισμένοι πρέπει να είναι προσεκτικοί στη συγκέντρωση των δικαιολογητικών και στις ειδικές προϋποθέσεις της κατηγορίας τους, γιατί αυτές εξακολουθούν να κρίνουν αν τελικά θα εγκριθεί ή όχι η σύνταξη αναπηρίας

Περισσότερα:

Συντάξεις: Ποιοι δεν κινδυνεύουν από πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας μετά το 2030

Τι σημαίνει στην πράξη η κατάργηση της προσωπικής διαφοράς;

Συντάξεις: Ποιοι βλέπουν αυξήσεις πάνω από 600 ευρώ- Παραδείγματα