«Συναγερμός» για νέα ασθένεια: Τι είναι η «νόσος ζόμπι»

07 Απριλίου 2026, 16:35

5 λεπτά

«Συναγερμός» για νέα ασθένεια: Τι είναι η «νόσος ζόμπι»

Έντονο προβληματισμό προκαλεί στη διεθνή επιστημονική κοινότητα η εμφάνιση μιας νέας, δυνητικά επικίνδυνης ασθένειας σε νυχτερίδες-βαμπίρ στη Νότια Αμερική, με τους ειδικούς να εξετάζουν ήδη τις πιθανές συνέπειες για την κτηνοτροφία αλλά και τη δημόσια υγεία. Τα πρώτα στοιχεία από το Μεξικό δείχνουν ότι το φαινόμενο ενδέχεται να έχει ήδη ξεκινήσει να εξαπλώνεται, εγείροντας ερωτήματα για το εύρος της απειλής.

Οι νυχτερίδες και ο ρόλος τους στη μετάδοση ασθενειών

Εδώ και χρόνια, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι νυχτερίδες αποτελούν σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα μετάδοσης ζωονοσογόνων ασθενειών. Κατά τη διάρκεια της πτήσης τους, ο οργανισμός τους λειτουργεί σε υψηλούς μεταβολικούς ρυθμούς, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν την επιβίωση και τη διάδοση ιών.

Όταν έρχονται σε επαφή με άλλα θηλαστικά, τα οποία έχουν χαμηλότερη θερμοκρασία σώματος, αυξάνεται η πιθανότητα μετάδοσης παθογόνων μικροοργανισμών.

Παράλληλα, οι νυχτερίδες διαθέτουν ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό ανοσοποιητικό σύστημα, που τους επιτρέπει να φιλοξενούν περισσότερους από 200 ιούς χωρίς να νοσούν. Αυτός είναι και ο λόγος που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής συζήτησης για την προέλευση του COVID-19.

Η επιστημονική έρευνα και η πρόληψη

Τα τελευταία χρόνια, η διεθνής επιστημονική κοινότητα έχει ενισχύσει σημαντικά την έρευνα γύρω από τις ζωονοσογόνες λοιμώξεις, επιδιώκοντας την έγκαιρη ανίχνευση και πρόληψη επιδημιών.

Η μελέτη της άγριας ζωής και των οικοσυστημάτων έχει προσφέρει κρίσιμα δεδομένα για την κατανόηση της εξέλιξης των ειδών και της μετάδοσης ασθενειών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν:

Η ανακάλυψη διαδρομής αποτυπωμάτων χελώνας ηλικίας 83 εκατομμυρίων ετών
Η καταγραφή σπάνιων εικόνων γέννησης φυσητήρων, που ανέδειξαν ομοιότητες με τον άνθρωπο

Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνουν τη στενή διασύνδεση όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη.

Η «νόσος ζόμπι» και ο κίνδυνος εξάπλωσης

Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται η λεγόμενη Chronic Wasting Disease (CWD), γνωστή και ως «νόσος ζόμπι».

Πρόκειται για:

Εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια
Σχεδόν πάντα θανατηφόρα
Νευρολογική πάθηση που προκαλείται από πριόνια (λανθασμένα αναδιπλωμένες πρωτεΐνες)

Η νόσος προσβάλλει κυρίως ελάφια, αλλά έχουν καταγραφεί περιπτώσεις και σε άλλα ζώα, όπως αγελάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, γενετικοί παράγοντες φαίνεται να προσφέρουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Νυχτερίδες-βαμπίρ στο επίκεντρο των ερευνών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα οι νυχτερίδες-βαμπίρ (Desmodus rotundus) να λειτουργούν ως φορείς της νόσου.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Mammalogy τον Μάρτιο του 2026, οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο οι νυχτερίδες αυτές να μεταδίδουν την CWD σε ζώα εκτροφής, καθώς η ασθένεια φαίνεται να εξαπλώνεται προς το Μεξικό.

Το σενάριο αυτό εγείρει σοβαρές ανησυχίες:

Για την κτηνοτροφία, λόγω πιθανών απωλειών
Για τη δημόσια υγεία, σε περίπτωση διασποράς σε άλλους οργανισμούς

Μια νέα πρόκληση για την παγκόσμια υγεία

Παρά τη σημαντική πρόοδο της επιστήμης στην κατανόηση των ζωονοσογόνων λοιμώξεων, η εμφάνιση νέων πιθανών φορέων και μηχανισμών μετάδοσης δείχνει ότι η επαγρύπνηση παραμένει κρίσιμη.

Η περίπτωση των νυχτερίδων-βαμπίρ αναδεικνύει την ανάγκη για συνεχή έρευνα και παρακολούθηση, καθώς μια πιθανή εξάπλωση τέτοιων ασθενειών θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τα οικοσυστήματα, αλλά και την παγκόσμια οικονομία και υγεία.

Περισσότερα: