Στο «κόκκινο» οι τιμές ενέργειας – Προειδοποιήσεις για επιβράδυνση της οικονομίας

Η ελληνική οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, με τις νέες εκτιμήσεις να δείχνουν επιβράδυνση της ανάπτυξης και επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, την ώρα που οι γεωπολιτικές εξελίξεις και κυρίως η κρίση στη Μέση Ανατολή συνεχίζουν να επηρεάζουν καθοριστικά το οικονομικό περιβάλλον.

Υποχώρηση της ανάπτυξης και άνοδος του πληθωρισμού

Το ΙΟΒΕ αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, εκτιμώντας ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 1,8% για φέτος, έναντι 2,2% που υπολόγιζε προηγουμένως. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κινηθεί ανοδικά στο 3,5%, αντί να αποκλιμακωθεί στο 2,4%, όπως αναμενόταν αρχικά.

Στο δυσμενές σενάριο, οι πιέσεις εντείνονται ακόμη περισσότερο, με την ανάπτυξη να περιορίζεται στο 1,4% και τον πληθωρισμό να φτάνει έως και το 4,5%.

Οι παράγοντες που επιβαρύνουν την οικονομία

Σύμφωνα με την έκθεση, οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας επηρεάζονται από ένα πλέγμα εξωτερικών και εσωτερικών κινδύνων. Η συνέχιση ή και κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή απειλεί την ενεργειακή επάρκεια και επιβαρύνει τις διεθνείς τιμές ενέργειας, ενώ οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες ενισχύουν το κόστος.

Παράλληλα, η πιθανότητα πιο αυστηρής νομισματικής πολιτικής από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, λόγω του επίμονου πληθωρισμού, μπορεί να περιορίσει τη ροή επενδύσεων και να επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα.

Στην εικόνα αυτή προστίθενται και παράγοντες όπως η ενίσχυση του προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο, η πιθανή χαμηλότερη απορρόφηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις, εντείνοντας την αβεβαιότητα.

Το βασικό σενάριο για την επόμενη περίοδο

Στο βασικό σενάριο του ΙΟΒΕ, η κατανάλωση παραμένει ο βασικός μοχλός ανάπτυξης, αλλά με πιο περιορισμένη δυναμική, καταγράφοντας αύξηση 1,7%.

Για το 2026, η ανάπτυξη τοποθετείται στο 1,8%, με τον πληθωρισμό στο 3,5% και την ανεργία στο 8,5%. Οι ιδιωτικές επενδύσεις διατηρούν ισχυρή δυναμική, με αύξηση 14%, ενώ οι πάγιες επενδύσεις εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο 6,9%.

Αντίθετα, το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί, καθώς η αύξηση των εισαγωγών, λόγω ισχυρής ζήτησης, θα ξεπεράσει την άνοδο των εξαγωγών. Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 2,6% και οι εισαγωγές κατά 3,9%.

Σημειώνεται ότι το βασικό σενάριο ενσωματώνει και τις παραδοχές της ΕΚΤ για το δυσμενές ενδεχόμενο, σύμφωνα με το οποίο το 40% των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ θα αντιμετωπίσει παρεμπόδιση, χωρίς όμως σοβαρές ζημιές στις υποδομές.

Το δυσμενές σενάριο και οι επιπτώσεις

Σε περίπτωση επιδείνωσης της κατάστασης, το ΙΟΒΕ προβλέπει ακόμη μεγαλύτερη επιβράδυνση της οικονομίας, με την ανάπτυξη να περιορίζεται στο 1,4%, τον πληθωρισμό να φτάνει το 4,5% και την ανεργία το 8,8%.

Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να κινηθεί στο 1,4%, ενώ οι πάγιες επενδύσεις, αν και θετικές, θα επιβραδυνθούν στο +10,2%. Παράλληλα, η επιδείνωση του διεθνούς περιβάλλοντος θα επιβαρύνει το εμπορικό ισοζύγιο, με τις εξαγωγές να αυξάνονται κατά 1,5% και τις εισαγωγές κατά 3,4%.

Το θετικό σενάριο και ο ρόλος του τουρισμού

Υπάρχει, ωστόσο, και πιο αισιόδοξο ενδεχόμενο, σύμφωνα με το οποίο η ανάπτυξη μπορεί να ξεπεράσει το 2%, εφόσον οι τιμές ενέργειας κινηθούν σύμφωνα με το βασικό σενάριο και παράλληλα ενισχυθεί η τουριστική ροή προς τη χώρα.

Το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι, ακόμη και σε ένα δύσκολο περιβάλλον, υπάρχουν ευκαιρίες, κυρίως μέσω της αξιοποίησης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, της αύξησης των δημόσιων επενδύσεων, της πιστωτικής επέκτασης και της ενίσχυσης των ξένων επενδύσεων.

Οι προειδοποιήσεις για την ενέργεια και την οικονομία

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας:
«Τέσσερα ενδεικτικά κανάλια αφορούν τον πληθωρισμό, τον τουρισμό, τις ροές κεφαλαίων και ανθρώπων, καθώς και τις προκλήσεις στην πολιτική και ενδυνάμωση θεσμών για την Ε.Ε.».
Και πρόσθεσε: «οι τιμές ενέργειας θα παραμείνουν υψηλότερες από τα προηγούμενα επίπεδα για μήνες».

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η αύξηση της αβεβαιότητας και του κόστους χρήματος περιορίζει τις επενδύσεις και αυξάνει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους, ενώ ενισχύεται η μεταφορά κεφαλαίων προς πιο σταθερές οικονομίες.

Διαρθρωτικές αδυναμίες και ανάγκη μεταρρυθμίσεων

Στην έκθεση επισημαίνεται ότι οι βασικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας παραμένουν: υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές, επενδυτικό κενό και αργή σύγκλιση εισοδημάτων με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Οι εξελίξεις αυτές καθιστούν, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, επιτακτική την ανάγκη για επιτάχυνση μεταρρυθμίσεων και ενίσχυση της παραγωγικής βάσης.

Προβληματισμός για τον τουρισμό

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΟΒΕ Γιάννης Ρέτσος υπογράμμισε ότι η φετινή χρονιά για τον τουρισμό αναμένεται απαιτητική, καθώς η πορεία του θα εξαρτηθεί από την πίεση που δέχονται τα εισοδήματα των Ευρωπαίων, αλλά και από το κατά πόσο οι διεθνείς εξελίξεις θα επηρεάσουν την απόφαση των Αμερικανών να ταξιδέψουν στην Ευρώπη.

Περισσότερα:

Συντάξεις Ιουλίου: Με βάση το νόμο οι πληρωμές- Οι ημερομηνίες (ΦΕΚ)

Απογραφή ανελκυστήρων: Λήγει στις 30 Ιουνίου η προθεσμία – Πρόστιμα έως 5.000 ευρώ για τους παραβάτες

Η «αόρατη παγίδα» των online αγορών: Μήπως πληρώνεις περισσότερα χωρίς να το ξέρεις;