Στο «κόκκινο» η ένταση ΗΠΑ – Ιράν: Στρατιωτική κινητοποίηση και κρίσιμες συνομιλίες στη Γενεύη
Με τη στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών να ενισχύεται αισθητά σε αέρα και θάλασσα γύρω από το Ιράν, και ενώ κρίσιμες συνομιλίες ξεκινούν σήμερα, Τρίτη 17 Φεβρουαρίου, στη Γενεύη, η ένταση στη Μέση Ανατολή βρίσκεται σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων, οι σκληρές δηλώσεις από την Ουάσιγκτον και οι προειδοποιήσεις της Τεχεράνης δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό, με τη διπλωματία να επιχειρεί να αποτρέψει μια πιθανή σύγκρουση.
Στρατιωτική κινητοποίηση των ΗΠΑ στην περιοχή
Αμερικανικές στρατιωτικές μονάδες μετακινούνται σε θέσεις μάχης, τόσο για να ασκηθεί πίεση προς την Τεχεράνη όσο και για να υπάρχει άμεση δυνατότητα πλήγματος στο εσωτερικό του Ιράν σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN.
Μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που εδρεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο, συμπεριλαμβανομένων ανεφοδιαστικών αεροσκαφών και μαχητικών, μεταφέρονται πιο κοντά στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να αναπτύσσουν συστήματα αεράμυνας στην περιοχή, ενώ ορισμένες στρατιωτικές μονάδες που επρόκειτο να αποχωρήσουν έλαβαν παράταση παραμονής.
Δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων δείχνουν ότι δεκάδες αμερικανικά μεταγωγικά αεροσκάφη έχουν μεταφέρει εξοπλισμό από τις ΗΠΑ προς την Ιορδανία, το Μπαχρέιν και τη Σαουδική Αραβία τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ συνολικά έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 250 πτήσεις φορτίου.
Το βράδυ της Παρασκευής 13 Φεβρουαρίου, μαχητικά αεροσκάφη έλαβαν διπλωματική άδεια για είσοδο στον εναέριο χώρο της Ιορδανίας, ενώ δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι 12 αμερικανικά επιθετικά αεροσκάφη F-15 βρίσκονται από τις 25 Ιανουαρίου στην αεροπορική βάση Muwaffaq Salti.
Πολιτικές πιέσεις και δηλώσεις Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με στρατιωτική δράση κατά του Ιράν εδώ και εβδομάδες. Τον περασμένο μήνα είχε προειδοποιήσει ότι ήταν έτοιμος να διατάξει επίθεση εάν η ιρανική κυβέρνηση δεν σταματούσε να σκοτώνει διαδηλωτές, ενώ την περασμένη Παρασκευή δήλωσε ότι πιστεύει πως η αλλαγή καθεστώτος «θα ήταν το καλύτερο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί» στο Ιράν.
Η συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων, σε συνδυασμό με τέτοιες δηλώσεις, αυξάνει την πίεση γύρω από τις διαπραγματεύσεις της Γενεύης, στις οποίες ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος έχει αναφέρει ότι θα συμμετάσχει «έμμεσα».
Οι συνομιλίες στη Γενεύη και τα «αγκάθια»
Τις ΗΠΑ εκπροσωπούν στις συνομιλίες ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, και ο Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ την ιρανική πλευρά ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Ο Τραμπ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι οι ΗΠΑ «δεν θέλουν κανέναν εμπλουτισμό (ουρανίου)», δείχνοντας ότι δεν προτίθεται να δεχθεί συμφωνία που θα επιτρέπει ακόμη και χαμηλό επίπεδο εμπλουτισμού. Δεδομένου ότι η Τεχεράνη θεωρεί τον εμπλουτισμό «δικαίωμά της», πηγές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας παραμένουν περιορισμένες, αν και οι θέσεις μπορεί να μεταβληθούν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου, ο επικεφαλής του πυρηνικού φορέα των Ηνωμένων Εθνών Ραφαέλ Γκρόσι συναντήθηκε στη Γενεύη με τον Αμπάς Αραγτσί για αυτό που και οι δύο χαρακτήρισαν «εις βάθος τεχνικές συζητήσεις», στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη σημερινή συνάντηση.
Ο ρόλος της οικονομίας και πιθανά κίνητρα
Σύμφωνα με πηγές, η ιρανική πλευρά θα μπορούσε να επιχειρήσει να αποτρέψει μια αμερικανική επίθεση μέσω οικονομικών κινήτρων. Σε προηγούμενους γύρους διαπραγματεύσεων είχαν συζητηθεί πιθανές επιχειρηματικές συμφωνίες που θα συνδυάζονταν με μια πυρηνική συμφωνία, όπως η παροχή προνομιακής πρόσβασης των ΗΠΑ σε ιρανικούς πόρους πετρελαίου, φυσικού αερίου και σπάνιων γαιών — ζήτημα που αναμένεται να επανέλθει.
Δηλώσεις Ρούμπιο και προειδοποιήσεις της Τεχεράνης
Ο Μάρκο Ρούμπιο έχει επισημάνει ότι ο Τραμπ προτιμά διπλωματική λύση, τονίζοντας όμως ότι μια συμφωνία θα είναι δύσκολη.
«Το Ιράν τελικά κυβερνάται και οι αποφάσεις του λαμβάνονται από σιίτες κληρικούς – ριζοσπαστικούς σιίτες κληρικούς, εντάξει;
Αυτοί οι άνθρωποι λαμβάνουν πολιτικές αποφάσεις με βάση την καθαρή θεολογία. Επομένως, είναι δύσκολο να γίνει μια συμφωνία με το Ιράν», δήλωσε ο Ρούμπιο σε συνέντευξη Τύπου στη Βουδαπέστη.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης, απάντησε: «Θα ακολουθήσουμε ό,τι ορίζει ο νόμος και εξαρτάται από τις περιστάσεις. Αλλά αυτή τη στιγμή, μιλάμε για διαπραγματεύσεις. Εάν αυτό αλλάξει, θα είναι προφανές σε όλους. Και προφανώς, ό,τι απαιτεί ο νόμος, θα το κάνουμε».
Παράλληλα, το Ιράν προχώρησε σε νέες στρατιωτικές ασκήσεις λιγότερο από 24 ώρες πριν από τις συνομιλίες, με drones των Φρουρών της Επανάστασης να τοποθετούνται στο νοτιότερο σημείο της χώρας.
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, Υποστράτηγος Αμπντολραχίμ Μουσαβί, προειδοποίησε ότι «ο Τραμπ θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα εισέλθει σε μια σύγκρουση που θα δώσει σκληρά μαθήματα, το αποτέλεσμα της οποίας θα διασφαλίσει ότι δεν θα κραυγάζει πλέον απειλές σε όλο τον κόσμο».
- 5 λεπτά πριν Πανελλήνιες 2026: Σε ποια μαθήματα εξετάζονται σήμερα (4/6) οι υποψήφιοι των ΕΠΑΛ
- 6 λεπτά πριν Άλιμος: Σύλληψη 15χρονου για ληστεία και τραυματισμό ηλικιωμένης
- 12 λεπτά πριν Φωτιά σε σπίτι στα Γιαννιτσά: Αστυνομικός έσωσε δύο ανήλικες αδελφές
