Στέγη, θέρμανση και προσιτή μετακίνηση – Τι προβλέπει το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο

Με φόντο τη νέα διεθνή ενεργειακή κρίση και ενώ η χώρα εισέρχεται στην τελική ευθεία για την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, η κυβέρνηση ενεργοποιεί το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (ΚΚΤ), ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο ύψους 5,3 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032. Στόχος του προγράμματος είναι να στηρίξει περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 επιχειρήσεις απέναντι στο αυξανόμενο κόστος της ενεργειακής μετάβασης, μέσα από επιδοτήσεις, κοινωνική στέγαση, προγράμματα εξοικονόμησης και ενισχύσεις για ηλεκτροκίνηση.

Δημιουργείται νέος μηχανισμός διαχείρισης του Ταμείου

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κατέθεσε στη Βουλή νομοσχέδιο για τη σύσταση Συντονιστικής Αρχής και Ειδικής Επιτροπής Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, που θα αναλάβουν τη διαχείριση των πόρων του προγράμματος.

Το νέο σχήμα θα λειτουργεί έως το 2032 και θα διαθέτει Διοικητή με τριετή θητεία.

Γιατί επισπεύδεται η ενεργοποίηση του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου

Η επίσπευση του σχεδίου συνδέεται άμεσα με την επέκταση του Συστήματος Εμπορίας Ρύπων (ETS2/ΣΕΔΕ2) από το 2027, η οποία αναμένεται να αυξήσει περαιτέρω το κόστος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει υψηλά ποσοστά ενεργειακής φτώχειας, ιδιαίτερα:

• στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές,
• στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα,
• σε νοικοκυριά με παλαιές κατοικίες χαμηλής ενεργειακής απόδοσης.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο σχεδιάστηκε ώστε να απορροφήσει μέρος αυτής της επιβάρυνσης πριν μετακυλιστεί στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.

Πάνω από 20 δράσεις ξεκινούν από το 2026

Η κυβέρνηση έχει ήδη καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρόταση με 25 δράσεις, εκ των οποίων περισσότερες από 20 προβλέπεται να ενεργοποιηθούν από το φθινόπωρο του 2026.

Νέο «Εξοικονομώ» για 62.000 κατοικίες

Η μεγαλύτερη παρέμβαση του σχεδίου αφορά νέο πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, συνολικού ύψους 1,2 δισ. ευρώ.

Το πρόγραμμα προβλέπει:

• ένταξη 62.000 κατοικιών,
• επιδότηση που θα καλύπτει και τον ΦΠΑ,
• παρεμβάσεις έως 24.800 ευρώ ανά κατοικία,
• επιδότηση έως 80%.

Με βάση τον σχεδιασμό, ο ιδιοκτήτης θα επιβαρύνεται περίπου με 5.000 ευρώ.

Επιδότηση για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες

Πόροι ύψους 930 εκατ. ευρώ προβλέπονται για αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης.

Η ενίσχυση αφορά:

• αγορά και εγκατάσταση αντλίας θερμότητας,
• αγορά και εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα.

Η ιδία συμμετοχή των δικαιούχων υπολογίζεται στα 2.000 ευρώ.

«Κοινωνικό Leasing» για ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Το πρόγραμμα «Κοινωνικό Leasing», προϋπολογισμού 174 εκατ. ευρώ, προβλέπει ενίσχυση 12.500 νοικοκυριών για τετραετή μίσθωση ηλεκτρικού ΙΧ.

Η επιδότηση φθάνει τις 13.000 ευρώ ανά δικαιούχο, με τελικό μίσθωμα έως 145 ευρώ μηνιαίως.

Ενισχύσεις έως 100% για ΑμεΑ

Ξεχωριστό σκέλος του προγράμματος αφορά άτομα με αναπηρία.

Συνολικά 51 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για 13.200 δικαιούχους, με επιδότηση που μπορεί να φθάνει έως και το 100% για:

• ηλεκτρικά αμαξίδια,
• mobility scooters,
• handbikes.

Νέα κοινωνική κατοικία σε πρώην στρατόπεδα

Προβλέπεται χρηματοδότηση 435 εκατ. ευρώ για την κατασκευή 2.350 διαμερισμάτων μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης (zero-energy), ενεργειακής κλάσης Α+, με μέσο εμβαδόν 84 τ.μ.

Οι κατοικίες θα ανεγερθούν σε τέσσερις πρώην στρατιωτικούς χώρους:

• Χαϊδάρι,
• Αχαρνές,
• Ζιάκα Θεσσαλονίκης,
• Μανουσογιαννάκη Πάτρας.

Το σχέδιο προβλέπει στέγαση περίπου 7.000 πολιτών με χαμηλό μίσθωμα μέσω της νέας Εθνικής Αρχής Στέγασης.

Ενίσχυση στο επίδομα θέρμανσης από το 2027

Από το 2027 και κάθε Οκτώβριο, θα διατίθενται 340 εκατ. ευρώ ετησίως για την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης.

Η πρόσθετη ενίσχυση θα αφορά 780.000 δικαιούχους και θα ανέρχεται έως 100 ευρώ ανά έτος, με στόχο την αντιστάθμιση της επιβάρυνσης από το ETS2.

Δωρεάν ΠΕΑ για 200.000 ακίνητα

Άλλα 40 εκατ. ευρώ προβλέπονται για την έκδοση 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ).

Το μέτρο αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς χωρίς ΠΕΑ τα ακίνητα δεν θα μπορούν να ενοικιαστούν ή να πωληθούν βάσει των νέων ευρωπαϊκών κανονισμών.

Τι προβλέπεται για τις επιχειρήσεις

Στο σκέλος των επιχειρήσεων, 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις θα λάβουν συνολικά 394 εκατ. ευρώ μέσω προγραμμάτων «Εξοικονομώ επιχειρήσεων».

Επιδότηση για ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα

Επιπλέον 289 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε επιχειρήσεις για αγορά ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων.

Τα ποσοστά επιδότησης διαμορφώνονται ως εξής:

• 40% για ΙΧ και vans,
• 30% για φορτηγά.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα που περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό: επιχείρηση που αγοράζει ΙΧ αξίας 30.000 ευρώ και van αξίας 50.000 ευρώ μπορεί να λάβει συνολική ενίσχυση 32.000 ευρώ.

Έως 29.000 ευρώ για ηλεκτρικά ταξί

Για τους επαγγελματίες αυτοκινητιστές προβλέπεται ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης:

• έως 20.000 ευρώ για αγορά ηλεκτρικού ταξί,
• έως 29.000 ευρώ για προσβάσιμα ταξί ΑμεΑ.

Νέο Μητρώο και «Κάρτα Ευάλωτου» για την πρόσβαση στις ενισχύσεις

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι ενισχύσεις θα φτάσουν στους δικαιούχους, προβλέπεται η δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης και η θέσπιση «Κάρτας Ευάλωτου».

Παράλληλα, θα λειτουργήσουν υπηρεσίες one-stop shop σε κάθε Περιφέρεια για την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η παρέμβαση της ΟΚΕ για την πρόσβαση των πολιτών

Η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ), στη Γνώμη της επί του νομοσχεδίου, επισημαίνει ότι:

«η πρόσβαση στις ενισχύσεις πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι μόνο τυπική»

ζητώντας ειδική μέριμνα για ηλικιωμένους και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.

Περισσότερα:

Γιατί η Heineken αποζημιώνει τη Βεργίνα

Ποιοι μπορούν να σβήσουν πρόστιμα και προσαυξήσεις της Εφορίας έως το 2026;

Γιατί επιβλήθηκε πρόστιμο – μαμούθ στη Nestlé Hellas;