ΣτΕ: «Φρένο» στην 20ετή παραγραφή φορολογικών υποθέσεων

Σημαντική απόφαση για την παραγραφή φορολογικών υποθέσεων εξέδωσε το Συμβούλιο της Επικρατείας, κρίνοντας ότι η πρόβλεψη 20ετούς παραγραφής για την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων σε υποθέσεις φοροδιαφυγής προσκρούει στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.

Με την απόφαση 1246/2026, το Β΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε ότι η δυνατότητα του Δημοσίου να προχωρά σε καταλογισμό φόρων και προστίμων ακόμη και δύο δεκαετίες μετά δεν μπορεί να εφαρμόζεται χωρίς περιορισμούς.

Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρέθηκε η διάταξη του άρθρου 36 παρ. 3 του ν. 4174/2013, η οποία προέβλεπε κατ’ εξαίρεση 20ετή προθεσμία για περιπτώσεις φοροδιαφυγής. Η σχετική ρύθμιση είχε πράγματι ενσωματωθεί στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Τι σημαίνει η απόφαση για την παραγραφή

Ο γενικός κανόνας στη φορολογική διοίκηση παραμένει η πενταετής παραγραφή, δηλαδή η δυνατότητα έκδοσης και κοινοποίησης πράξης προσδιορισμού φόρου εντός πέντε ετών από τη λήξη του έτους μέσα στο οποίο έληγε η προθεσμία υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Η ίδια βασική αρχή αποτυπώνεται και στις οδηγίες της ΑΑΔΕ για τις προθεσμίες παραγραφής.

Η απόφαση του ΣτΕ αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς περιορίζει τη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να ανατρέχει σε πολύ παλαιές υποθέσεις με επίκληση γενικευμένων εξαιρέσεων.

Ζήτημα και με τη 10ετή παραγραφή

Το Ανώτατο Ακυρωτικό φέρεται επίσης να έκρινε αντίθετη προς το άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος τη μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 παρ. 27α του ν. 4646/2019, στον βαθμό που επιχειρούσε να εφαρμόσει αναδρομικά 10ετή παραγραφή σε παλαιότερες χρήσεις.

Η συγκεκριμένη διάταξη προέβλεπε 10ετή δυνατότητα καταλογισμού για υποθέσεις φοροδιαφυγής των χρήσεων 2012 και 2013 και των φορολογικών ετών 2014 έως 2017.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το ΣτΕ δεν αντιμετωπίζει συλλήβδην κάθε 10ετή ή ειδική παραγραφή ως αντισυνταγματική, αλλά εξετάζει αν η εφαρμογή της σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους προσκρούει στην απαγόρευση αναδρομικής φορολογικής επιβάρυνσης.

Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι

Η απόφαση μπορεί να επηρεάσει φορολογικές υποθέσεις στις οποίες έχουν καταλογιστεί φόροι ή πρόστιμα μετά την πάροδο της βασικής πενταετίας, ιδίως όταν ο καταλογισμός στηρίχθηκε σε παλαιότερες διατάξεις περί 10ετούς ή 20ετούς παραγραφής.

Ωστόσο, κάθε υπόθεση πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, καθώς η παραγραφή μπορεί να επηρεάζεται από ειδικές περιστάσεις, όπως η ύπαρξη συμπληρωματικών στοιχείων ή άλλες προβλεπόμενες παρατάσεις. Η ίδια η ΑΑΔΕ προβλέπει, για παράδειγμα, ειδικές περιπτώσεις παράτασης πέραν της αρχικής πενταετίας.

Με βάση τα μέχρι τώρα δεδομένα, η απόφαση ενισχύει την αρχή ότι οι φορολογικοί έλεγχοι δεν μπορούν να παραμένουν ανοιχτοί επ’ αόριστον και ότι οι εξαιρέσεις από την πενταετή παραγραφή πρέπει να ερμηνεύονται στενά και μέσα στα όρια του Συντάγματος.

Περισσότερα:

Πληθωρισμός 5,1%: Πόσο (ακόμα) ακριβαίνει η καθημερινότητα

Τελευταία εξέλιξη: Πήραν φωτιά τα πράσινα τιμολόγια ρεύματος

XAA: Οι πρωταγωνιστές του Σεπτεμβρίου – Ποιες μετοχές ξεχώρισαν και ποιες πιέστηκαν

ΑΑΔΕ: Νέα διαδικασία για τις φορολογικές δεσμευτικές απαντήσεις