Σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία: Τι προκάλεσε τον εκτροχιασμό – Τι δείχνει το πόρισμα

Σύμφωνα με προκαταρκτική έκθεση της Επιτροπής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων της Ισπανίας (Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios – CIAF), με ημερομηνία 23 Ιανουαρίου 2026, πιθανή αιτία του εκτροχιασμού του βαγονιού 6 του τρένου Iryo ήταν προϋπάρχουσα θραύση σε σημείο συγκόλλησης της σιδηροτροχιάς.

Το δυστύχημα σημειώθηκε την περασμένη Κυριακή στο Adamuz της Κόρδοβα, με τραγικό απολογισμό 45 νεκρούς. Όπως μεταδίδει η El Pais, η έκθεση —που ακόμη χαρακτηρίζεται «υπόθεση εργασίας»— βασίζεται σε ευρήματα από εγκοπές οι οποίες εντοπίστηκαν στους τροχούς της δεξιάς πλευράς των βαγονιών 2, 3, 4 και 5. Οι ειδικοί σημειώνουν ότι οι συγκεκριμένες εγκοπές είναι «κατά τεκμήριο συμβατές» με τη διατομή της σπασμένης σιδηροτροχιάς.

Οι χαρακιές εμφανίζουν κοινό μοτίβο, με εξαίρεση εκείνη στο βαγόνι 5, που περιγράφεται ως «διαφορετική». Πρόκειται για σημάδια στην εξωτερική ζώνη της επιφάνειας κύλισης, τα οποία ερμηνεύονται ως πρόσκρουση στην κεφαλή της ράγας, σε σημείο όπου η συνέχεια της σιδηροτροχιάς είχε ήδη διακοπεί.

Το γεγονός ότι οι εγκοπές καταγράφονται ήδη στο βαγόνι 5, σε συνδυασμό με το ότι το βαγόνι 6 ήταν το πρώτο που εκτροχιάστηκε, θεωρείται συμβατό με το σενάριο η σιδηροτροχιά να ανατράπηκε προς τα έξω, δηλαδή προς τη δεξιά πλευρά με βάση τη φορά κίνησης, κατά τη διέλευση του βαγονιού 5. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα το βαγόνι 6 να χάσει πλήρως τη συνέχεια της κύλισης και να εκτροχιαστεί. Όπως αναφέρει η CIAF, η οπτική επιθεώρηση στο σημείο επιβεβαίωσε ότι η ράγα μετά τη θραύση είχε καταλήξει ανατραπείσα προς τα έξω και έφερε ίχνη πλευρικής επαφής με τροχό, αφού είχε ήδη πέσει.

Το βαγόνι 6 παρέσυρε τα δύο επόμενα, τα οποία βρέθηκαν στη γραμμή λίγα δευτερόλεπτα πριν περάσει από το σημείο ο δεύτερος συρμός που ενεπλάκη στο δυστύχημα.

Η επιτροπή εκτιμά ότι η γραμμή ήταν ήδη σπασμένη όταν πέρασε το μοιραίο τρένο, καθώς εγκοπές με «συμβατό γεωμετρικό πρότυπο» έχουν εντοπιστεί και σε τροχούς τριών άλλων συρμών που πέρασαν από το ίδιο σημείο νωρίτερα, μεταξύ 17.21 και 19.09. Το τρένο Iryo διήλθε από το σημείο στις 19.45. Για τον λόγο αυτό, η CIAF ζήτησε να εξεταστούν οι τροχοί όλων των τρένων που πέρασαν από το συγκεκριμένο σημείο τις προηγούμενες 48 ώρες, ώστε να διαπιστωθεί πότε εμφανίστηκε το ελάττωμα στη γραμμή.

Η έκθεση δεν διατυπώνει ακόμη υπόθεση για τα αίτια της θραύσης της συγκόλλησης που ένωνε δύο τμήματα της ράγας, καθώς αναμένονται εργαστηριακές αναλύσεις σε θραύσματα που έχουν αφαιρεθεί. Όπως σημειώνεται ρητά, «δεν αποκλείεται καμία υπόθεση» για τα αίτια της βλάβης, ενώ διευκρινίζεται πως όταν αυτά προσδιοριστούν «θα μπορούν να χαραχθούν νέες γραμμές έρευνας».

Παράλληλα, η CIAF υπογραμμίζει ότι η παρούσα «υπόθεση εργασίας» χρειάζεται επιβεβαίωση μέσω υπολογισμών και τεχνικών μελετών και ενδέχεται να τροποποιηθεί αν υπάρξουν νέα ευρήματα. Όπως επισημαίνεται, «οι μόνες έγκυρες διαπιστώσεις θα είναι εκείνες που θα περιλαμβάνονται στην τελική έκθεση», η οποία μπορεί να χρειαστεί μήνες μέχρι να ολοκληρωθεί.

Στην τεχνική εξήγηση που συνοδεύει τα ευρήματα, αναφέρεται ότι η διακοπή της συνέχειας της σιδηροτροχιάς πιθανότατα προκάλεσε μια στιγμιαία ανωμαλία τύπου «σκαλοπατιού» στο σημείο της θραύσης, οδηγώντας σε πρόσκρουση στη στεφάνη του τροχού και στα χαρακτηριστικά ίχνη που καταγράφηκαν.

Η CIAF επισημαίνει επίσης ότι οι εγκοπές εμφανίζονται μόνο στους τροχούς των μονών αξόνων της σύνθεσης, κάτι που θεωρείται συμβατό με το ότι ο πρώτος τροχός κάθε bogie δεχόταν την πρόσκρουση, ενώ ο επόμενος περνούσε από το ίδιο σημείο πολύ λίγο αργότερα. Όπως σημειώνεται, με ταχύτητα 200 χιλιομέτρων την ώρα, ο δεύτερος τροχός περνά από το ίδιο σημείο μόλις περίπου τρία εκατοστά του δευτερολέπτου αργότερα, χρόνος ανεπαρκής ώστε η ράγα να ανακτήσει την παραμόρφωσή της.

Από την ανάλυση εξαιρέθηκαν οι τροχοί των βαγονιών 6, 7 και 8, καθώς αυτά εκτροχιάστηκαν και κινήθηκαν εκτός γραμμής, προκαλώντας εκτεταμένες φθορές που πιθανόν εξάλειψαν οποιαδήποτε αρχικά ίχνη. Αναφέρεται επίσης ότι ένα bogie του βαγονιού 8 εκσφενδονίστηκε σε απόσταση σχεδόν 300 μέτρων και εντοπίστηκε ημιβυθισμένο σε κοντινό ρέμα.

Για την επιβεβαίωση των συμπερασμάτων, η CIAF μετέφερε στη Μαδρίτη θραύσματα σιδηροτροχιάς από το σημείο, μεταξύ των οποίων κομμάτια από τη ζώνη της θραύσης, τα περίπου 40 εκατοστά σιδηροτροχιάς που αποκολλήθηκαν, δείγματα από μη επηρεασμένα τμήματα της γραμμής, καθώς και το τμήμα συγκόλλησης που ήταν παράλληλο με εκείνο που έσπασε. Παράλληλα, αφαιρέθηκαν οι καταγραφείς των δύο τρένων, οι λεγόμενες «μαύρες κουτίες», ώστε να ανασυντεθεί η ακριβής ακολουθία των γεγονότων μέσω στοιχείων όπως συνομιλίες στις καμπίνες και δεδομένα ταχύτητας.

Τέλος, η επιτροπή επισημαίνει ότι όλες οι διαδικασίες έγιναν υπό την εποπτεία της δικαστικής αστυνομίας της Guardia Civil και του προσωπικού της CIAF, ενώ διευκρινίζεται ότι η ανεξαρτησία της CIAF ως εθνικού φορέα διερεύνησης δεν παρεμποδίστηκε σε κανένα στάδιο και ότι οι ερευνητές μπόρεσαν να εργαστούν απρόσκοπτα, σε συντονισμό με τη δικαστική αρχή.

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας