«Πρωταθλήτρια» της ΕΕ η Ελλάδα στη φορολόγηση της μισθωτής εργασίας

Σχεδόν 45 από κάθε 100 ευρώ της συνολικής αμοιβής της μισθωτής εργασίας αντιστοιχούν σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Η Ελλάδα καταγράφει την υψηλότερη επιβάρυνση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την ώρα που η φορολόγηση των εισοδημάτων από κεφάλαιο παραμένει αισθητά χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Στο 44,8% η επιβάρυνση της εργασίας

Τα στοιχεία προέρχονται από την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη φορολογία και αφορούν το 2024. Ο έμμεσος φορολογικός συντελεστής στη μισθωτή εργασία διαμορφώθηκε στην Ελλάδα στο 44,8%, έναντι 37,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση μεταξύ των 27 κρατών-μελών. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο φτάνει τις 7,7 ποσοστιαίες μονάδες.

Ο συγκεκριμένος δείκτης δεν αφορά μόνο τον φόρο εισοδήματος που παρακρατείται από τον μισθό. Περιλαμβάνει τον φόρο, τις εισφορές του εργαζομένου και τις εργοδοτικές εισφορές. Μετρά επομένως το συνολικό κόστος που συνδέεται με τη μισθωτή εργασία σε ολόκληρη την οικονομία. Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Τι σημαίνει πρακτικά το 44,8%

Αν η συνολική αμοιβή της εργασίας αποδοθεί συμβολικά με 100 ευρώ, τα 44,80 ευρώ αντιστοιχούν σε φόρους και ασφαλιστικές εισφορές. Το υπόλοιπο αφορά το καθαρό εισόδημα που προκύπτει σε επίπεδο οικονομίας.

Το παράδειγμα είναι ενδεικτικό. Δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος χάνει ακριβώς το 44,8% του μεικτού μισθού του. Η πραγματική επιβάρυνση διαφέρει ανάλογα με τις αποδοχές, την οικογενειακή κατάσταση, τις φορολογικές μειώσεις και τις ασφαλιστικές κρατήσεις.

Την εικόνα της υψηλής επιβάρυνσης επιβεβαιώνει και διαφορετικός δείκτης του ΟΟΣΑ. Για έναν άγαμο εργαζόμενο χωρίς παιδιά που λαμβάνει τον μέσο μισθό, η φορολογική σφήνα στην Ελλάδα έφτασε το 39,3% το 2025, έναντι 35,1% στις χώρες του Οργανισμού. Η μέτρηση περιλαμβάνει τον φόρο εισοδήματος και τις εισφορές εργαζομένου και εργοδότη.

Χαμηλότερο βάρος στα εισοδήματα από κεφάλαιο

Στην αντίθετη πλευρά βρίσκεται η φορολόγηση του κεφαλαίου. Ο αντίστοιχος έμμεσος συντελεστής στην Ελλάδα υπολογίζεται στο 23%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται κοντά στο 32%.

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται φόροι που συνδέονται με επιχειρηματικά κέρδη, ενοίκια, τόκους και μερίσματα. Ο δείκτης προκύπτει από τη σύγκριση των συνολικών φόρων με την αντίστοιχη εισοδηματική βάση.

Και εδώ το 23% δεν είναι ο προσωπικός φορολογικός συντελεστής κάθε ιδιοκτήτη ακινήτου, επενδυτή ή επιχείρησης. Πρόκειται για έναν συνολικό δείκτη, ο οποίος επιτρέπει τη σύγκριση μεταξύ χωρών και διαφορετικών πηγών εισοδήματος.

Χάσμα σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερο από την ΕΕ

Η διαφορά ανάμεσα στην επιβάρυνση της εργασίας και του κεφαλαίου φτάνει στην Ελλάδα τις 21,8 ποσοστιαίες μονάδες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση η μέση απόσταση περιορίζεται στις 4,6 μονάδες.

Η Ελλάδα βρίσκεται έτσι ανάμεσα στις τρεις χώρες με τη μεγαλύτερη απόκλιση. Το Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ εκτιμά ότι αυτή η διαφορά περιορίζει την αίσθηση φορολογικής δικαιοσύνης, καθώς το εισόδημα που προέρχεται από εργασία επιβαρύνεται πολύ περισσότερο από εκείνο που προέρχεται από κεφάλαιο.

Η δεύτερη επιβάρυνση έρχεται στην κατανάλωση

Το φορολογικό βάρος δεν σταματά στις κρατήσεις του μισθού. Το καθαρό εισόδημα φορολογείται ξανά όταν χρησιμοποιείται για την αγορά προϊόντων, καυσίμων, ηλεκτρικής ενέργειας και υπηρεσιών.

Η Ελλάδα κατέγραψε από το 2014 έως το 2024 τη μεγαλύτερη αύξηση της συμμετοχής των εσόδων από ΦΠΑ στο φορολογικό μείγμα της ΕΕ. Η άνοδος έφτασε τις 3,1 ποσοστιαίες μονάδες. Μαζί με την Ουγγαρία και τη Γαλλία, ήταν μία από τις τρεις χώρες στις οποίες αυξήθηκε συνολικά η συμμετοχή των φόρων κατανάλωσης.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τα χαμηλότερα εισοδήματα. Όσο μεγαλύτερο μέρος του μισθού κατευθύνεται σε καθημερινές ανάγκες, τόσο μεγαλύτερη είναι αναλογικά η επιβάρυνση από τους έμμεσους φόρους.

Υψηλή εξάρτηση από φόρους σε ενέργεια και καύσιμα

Οι περιβαλλοντικοί φόροι απέφεραν στην Ελλάδα έσοδα ίσα με το 3,8% του ΑΕΠ το 2024, το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντιστοιχούσαν επίσης στο 9,4% των συνολικών φορολογικών εσόδων, με την Ελλάδα να βρίσκεται δεύτερη μετά τη Βουλγαρία.

Το μεγαλύτερο μέρος προέρχεται από φόρους στην ενέργεια και στα καύσιμα και όχι από φόρους που συνδέονται άμεσα με τη ρύπανση ή την εκμετάλλευση φυσικών πόρων. Η επιβάρυνση μεταφέρεται τελικά στους λογαριασμούς, στις μετακινήσεις και στις τιμές των προϊόντων.

Περισσότερα:

ΔΥΠΑ: 79.855 ωφελούμενοι σε απασχόληση και κατάρτιση στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Φορολογική δήλωση: Τι πρέπει να ελέγξετε πριν λήξει η προθεσμία

ΠΟΜΙΔΑ: Νέα τροπολογία για την απογραφή ανελκυστήρων – Αναστέλλονται τα πρόστιμα

Αυξημένο φέτος το επίδομα άδειας – Ποιοι θα δουν διαφορά