Πρόστιμα από δήμους: Πότε δεν χρειάζεται να τα πληρώσεις
Παλαιές κλήσεις του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας μπορεί να μην είναι πλέον απαιτητές, εάν ο δήμος δεν προχώρησε εγκαίρως στην ταμειακή βεβαίωσή τους.
Σύμφωνα με την πάγια θέση του Συνηγόρου του Πολίτη, η Πράξη Βεβαίωσης Παράβασης, δηλαδή η κλήση, αποτελεί τον νόμιμο τίτλο βεβαίωσης. Από εκεί και πέρα, ο δήμος οφείλει να βεβαιώσει ταμειακά το πρόστιμο μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία.
Η κρίσιμη προθεσμία των τριών ετών
Η ταμειακή βεβαίωση του προστίμου πρέπει να πραγματοποιηθεί εντός τριών ετών, με την προθεσμία να αρχίζει από τη λήξη του έτους κατά το οποίο εκδόθηκε η κλήση.
Για παράδειγμα, εάν μια παράβαση βεβαιώθηκε μέσα στο 2023, η τριετής προθεσμία αρχίζει από το τέλος του συγκεκριμένου έτους.
Εφόσον ο δήμος προχωρήσει στην ταμειακή βεβαίωση μετά την παρέλευση της τριετίας, η πράξη θεωρείται μη νόμιμη και ο δήμος έχει χάσει την αξίωσή του να απαιτήσει την καταβολή του ποσού.
Τι σημαίνει για τους πολίτες
Η παρέλευση της τριετίας δεν σημαίνει ότι κάθε παλιά κλήση διαγράφεται αυτομάτως. Το κρίσιμο στοιχείο είναι το πότε πραγματοποιήθηκε η ταμειακή βεβαίωση από τον δήμο.
Οι πολίτες που λαμβάνουν ειδοποίηση για παλαιό πρόστιμο θα πρέπει να ελέγξουν:
- την ημερομηνία έκδοσης της κλήσης,
- την ημερομηνία της ταμειακής βεβαίωσης,
- εάν μεσολάβησε διάστημα μεγαλύτερο της προβλεπόμενης τριετίας.
Εάν η βεβαίωση έγινε εκπρόθεσμα, μπορούν να ζητήσουν από τον δήμο την επανεξέταση της υπόθεσης και τη διαγραφή της οφειλής.
Τι ισχύει για όσους έχουν ήδη πληρώσει
Στον Συνήγορο του Πολίτη έχουν προσφύγει και πολίτες που είχαν ήδη εξοφλήσει παλαιά πρόστιμα, φοβούμενοι προσαυξήσεις ή μέτρα αναγκαστικής είσπραξης.
Στις περιπτώσεις όπου διαπιστώθηκε ότι η ταμειακή βεβαίωση είχε γίνει μετά την τριετία, η Ανεξάρτητη Αρχή ζήτησε, ανάλογα με την περίπτωση:
- την επιστροφή των χρημάτων που είχαν καταβληθεί,
- την άρση μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης,
- τη διαγραφή της σχετικής οφειλής.
Η διευκρίνιση του Υπουργείου Εσωτερικών
Τη θέση του Συνηγόρου του Πολίτη υιοθέτησε και το Υπουργείο Εσωτερικών με διευκρινιστικό έγγραφο προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Όπως επισημαίνεται, όταν ένας δήμος βεβαιώνει ταμειακά πρόστιμο του ΚΟΚ μετά την πάροδο τριών ετών από την απόκτηση του νόμιμου τίτλου, η βεβαίωση θεωρείται μη νόμιμη και ο δήμος δεν μπορεί πλέον να ζητήσει την πληρωμή.
Η διαφωνία ορισμένων δήμων
Ορισμένοι δήμοι είχαν υποστηρίξει ότι η προθεσμία θα έπρεπε να αρχίζει από τη στιγμή που περιέρχονται σε γνώση τους τα πλήρη στοιχεία του παραβάτη και όχι από την έκδοση της κλήσης.
Ο Συνήγορος του Πολίτη απέρριψε αυτή την ερμηνεία, επιμένοντας ότι η προθεσμία συνδέεται με την απόκτηση του νόμιμου τίτλου βεβαίωσης και δεν μπορεί να παρατείνεται επειδή τα στοιχεία του οδηγού εντοπίστηκαν αργότερα.
Ποιοι δήμοι έχουν ήδη συμμορφωθεί
Μετά τις παρεμβάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, σημαντικός αριθμός δήμων προχώρησε σε επανεξέταση υποθέσεων και διαγραφή εκπρόθεσμα βεβαιωμένων οφειλών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι δήμοι Αθηναίων, Θεσσαλονίκης, Καλαμαριάς, Θέρμης, Αμπελοκήπων–Μενεμένης, Ξάνθης και Σπάτων–Αρτέμιδος.
Τι πρέπει να κάνει όποιος λάβει ειδοποίηση
Όποιος ενημερωθεί για παλαιά κλήση δεν θα πρέπει να θεωρήσει αυτομάτως ότι οφείλει να την πληρώσει. Πρώτο βήμα είναι να ζητήσει από τον δήμο τα στοιχεία της ταμειακής βεβαίωσης.
Εφόσον προκύπτει ότι η βεβαίωση πραγματοποιήθηκε μετά την τριετή προθεσμία, μπορεί να υποβάλει αίτημα διαγραφής. Σε περίπτωση απόρριψης ή μη ανταπόκρισης, έχει τη δυνατότητα να απευθυνθεί στον Συνήγορο του Πολίτη.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι δήμοι δεν διαθέτουν απεριόριστο χρόνο για να εισπράξουν τα πρόστιμα του ΚΟΚ. Αν η ταμειακή βεβαίωση δεν γίνει εμπρόθεσμα, χάνεται το δικαίωμα αναζήτησης της οφειλής.
