Προσωπική διαφορά: ποιοι την κουβαλούν ακόμη και πότε μπορεί να σβήσει
Η προσωπική διαφορά παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα και παρεξηγημένα κεφάλαια του ασφαλιστικού, καθώς χιλιάδες συνταξιούχοι συνεχίζουν να τη βλέπουν στα ενημερωτικά τους σημειώματα, ακόμη και όταν ανακοινώνονται αυξήσεις στις συντάξεις. Πρόκειται ουσιαστικά για το ποσό που προέκυψε από τον επανυπολογισμό παλαιών συντάξεων, όταν η «νέα» σύνταξη που έβγαζε ο νόμος ήταν χαμηλότερη από αυτή που ήδη καταβαλλόταν. Η διαφορά αυτή διατηρήθηκε ως προσωπική διαφορά και έκτοτε λειτουργεί ως «μαξιλάρι» που απορροφά πρώτα τις αυξήσεις, πριν φανεί πραγματική ενίσχυση στην τσέπη του συνταξιούχου.
Αυτό σημαίνει ότι την προσωπική διαφορά την κουβαλούν κυρίως παλαιοί συνταξιούχοι, δηλαδή όσοι είχαν ήδη βγει στη σύνταξη όταν εφαρμόστηκε ο μεγάλος επανυπολογισμός των προηγούμενων ετών. Για αυτούς, οι ετήσιες αυξήσεις δεν περνούσαν ολόκληρες στο καθαρό πληρωτέο ποσό, αλλά συμψηφίζονταν πρώτα με το υπόλοιπο της προσωπικής διαφοράς. Έτσι εξηγείται γιατί πολλοί συνταξιούχοι άκουγαν για αυξήσεις, αλλά στην πράξη δεν έβλεπαν ουσιαστική μεταβολή στη μηνιαία καταβολή τους. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται και στα επίσημα ενημερωτικά σημειώματα του e-ΕΦΚΑ, όπου ο δικαιούχος μπορεί να δει αναλυτικά αν υπάρχει ακόμη υπόλοιπο προσωπικής διαφοράς.
Το τοπίο, ωστόσο, έχει αρχίσει να αλλάζει από το 2026. Σύμφωνα με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, εφαρμόστηκε ρύθμιση με την οποία η προσωπική διαφορά μειώνεται κατά 50% από το 2026, ενώ έχει ανακοινωθεί ότι ο συμψηφισμός της καταργείται πλήρως από τον Ιανουάριο του 2027. Με αυτόν τον τρόπο, συνταξιούχοι που έως τώρα έβλεπαν τις αυξήσεις να χάνονται μέσα στον συμψηφισμό, αρχίζουν σταδιακά να βλέπουν πραγματική ενίσχυση στη σύνταξή τους. Η πρόβλεψη αυτή περιλαμβάνεται και στο προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού 2026, το οποίο αναφέρει ότι το μέτρο ωφελεί άμεσα περίπου 671.000 συνταξιούχους.
Στην πράξη, το πότε ακριβώς «σβήνει» η προσωπική διαφορά εξαρτάται από το ύψος της. Για όσους έχουν μικρό υπόλοιπο, η μερική απορρόφηση από τις αυξήσεις του 2026 μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερο μηδενισμό. Για όσους όμως έχουν μεγαλύτερη προσωπική διαφορά, η πλήρης κατάργηση του συμψηφισμού από το 2027 είναι εκείνη που ουσιαστικά βάζει τέλος σε μια στρέβλωση που κρατούσε επί χρόνια τις αυξήσεις “κρυφές”. Δημοσιεύματα που εξειδίκευσαν τα μέτρα μετά τη ΔΕΘ ανέφεραν ότι, με το παλιό σύστημα, για ορισμένους συνταξιούχους θα χρειάζονταν έως και έξι χρόνια για να μηδενιστεί η προσωπική διαφορά μόνο μέσω των ετήσιων αυξήσεων, ενώ με το νέο πλαίσιο η διαδικασία αυτή συμπιέζεται σημαντικά.
Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι το 2026 δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα να ωφεληθούν και συνταξιούχοι που ακόμη διατηρούσαν προσωπική διαφορά. Η Νίκη Κεραμέως είχε δηλώσει ότι όλοι όσοι τη διατηρούσαν θα δουν αύξηση, ακριβώς επειδή ενεργοποιήθηκε η μείωσή της κατά 50%. Με άλλα λόγια, το 2026 λειτουργεί ως μεταβατικό έτος: η προσωπική διαφορά δεν έχει εξαφανιστεί για όλους, αλλά έχει περιοριστεί αισθητά, ανοίγοντας τον δρόμο για πλήρη απεμπλοκή από το 2027.
Παράλληλα, για όσους εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά και δεν είδαν ουσιαστική ενίσχυση, υπήρξαν και ειδικές οικονομικές παρεμβάσεις. Ο e-ΕΦΚΑ είχε ανακοινώσει στο παρελθόν επίδομα προσωπικής διαφοράς, κλιμακούμενο από 200 έως 300 ευρώ, για συνταξιούχους που είτε δεν πήραν καθόλου αύξηση είτε είδαν πολύ μικρό όφελος λόγω του συμψηφισμού. Αυτό δείχνει ότι το πρόβλημα αναγνωρίστηκε επίσημα ως υπαρκτό και κοινωνικά οξύ, ιδίως για συνταξιούχους μεσαίων και χαμηλότερων εισοδημάτων που έμεναν για χρόνια εκτός πραγματικών αυξήσεων.
Το κρίσιμο για τους συνταξιούχους είναι να γνωρίζουν ότι η προσωπική διαφορά δεν είναι νέα κράτηση, αλλά υπόλοιπο από τον παλαιό επανυπολογισμό, το οποίο επηρέαζε μέχρι σήμερα το πόσο από την αύξηση περνούσε στην τσέπη τους. Γι’ αυτό και η παρακολούθηση του μηνιαίου ενημερωτικού σημειώματος παραμένει απαραίτητη. Εκεί φαίνεται αν υπάρχει ακόμη προσωπική διαφορά, πόσο είναι το υπόλοιπό της και πώς επηρεάζει το τελικό πληρωτέο ποσό. Από το 2026 και κυρίως από το 2027, το βάρος αυτής της εκκρεμότητας αναμένεται να περιοριστεί αποφασιστικά, όμως μέχρι τότε εξακολουθεί να αποτελεί βασικό λόγο για τον οποίο πολλοί συνταξιούχοι δεν είχαν δει όσα περίμεναν από τις αυξήσεις
- 6 λεπτά πριν Γυναικοκτονία στην Καλαμάτα: Προφυλακίστηκε ο 41χρονος
- 20 λεπτά πριν Ανακαίνιση Κατοικίας: Επιδότηση έως 36.000 ευρώ – Ποιοι παίρνουν έως 95%
- 38 λεπτά πριν 72 δόσεις: Τα «κρυφά» σημεία που κρίνουν τη ρύθμιση για τους οφειλέτες
