Πώς θα επιστρέψουν στην αγορά τα κλειστά σπίτια
Η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών παραμένει ένας από τους βασικούς λόγους που διατηρούν τα ενοίκια σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της όχι μόνο στην κατασκευή νέων κατοικιών, αλλά και στην επιστροφή χιλιάδων κλειστών διαμερισμάτων στην αγορά, μέσα από ένα πακέτο φορολογικών κινήτρων και προγραμμάτων ανακαίνισης.
Η λογική πίσω από την παρέμβαση είναι πως όσο περισσότερα σπίτια διατίθενται προς ενοικίαση, τόσο αυξάνεται η προσφορά και δημιουργούνται προϋποθέσεις για να περιοριστούν οι πιέσεις στις τιμές.
Γιατί υπάρχουν τόσα κλειστά διαμερίσματα
Σύμφωνα με τα στοιχεία των τελευταίων απογραφών, στην Ελλάδα υπάρχουν εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες που παραμένουν κενές. Άλλες χρειάζονται εκτεταμένες εργασίες ανακαίνισης, άλλες βρίσκονται σε κληρονομικές εκκρεμότητες, ενώ αρκετές δεν αξιοποιούνται επειδή οι ιδιοκτήτες θεωρούν ότι η εκμίσθωση δεν είναι συμφέρουσα ή φοβούνται προβλήματα με κακοπληρωτές.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα ένα σημαντικό μέρος του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος να παραμένει εκτός αγοράς, την ώρα που η ζήτηση για ενοικίαση αυξάνεται διαρκώς.
Τα κίνητρα που εξετάζονται
Στόχος της κυβέρνησης είναι να δώσει στους ιδιοκτήτες περισσότερους λόγους για να διαθέσουν τα ακίνητά τους στη μακροχρόνια μίσθωση.
Στο πλαίσιο αυτό προωθούνται ή εξετάζονται παρεμβάσεις όπως:
- φορολογικές ελαφρύνσεις για όσους εκμισθώνουν κλειστές κατοικίες,
- κίνητρα για τη μετατροπή ακινήτων από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση,
- προγράμματα επιδότησης ανακαίνισης παλαιών κατοικιών,
- αξιοποίηση εργαλείων που μειώνουν το κόστος επαναφοράς ενός ακινήτου στην αγορά.
Η φιλοσοφία είναι ότι ένας ιδιοκτήτης θα έχει μεγαλύτερο όφελος αν αξιοποιήσει ένα ακίνητο που σήμερα παραμένει ανενεργό.
Πώς μπορεί να λειτουργήσει στην πράξη
Το μέτρο γίνεται πιο κατανοητό μέσα από καθημερινά παραδείγματα.
Παράδειγμα 1
Ένας ιδιοκτήτης διαθέτει διαμέρισμα 60 τετραγωνικών μέτρων, το οποίο παραμένει κλειστό τα τελευταία πέντε χρόνια επειδή απαιτεί σημαντικές επισκευές.
Αν ενταχθεί σε πρόγραμμα ανακαίνισης και επωφεληθεί από τα διαθέσιμα φορολογικά κίνητρα, μπορεί να το εκμισθώσει και να αποκτήσει ένα σταθερό μηνιαίο εισόδημα.
Παράδειγμα 2
Μια οικογένεια έχει κληρονομήσει παλιό διαμέρισμα που δεν αξιοποιείται, καθώς χρειάζεται ενεργειακή αναβάθμιση.
Η επιδότηση μέρους των εργασιών μειώνει το αρχικό κόστος και καθιστά πιο εύκολη την επιστροφή του ακινήτου στην αγορά.
Θα μειωθούν τα ενοίκια;
Το ερώτημα που απασχολεί περισσότερο τους ενοικιαστές είναι αν η επιστροφή περισσότερων κατοικιών στην αγορά θα οδηγήσει σε χαμηλότερα ενοίκια.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει άμεση ή αυτόματη μείωση των τιμών. Ωστόσο, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών μπορεί να περιορίσει τον ρυθμό ανόδου των ενοικίων και να προσφέρει περισσότερες επιλογές στους ενδιαφερόμενους, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου σήμερα η ζήτηση είναι πολύ μεγαλύτερη από τη διαθεσιμότητα.
Η ανακαίνιση θεωρείται το «κλειδί»
Ένα μεγάλο ποσοστό των κλειστών κατοικιών είναι παλαιάς κατασκευής και δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα προς ενοικίαση.
Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση συνδέει την επιστροφή των ακινήτων στην αγορά με προγράμματα επιδότησης ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, ώστε να μειωθεί το κόστος για τους ιδιοκτήτες και να γίνουν περισσότερα σπίτια κατοικήσιμα.
Δεν αρκεί μόνο ένα μέτρο
Παράγοντες της αγοράς ακινήτων επισημαίνουν ότι η αξιοποίηση των κλειστών διαμερισμάτων μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, όμως δεν αρκεί από μόνη της.
Όπως τονίζουν, απαιτείται συνδυασμός παρεμβάσεων που θα περιλαμβάνει την κατασκευή νέων κατοικιών μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής, την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, τη στήριξη των νέων αγοραστών και την ενίσχυση της μακροχρόνιας μίσθωσης.
Το στοίχημα της επόμενης ημέρας
Η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί από το πόσοι ιδιοκτήτες θα ανταποκριθούν στα νέα κίνητρα και πόσο γρήγορα θα επιστρέψουν στην αγορά κατοικίες που σήμερα παραμένουν κλειστές.
Αν το εγχείρημα αποδώσει, η αγορά θα αποκτήσει περισσότερα διαθέσιμα σπίτια, κάτι που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στη συνεχιζόμενη αύξηση των ενοικίων και να διευκολύνει χιλιάδες νοικοκυριά που αναζητούν προσιτή κατοικία.
