Πώς λειτουργεί το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω»- Γιατί δεν ρίχνει τα ενοίκια
Σε μια περίοδο όπου η κατοικία παύει να θεωρείται αυτονόητο δικαίωμα και μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε δυσεύρετο αγαθό, με τα ενοίκια να κινούνται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, η πολιτεία επιχειρεί να παρέμβει μέσω ενός νέου εργαλείου στεγαστικής πολιτικής: του προγράμματος «Κατασκευάζω – Νοικιάζω».
Το σχήμα κινείται αυστηρά εντός των κανόνων της αγοράς. Αντί τα νέα ακίνητα να κατευθύνονται προς πώληση, προβλέπεται η ανέγερση κατοικιών που θα παραμένουν αποκλειστικά στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης. Στόχος είναι η αύξηση της προσφοράς ενοικιαζόμενων κατοικιών και η σταδιακή αποσυμπίεση της αγοράς, όχι άμεσα, αλλά σε βάθος χρόνου.
Δικαιούχοι του προγράμματος δεν είναι ιδιώτες, αλλά επαγγελματικοί φορείς της αγοράς: κατασκευαστικές εταιρείες, εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων και επενδυτικά σχήματα. Οι συμμετέχοντες αναλαμβάνουν την κατασκευή κατοικιών, τις οποίες δεσμεύονται να διατηρήσουν στο χαρτοφυλάκιό τους και να εκμισθώνουν για τουλάχιστον δέκα χρόνια. Σε αντάλλαγμα, το κράτος παρέχει φορολογικά κίνητρα, με βασικό μέτρο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των εσόδων από μισθώματα.
Το μήνυμα της κυβέρνησης προς την αγορά είναι σαφές: επενδύστε στην κατασκευή, κρατήστε τα ακίνητα, νοικιάστε τα – και θα έχετε ελαφρύνσεις στο φορολογικό βάρος.
Το συγκεκριμένο μοντέλο, γνωστό διεθνώς ως Build to Rent, παρουσιάζεται ως μια μακροπρόθεσμη, δομική απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα. Δεν στοχεύει σε άμεσες μειώσεις ενοικίων, αλλά στη λογική ότι η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών μελλοντικά μπορεί να οδηγήσει σε εξισορρόπηση της αγοράς.
Ωστόσο, βασική κριτική που ασκείται είναι ότι το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» δεν προσφέρει άμεση ανακούφιση στους ενοικιαστές. Το όφελος για τα νοικοκυριά προϋποθέτει μεγάλη κλίμακα εφαρμογής, αυστηρούς όρους και επαρκή χρονικό ορίζοντα, ενώ στην παρούσα φάση το πρόγραμμα φαίνεται να ευνοεί κυρίως τους επενδυτές.
Ποια είναι η διαφορά με το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω»
Σε αντίθεση με το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω», το πρόγραμμα «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» δεν αφορά νέες οικοδομές ούτε μεγάλους επιχειρηματικούς παίκτες. Στοχεύει σε μικρούς ιδιοκτήτες που διαθέτουν παλαιά, κενά ή υποβαθμισμένα ακίνητα, παρέχοντάς τους επιδότηση για ανακαίνιση, με την προϋπόθεση της διάθεσης των κατοικιών αυτών για μακροχρόνια μίσθωση.
Με απλά λόγια:
- το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» αυξάνει την προσφορά μέσω νέων κατοικιών και εταιρικών επενδύσεων
- το «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» επιχειρεί να επαναφέρει υφιστάμενα ακίνητα στην αγορά μέσω ιδιωτών
Στην πρώτη περίπτωση, το κράτος ποντάρει στη μεγάλη κλίμακα και στα φορολογικά κίνητρα. Στη δεύτερη, στηρίζει την αναβάθμιση της υπάρχουσας κατοικίας μέσω επιδότησης και στη λογική ότι ένα «κλειστό» ακίνητο μπορεί να αποκτήσει ξανά οικονομική και κοινωνική αξία.
Παρά τα διαθέσιμα εργαλεία και τις κυβερνητικές εξαγγελίες, οι τιμές των ενοικίων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Ο κρίσιμος παράγοντας είναι ο χρόνος και το εύρος της παρέμβασης. Το «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» αποδίδει κατοικίες σε βάθος ετών, την ώρα που η πίεση της ζήτησης είναι άμεση. Επιπλέον, απουσιάζει –τουλάχιστον μέχρι στιγμής– ένα αυστηρό πλαίσιο ελέγχου των μισθωμάτων.
Την εικόνα επιβαρύνουν η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, η συγκέντρωση ακινήτων από επενδυτικά κεφάλαια και η περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα της προηγούμενης δεκαετίας. Έτσι, τα προγράμματα λειτουργούν περισσότερο ως μελλοντικοί μηχανισμοί εξισορρόπησης και λιγότερο ως άμεση απάντηση στο σημερινό στεγαστικό πρόβλημα.
- 40 λεπτά πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
- 1 ώρα πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 2 ώρες πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
