Η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη για ασφαλισμένους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση και θέλουν είτε να αποχωρήσουν νωρίτερα είτε να αυξήσουν το ποσό της σύνταξής τους. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η επιλογή αυτή αποδίδει κυρίως όταν υπάρχει σαφές συνταξιοδοτικό όφελος και όχι όταν η έξοδος από την εργασία απέχει πολλά χρόνια.
Το τελευταίο διάστημα όλο και περισσότεροι ασφαλισμένοι εξετάζουν την αναγνώριση πλασματικού χρόνου, επιδιώκοντας να κατοχυρώσουν δικαίωμα συνταξιοδότησης ή να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης.
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνική ασφάλιση, περίπου οι μισοί ασφαλισμένοι που προχωρούν σήμερα σε εξαγορά το κάνουν κυρίως:
- για να θεμελιώσουν δικαίωμα στο Δημόσιο,
- ή για να συμπληρώσουν 40 χρόνια ασφάλισης και να αποχωρήσουν στα 62.
Η πρακτική αυτή αφορά κυρίως εργαζόμενους που έχουν ήδη 33 έως 34 έτη πραγματικής ασφάλισης και χρειάζονται λίγα επιπλέον χρόνια για να «κλειδώσουν» τη σύνταξη.
Ο φόβος αλλαγών φέρνει πίεση για πρόωρη έξοδο
Η συζήτηση γύρω από τις συντάξεις έχει επανέλθει δυναμικά, καθώς πολλοί εργαζόμενοι φοβούνται πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στο μέλλον.
Παράλληλα, υπάρχει έντονη ανησυχία ότι όσο καθυστερεί η έξοδος από την εργασία, τόσο μειώνεται η πραγματική αξία της σύνταξης λόγω οικονομικών πιέσεων και αυξημένου κόστους ζωής.
Έτσι, η κατοχύρωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων θεωρείται από πολλούς μια μορφή ασφάλειας για τα επόμενα χρόνια.
Οι χαμηλές συντάξεις ενισχύουν την ανησυχία
Τα στοιχεία για τα ποσά των συντάξεων εντείνουν τον προβληματισμό των ασφαλισμένων:
- ένας στους πέντε συνταξιούχους λαμβάνει κάτω από 500 ευρώ,
- ενώ έξι στους δέκα παραμένουν κάτω από τα 1.000 ευρώ μεικτά.
Η εικόνα αυτή οδηγεί αρκετούς εργαζόμενους στην αναζήτηση τρόπων που θα τους εξασφαλίσουν καλύτερες αποδοχές στη σύνταξη.
Ποιοι χρόνοι μπορούν να αναγνωριστούν
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξαγοράσουν ή να αναγνωρίσουν διάφορες περιόδους, όπως:
- σπουδές,
- στρατιωτική θητεία,
- ανατροφή παιδιών,
- ανεργία,
- ασθένεια,
- κενά διαστήματα ασφάλισης.
Ορισμένοι χρόνοι, όπως η επιδοτούμενη ανεργία ή η επιδοτούμενη ασθένεια, αναγνωρίζονται χωρίς κόστος, χωρίς όμως να αυξάνουν το ανταποδοτικό μέρος της σύνταξης.
Πόσα πλασματικά έτη αναγνωρίζονται
Για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μετά το 2014, το ανώτατο όριο αναγνώρισης μπορεί να φτάσει έως και τα επτά έτη.
Αυτό δίνει σημαντική ευελιξία σε ασφαλισμένους που θέλουν να συμπληρώσουν την απαιτούμενη 40ετία.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά
Το κόστος εξαγοράς υπολογίζεται στο 20% των μηνιαίων αποδοχών του ασφαλισμένου κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
Για εργαζόμενους με χαμηλές αποδοχές, το ποσό ξεκινά περίπου:
- από 184 ευρώ τον μήνα,
- ή πάνω από 2.200 ευρώ τον χρόνο.
Όσο αυξάνεται ο μισθός, αυξάνεται αντίστοιχα και το κόστος εξαγοράς. Από την 1η Απριλίου καταγράφεται ήδη μικρή αύξηση της δαπάνης λόγω της ανόδου του κατώτατου μισθού.
Πότε θεωρείται πιο συμφέρουσα επιλογή
Η εξαγορά πλασματικών ετών θεωρείται πιο αποδοτική όταν οδηγεί άμεσα στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 33 ή 34 χρόνια ασφάλισης μπορεί μέσω πλασματικών ετών να συμπληρώσει τα 40 και να συνταξιοδοτηθεί στα 62, εξασφαλίζοντας:
- νωρίτερη αποχώρηση από την εργασία,
- αλλά και υψηλότερη σύνταξη.
Μετά τα 30 χρόνια ασφάλισης αυξάνονται τα ποσοστά αναπλήρωσης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διαφορά 250 έως 300 ευρώ τον μήνα μεταξύ μειωμένης και πλήρους σύνταξης.
Πότε γίνεται η αίτηση
Η αίτηση εξαγοράς μπορεί να κατατεθεί οποιαδήποτε στιγμή, ακόμη και μαζί με την αίτηση συνταξιοδότησης.
Ωστόσο, ο χρόνος υποβολής επηρεάζει σημαντικά το τελικό κόστος, καθώς αυτό συνδέεται άμεσα με τις αποδοχές του ασφαλισμένου εκείνη την περίοδο.
Η εξόφληση μπορεί να γίνει:
- εφάπαξ με έκπτωση,
- σε δόσεις,
- ή μέσω παρακράτησης από τη σύνταξη.