Politico: Ελλάδα και Ιταλία προειδοποιούν για την Λιβύη

«Μην αφήσετε την Ουκρανία να σας αποσπάσει την προσοχή από τη σοβαρή απειλή που συντελείται για την ευρωπαϊκή ασφάλεια στη Λιβύη».

Αυτό είναι το μήνυμα που προσπαθούν – μέχρι στιγμής ανεπιτυχώς – να περάσουν η Ιταλία και η Ελλάδα στους εταίρους τους στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ.

Η μεταναστευτική πίεση από τη Λιβύη αυξάνεται ξανά, την ώρα που η Ρώμη εκφράζει έντονες ανησυχίες για τη διευρυνόμενη ρωσική επιρροή στην ασταθή βορειοαφρικανική χώρα, μέσω αποστολής όπλων και σχεδίων για ναυτική βάση στην ανατολική πόλη Τομπρούκ.

Από την πλευρά της, η Αθήνα έχει ήδη στείλει δύο πολεμικά πλοία για περιπολίες ανοιχτά της Λιβύης, ανταποκρινόμενη τόσο στο μεταναστευτικό κύμα όσο και στον φόβο ότι η Τουρκία, σε συνεργασία με τις λιβυκές αρχές, επιχειρεί να καθορίσει μονομερώς θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, δεσμεύοντας περιοχές νότια της Κρήτης – κάτι που η Ελλάδα θεωρεί παράνομο με βάση το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Ο Ιταλός ΥΠΕΞ Αντόνιο Ταγιάνι έκανε λόγο για «κατάσταση έκτακτης ανάγκης που η Ευρώπη οφείλει να αντιμετωπίσει συλλογικά».

Ωστόσο, η τελευταία ευρωπαϊκή αποστολή στη Λιβύη εξελίχθηκε σε διπλωματικό φιάσκο, καθώς ο Επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ Μάγκνους Μπρούνερ και οι υπουργοί Ιταλίας, Ελλάδας και Μάλτας κηρύχθηκαν ανεπιθύμητοι στη Βεγγάζη από το στρατόπεδο του στρατηγού Χαφτάρ.

“Κεντρικός κόμβος” της ρωσικής στρατηγικής

«Ο ρόλος της Ρωσίας στη Λιβύη διευρύνεται συνεχώς», προειδοποίησε Ευρωπαίος διπλωμάτης. Σύμφωνα με τον ίδιο, δίκτυα διακίνησης μεταναστών με πολιτικές διασυνδέσεις στη Λιβύη ενισχύουν τις στρατηγικές επιδιώξεις της Μόσχας, βοηθώντας την να παρακάμπτει κυρώσεις και να εργαλειοποιεί τη μετανάστευση.

Ελλάδα και Ιταλία γνωρίζουν καλά πως η αντιμετώπιση της λιβυκής κρίσης απαιτεί τη στήριξη ισχυρών συμμάχων όπως οι ΗΠΑ και η Γαλλία – βοήθεια που όμως μέχρι στιγμής είναι περιορισμένη.

Μεταναστευτική έκρηξη και αντίδραση Αθήνας

Η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε σκληρότερα μέτρα, καθώς οι αφίξεις από τη Λιβύη προς την Κρήτη εκτοξεύτηκαν στα 9.000 άτομα από τις αρχές του έτους – σχεδόν διπλάσιες από όλο το 2024.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στη Βουλή πως η χώρα «προχωρά στην αναστολή της επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου για αφίξεις από τη Βόρεια Αφρική δια θαλάσσης, αρχικά για τρεις μήνες».

Δύο πολεμικά πλοία έχουν αναπτυχθεί για αποτροπή, ωστόσο κυβερνητικοί κύκλοι εκφράζουν σκεπτικισμό για την αποτελεσματικότητα της αποστολής, καθώς μπορεί να ενθαρρύνει τους μετανάστες να πηδούν στη θάλασσα για να διασωθούν.

Παράλληλα, η σκληρή στάση της Αθήνας έχει προκαλέσει ανησυχίες στη Ρώμη για πιθανή εκτροπή ροών προς την Ιταλία.

Η Ρωσία πλησιάζει την Ευρώπη μέσω Λιβύης

Ενδείξεις στενότερης συνεργασίας Μόσχας-Χαφτάρ καταγράφηκαν σε στρατιωτική παρέλαση στη Βεγγάζη, ενώ δημοσίευμα του ιταλικού πρακτορείου Agenzia Nova αναφέρει σχέδια για ρωσική βάση στο νότο (Σεμπχά), ακόμα και για τοποθέτηση πυραύλων με στόχο την Ευρώπη – κάτι που διπλωμάτες αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό.

Προς το παρόν, η Ρωσία χρησιμοποιεί τις λιβυκές βάσεις κυρίως για επιχειρήσεις σε άλλες χώρες της Αφρικής μέσω του νέου Africa Corps του ρωσικού υπουργείου Άμυνας.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν φόβους πως η Μόσχα ενδέχεται να επαναλάβει σενάρια “υβριδικού πολέμου”, όπως στον ανατολικό άξονα της ΕΕ, χρησιμοποιώντας το μεταναστευτικό ως μοχλό πίεσης.

Ωστόσο, η ρωσική χρηματοδότηση προς λιβυκές πολιτοφυλακές φαίνεται να μειώνεται λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, προκαλώντας εντάσεις με τους τοπικούς συμμάχους.

Διπλωματική απομόνωση Ρώμης και Αθήνας

Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, Ιταλία και Ελλάδα δεν βρίσκουν ευήκοα ώτα στους εταίρους τους. Η Ρώμη επιδιώκει σύμπλευση με το Παρίσι, με τον Ιταλό πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να συναντά τον Εμανουέλ Μακρόν στις 4 Ιουνίου, όμως παραμένουν διαφορές στις προσεγγίσεις.

Όπως παρατηρεί η Virginie Collombier, καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο LUISS της Ρώμης, «για την Ιταλία, η Λιβύη είναι πολύ πιο άμεση προτεραιότητα απ’ ό,τι για τη Γαλλία», ενώ η ανάδειξη της ρωσικής απειλής αποκαλύπτει τα στρατηγικά κενά της γαλλικής πολιτικής στο Σαχέλ.

Όσο για τις ΗΠΑ, η στρατηγική στροφή προς τον Ειρηνικό αφήνει ελάχιστο περιθώριο πολιτικής εμπλοκής στην περιοχή.

Χαρακτηριστικά, η τελευταία διακήρυξη του ΝΑΤΟ που υπογράφηκε στις 25 Ιουνίου στη Χάγη δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά στην Αφρική – στοιχείο που φανερώνει τις χαμηλές προτεραιότητες της Συμμαχίας.

«Η Ιταλία πρέπει πλέον να αποδεχθεί αυτή την πραγματικότητα», σχολιάζει ο αναλυτής Alessandro Marrone από το Istituto Affari Internazionali.

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας