Ποινική δίωξη για χρέη στο Δημόσιο: Πότε ασκείται και τι προβλέπουν οι νέες διατάξεις

Το ζήτημα της ποινικής δίωξης για χρέη προς το Δημόσιο απασχολεί χιλιάδες οφειλέτες.

Με τους νόμους 5090/2024 και 5193/2025, το πλαίσιο άλλαξε σημαντικά, ώστε να υπάρχει σαφέστερος διαχωρισμός ανάμεσα σε όσους δεν πληρώνουν και σε εκείνους που έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση.

Πότε ασκείται ποινική δίωξη για οφειλές στο Δημόσιο

Σύμφωνα με τον νόμο 5090/2024, ποινική δίωξη ασκείται σε όσους δεν καταβάλλουν τα βεβαιωμένα στη Φορολογική Διοίκηση χρέη για διάστημα μεγαλύτερο των 4 μηνών, εφόσον το ύψος της οφειλής φτάνει τα εξής όρια:

• Άνω των 100.000 ευρώ → ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός έτους.
• Άνω των 200.000 ευρώ → ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών ετών.

Η δίωξη δεν ξεκινά αυτόματα αλλά κατόπιν αίτησης του Προϊσταμένου της ΔΟΥ, Ελεγκτικού Κέντρου ή Τελωνείου προς τον Εισαγγελέα Πρωτοδικών, συνοδευόμενη από πίνακα χρεών.

Ωστόσο, αν ο οφειλέτης εξοφλήσει πλήρως πριν την εκδίκαση, η πράξη μπορεί να κριθεί ατιμώρητη.

Τι αλλάζει με τον νόμο 5193/2025

Με τον ν. 5193/2025 επήλθαν κρίσιμες αλλαγές, οι οποίες αφορούν όσους έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση οφειλών ή έχουν λάβει αναστολή είσπραξης. Πλέον:

• Η ποινική δίωξη αναστέλλεται όσο ισχύει η ρύθμιση ή η αναστολή.
• Αν υπάρξει ολοσχερής εξόφληση, το αξιόποινο εξαλείφεται.
• Οι φορολογικές αρχές δεν υποβάλλουν αίτημα δίωξης όταν το σύνολο των χρεών έχει ήδη υπαχθεί σε ρύθμιση ή αναστολή.
• Αν χαθεί η ρύθμιση, η ΑΑΔΕ υποχρεούται να ενημερώσει άμεσα τον Εισαγγελέα για να προχωρήσει η διαδικασία.

Αναστολή παραγραφής

Σημαντική καινοτομία αποτελεί η αναστολή παραγραφής του ποινικού αδικήματος όσο διαρκεί η ρύθμιση ή η αναστολή είσπραξης. Έτσι, η υπόθεση δεν παραγράφεται πριν περάσει τουλάχιστον ένας χρόνος από τη λήξη της ρύθμισης.

Τι σημαίνει στην πράξη για τους οφειλέτες

Για τους φορολογούμενους που έχουν μεγάλες ληξιπρόθεσμες οφειλές:

• Αν μπουν σε ρύθμιση δόσεων, προστατεύονται προσωρινά από την ποινική δίωξη.
• Αν εξοφλήσουν το ποσό, σβήνει το αξιόποινο.
• Αν χάσουν τη ρύθμιση, η ποινική διαδικασία ενεργοποιείται άμεσα.

Συμπέρασμα

Η νέα νομοθεσία επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη είσπραξης των χρεών και στην παροχή κινήτρων για ρύθμιση. Η ποινική δίωξη για χρέη στο Δημόσιο πλέον δεν λειτουργεί ως αυτόματη “παγίδα”, αλλά ως μέσο πίεσης για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ