Πλασματικά έτη: Πότε συμφέρει η εξαγορά και πόσο κοστίζει;
Δύο ταχύτητες στη συνταξιοδότηση δημιουργεί το ισχύον καθεστώς για τα πλασματικά έτη ασφάλισης, καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να αναγνωρίσουν έως 12 έτη, ενώ οι ιδιωτικοί υπάλληλοι μόλις 7.
Η διαφορά αυτή επηρεάζει όχι μόνο το πότε μπορεί κάποιος να συνταξιοδοτηθεί, αλλά και το κόστος εξαγοράς και το ύψος της μελλοντικής σύνταξης.
Τι ισχύει σήμερα για τα πλασματικά έτη
Οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν το δικαίωμα να εξαγοράσουν μέχρι 12 πλασματικά έτη, αξιοποιώντας περιόδους όπως σπουδές, στρατιωτική θητεία, τέκνα ή εκπαιδευτική άδεια.
Στον ιδιωτικό τομέα, αντίστοιχα, το ανώτατο όριο φτάνει τα 7 έτη και αφορά κενά ασφάλισης, ανεργία, στρατιωτική θητεία ή σπουδές.
Αυτό σημαίνει ότι ένας ιδιωτικός υπάλληλος με διακοπές στην εργασία του δεν έχει τις ίδιες ευκαιρίες συνταξιοδότησης με έναν δημόσιο υπάλληλο, ακόμη και αν διαθέτουν τα ίδια χρόνια προϋπηρεσίας.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά
Το κόστος εξαγοράς διαφέρει ανάλογα με το Ταμείο και την εργασιακή κατηγορία:
- Ιδιωτικός τομέας: 20% επί του μέσου μισθού των τελευταίων 12 μηνών.
- Δημόσιο: ποσοστό που υπολογίζεται βάσει της μισθολογικής βαθμίδας του υπαλλήλου.
Ωστόσο, η διαδικασία μπορεί να αποδειχθεί επωφελής, αφού σε πολλές περιπτώσεις το κόστος «αποσβένεται» μέσα σε λίγα χρόνια, χάρη στη διαφορά ποσού μεταξύ μειωμένης και πλήρους σύνταξης.
Ποιοι χρόνοι θεωρούνται πλασματικοί
Σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ, οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν ως πλασματικό χρόνο ασφάλισης:
- τη στρατιωτική θητεία,
- τον χρόνο σπουδών για απόκτηση πτυχίου,
- τον χρόνο ανατροφής τέκνων (έως 5 έτη),
- κενά ασφάλισης ή περιόδους ανεργίας,
- την εκπαιδευτική άδεια άνευ αποδοχών,
- την ασθένεια ή κύηση και λοχεία (μέχρι 300 ημέρες),
- τον χρόνο μαθητείας (έως 2 έτη).
Οι χρόνοι αυτοί χρησιμοποιούνται κυρίως για κατοχύρωση δικαιώματος και όχι μόνο για προσαύξηση της σύνταξης. Αν εξαγοραστούν αλλά δεν χρησιμοποιηθούν, δεν επιστρέφεται το ποσό.
Πότε συμφέρει η εξαγορά
Η εξαγορά πλασματικών ετών συμφέρει:
- Σε ασφαλισμένους με 35-40 έτη εργασίας, που χρειάζονται λίγα χρόνια για πλήρη σύνταξη.
- Σε μητέρες με ανήλικο τέκνο, που κατοχυρώνουν σύνταξη νωρίτερα.
- Σε όσους έχουν παλαιά ασφάλιση (πριν το 1993), καθώς μπορούν να κλειδώσουν ευνοϊκότερη ηλικία συνταξιοδότησης.
Ειδικά για τους παλαιούς ασφαλισμένους, η αναγνώριση μπορεί να αφορά περιόδους έως το 2012, εξασφαλίζοντας συνταξιοδότηση πριν από τα 62 ή τα 67 έτη.
Τι δείχνουν τα στοιχεία του ΕΦΚΑ
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένας στους δύο ασφαλισμένους προσφεύγει στη λύση της εξαγοράς πλασματικών ετών για να βγει νωρίτερα στη σύνταξη ή να αυξήσει το ποσό της.
Τα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ ο φόβος για νέες αλλαγές στο μέλλον οδηγεί όλο και περισσότερους εργαζόμενους να κατοχυρώνουν εγκαίρως δικαιώματα.
