Η εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων φέρνει σε αυξημένη επιφυλακή τις αρχές ενόψει της πασχαλινής περιόδου, καθώς η ζήτηση για αρνιά και κατσίκια αυξάνεται σημαντικά. Την ίδια στιγμή, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες προειδοποιούν ότι πρακτικές, όπως οι παράνομες μετακινήσεις ζώων, η αλλαγή ενωτίων και η ελλιπής εφαρμογή μέτρων βιοασφάλειας ενισχύουν τον κίνδυνο εξάπλωσης ζωονόσων, δημιουργώντας πιέσεις στον κτηνοτροφικό κλάδο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η κατάσταση απαιτεί εντατικοποίηση των ελέγχων στις μεταφορές ζώων και στις σφαγές, προκειμένου να προστατευτεί τόσο η ελληνική κτηνοτροφία όσο και η ασφάλεια των τροφίμων στην αγορά.
Παράνομες μετακινήσεις ζώων και δυσκολία ιχνηλάτησης
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη διασπορά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων είναι η ανεξέλεγκτη μεταφορά ζώων από περιοχή σε περιοχή.
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα ζώα μετακινούνται χωρίς τα απαραίτητα έγγραφα ή χωρίς να δηλώνονται στις αρμόδιες αρχές. Αυτό σημαίνει ότι όταν εμφανιστεί ένα κρούσμα, γίνεται εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί η διαδρομή του ζώου και να περιοριστεί η μετάδοση της ασθένειας.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο ιός μπορεί να μεταφερθεί ακόμη και έμμεσα. Για παράδειγμα, μπορεί να μεταδοθεί μέσω ρούχων, υποδημάτων ή εξοπλισμού που χρησιμοποιούν οι κτηνοτρόφοι στις μονάδες τους, όταν δεν εφαρμόζονται σωστά τα μέτρα βιοασφάλειας.
Το φαινόμενο των «αδήλωτων» ζώων
Σημαντικό πρόβλημα δημιουργούν και τα λεγόμενα «αδήλωτα» ζώα, δηλαδή ζώα που δεν έχουν καταγραφεί επίσημα στα μητρώα εκτροφής.
Η μετακίνηση αυτών των ζώων, είτε στο εσωτερικό της χώρας είτε μέσω παράνομων εισαγωγών από γειτονικές περιοχές όπου ενδημούν ασθένειες, διευκολύνει τη διασπορά ζωονόσων.
Σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, όπως πριν από το Πάσχα, έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου ζώα εισάγονται παράνομα, παραμένουν για μικρό χρονικό διάστημα σε ελληνικές μονάδες και στη συνέχεια πωλούνται ως εγχώρια.
Η πρακτική αλλαγής ενωτίων
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η πρακτική της αφαίρεσης ή αντικατάστασης ενωτίων.
Τα ενώτια, τα ειδικά «σκουλαρίκια» που φέρουν τα ζώα, περιλαμβάνουν έναν μοναδικό αριθμό που συνδέεται με την εκτροφή προέλευσης. Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις αφαιρούνται και τοποθετούνται σε άλλα ζώα.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αλλοιωθεί η πραγματική προέλευση του ζώου και να καλυφθούν παράνομες αγορές ή ακόμη και κλοπές.
Αυξημένος κίνδυνος στα σύνορα
Οι περιοχές κοντά στα σύνορα θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε παράνομες εισαγωγές ζώων. Ο Έβρος βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο των ανησυχιών, καθώς αποτελεί βασική πύλη εισόδου.
Παράλληλα, οι ελλείψεις προσωπικού στις κτηνιατρικές υπηρεσίες δυσκολεύουν την εφαρμογή των ελέγχων. Σε αρκετές περιπτώσεις οι απολυμάνσεις οχημάτων και οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας, αφήνοντας μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς επιτήρηση.
Ανησυχία για τον αφθώδη πυρετό
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο από την παρουσία αφθώδους πυρετού στην Τουρκία, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής ζωονόσου που προσβάλλει αιγοπρόβατα, βοοειδή και χοίρους.
Οι κτηνιατρικές αρχές εκφράζουν φόβους ότι ενδεχόμενη εξάπλωση της ασθένειας στην Ελλάδα θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στην κτηνοτροφική παραγωγή και στην οικονομία του κλάδου.
Η σημασία της ηλεκτρονικής σήμανσης
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ηλεκτρονική σήμανση των ζώων αποτελεί βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των παράνομων μετακινήσεων.
Με ένα ολοκληρωμένο σύστημα καταγραφής, κάθε ζώο διαθέτει ουσιαστικά ένα «ψηφιακό διαβατήριο», στο οποίο καταγράφονται όλα τα στοιχεία: η γέννηση, οι μετακινήσεις, η εκτροφή και η τελική διάθεση.
Έτσι, οι αρχές μπορούν να παρακολουθούν την υγειονομική κατάσταση του ζωικού κεφαλαίου και να εντοπίζουν γρήγορα πιθανές εστίες μόλυνσης.
Αυξημένη ζήτηση πριν από το Πάσχα
Η περίοδος πριν από το Πάσχα αυξάνει τις πιέσεις στην αγορά κρέατος, καθώς η ζήτηση για αρνιά και κατσίκια κορυφώνεται.
Ωστόσο, τα ζώα που βρίσκονται σε ζώνες περιορισμών λόγω ευλογιάς δεν μπορούν να μετακινηθούν, με αποτέλεσμα οι παραγωγοί να αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος εκτροφής.
Παράλληλα, οι αρχές εκφράζουν ανησυχία για παράνομες σφαγές και ανεπαρκείς υγειονομικούς ελέγχους, καθώς ορισμένες δομές εργαστηριακών εξετάσεων δεν έχουν ακόμη τεθεί πλήρως σε λειτουργία.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι προϊόντα από παράνομες σφαγές δεν ελέγχονται για ασθένειες, όπως η ευλογιά, η πανώλη ή ο αφθώδης πυρετός, γεγονός που δημιουργεί κινδύνους τόσο για την κτηνοτροφική παραγωγή όσο και για την ασφάλεια των τροφίμων.