Παράνομος τζόγος: «Μπλόκο» σε ιστοτόπους, πρόστιμα έως 800.000 ευρώ και ποινές έως 10 χρόνια

Μια ολοκληρωμένη νομοθετική παρέμβαση για την καταπολέμηση του παράνομου τζόγου παρουσίασε στο υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης.

Το σχέδιο νόμου εισάγει ένα συνεκτικό και αυστηρό πλαίσιο θεσμικών, διοικητικών και επιχειρησιακών μέτρων για την αντιμετώπιση των μη αδειοδοτημένων τυχερών παιγνίων σε επίγειο και διαδικτυακό περιβάλλον, με κεντρικό στόχο την προστασία των πολιτών, ιδίως των νέων.

Το σχέδιο νόμου προχωρά σε μια συνολική αναδιάταξη του τρόπου με τον οποίο το κράτος προλαμβάνει, εντοπίζει και καταστέλλει τον παράνομο τζόγο. Ενισχύει αποφασιστικά τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων για την άμεση αφαίρεση παράνομου διαδικτυακού περιεχομένου και την ταχεία ταυτοποίηση εμπλεκόμενων λογαριασμών και ιστοσελίδων. Ενισχύει σημαντικά την Αρχή με εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό και αναβαθμίζει το Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων, αποδίδοντάς του ιδιότητες ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων για τη διερεύνηση τυχόν ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με την αγορά τυχερών παιγνίων.

Παράλληλα, εκσυγχρονίζεται ριζικά η λειτουργία της «black list» με αυτοματοποιημένους μηχανισμούς αποκλεισμού παράνομων ιστοτόπων και καταγραφής των εμπλεκόμενων φυσικών και νομικών προσώπων, επανέρχεται και ενισχύεται η άμεση διοικητική σφράγιση καταστημάτων όπου διεξάγονται παράνομα παίγνια, ενώ θεσπίζεται για πρώτη φορά αυτοτελής και αυστηρή διοικητική κύρωση για τη διαφήμιση και προώθηση παράνομου τζόγου, ιδίως μέσω ψηφιακών καναλιών, influencers και δικτύων διαδικτυακής διαφήμισης.

Τα στοιχεία που οδήγησαν στη νομοθετική παρέμβαση

Η ανάγκη της συγκεκριμένης παρέμβασης τεκμηριώνεται από τα στοιχεία της έρευνας της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων για το 2024, σύμφωνα με τα οποία 799.000 πολίτες (9,5% του πληθυσμού) συμμετείχαν σε παράνομα τυχερά παίγνια, με εκτιμώμενο κύκλο δραστηριότητας 1,67 δισ. ευρώ και μέση δαπάνη 2.089 ευρώ ανά παίκτη. Με βάση αυτά τα στοιχεια, η εκτιμώμενη ετήσια απώλεια εσόδων για το δημόσιο είναι 400 εκατομμύρια ευρώ.

Το φαινόμενο πλήττει κυρίως τις νεότερες ηλικίες, καθώς το 52,2% των παικτών είναι έως 44 ετών, ενώ οι ηλικίες 18–34 εμφανίζουν τη μεγαλύτερη διείσδυση. Παράλληλα, 390.000 άτομα έπαιξαν αποκλειστικά διαδικτυακά, 215.000 σε παράνομους φυσικούς χώρους και 194.000 και με τους δύο τρόπους, με το παράνομο στοίχημα, τις παράνομες ρουλέτες και τα «φρουτάκια» να αποτελούν τις πιο διαδεδομένες μορφές.

Οι ίδιοι οι παίκτες αναγνωρίζουν σοβαρούς κινδύνους, όπως απώλεια χρημάτων (61%), αδυναμία είσπραξης κερδών (53%), έλλειψη προστασίας παίκτη (51%) και απουσία ορίων υπεύθυνου παιχνιδιού (50%), γεγονός που αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη ισχυρότερης θεσμικής θωράκισης.

Οι βασικοί άξονες του σχεδίου νόμου

Ενίσχυση των εργαλείων άμεσης ψηφιακής παρέμβασης της Ε.Ε.Ε.Π.

Θεσπίζεται νέα, ρητή αρμοδιότητα της Ε.Ε.Ε.Π., προκειμένου να μπορεί:

• να ζητά, με ταχεία διοικητική διαδικασία, την αφαίρεση ή την απενεργοποίηση πρόσβασης (take down) σε διαδικτυακό περιεχόμενο που συνδέεται με τη διοργάνωση, προβολή ή προώθηση παράνομων τυχερών παιγνίων, απευθείας από παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας (ιστοσελίδες, πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μηχανές αναζήτησης κ.λπ.),

• να αιτείται από τους εν λόγω παρόχους στοιχεία ταυτοποίησης για συγκεκριμένους χρήστες, λογαριασμούς ή ιστοσελίδες που σχετίζονται με δραστηριότητες παράνομου διαδικτυακού στοιχηματισμού ή τυχερών παιγνίων.

Σκοπός της ρύθμισης είναι η θωράκιση της Ε.Ε.Ε.Π. με σύγχρονα και αποτελεσματικά εργαλεία άμεσης ψηφιακής παρέμβασης, ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία διακοπή της παράνομης δραστηριότητας στο διαδίκτυο, η ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς και η αποτελεσματική προστασία των παικτών και των δημοσίων εσόδων.

Ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Ε.Ε.Ε.Π.

Προβλέπεται η ουσιαστική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.), προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις αυξημένες απαιτήσεις εποπτείας μιας ραγδαία εξελισσόμενης και τεχνολογικά σύνθετης αγοράς, να ενισχύσει τον ελεγκτικό της ρόλο στην αγορά των τυχερών παιγνίων και να συμβάλει αποφασιστικά στην καταπολέμηση του παράνομου τζόγου, καθώς και στην προστασία των παικτών, ιδίως των ανηλίκων και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Στο πλαίσιο αυτό, ο συνολικός αριθμός οργανικών θέσεων της Ε.Ε.Ε.Π. αυξάνεται από 80 σε 110, εκ των οποίων 70 θέσεις διοικητικού προσωπικού και 40 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με εξειδίκευση στον τομέα των τυχερών παιγνίων, της ανάλυσης δεδομένων και της εποπτείας ψηφιακών δραστηριοτήτων.

Επισημαίνεται ότι σήμερα η Επιτροπή στελεχώνεται από 72 υπαλλήλους (μόνιμους και αποσπασμένους), γεγονός που σημαίνει ότι με τη νέα ρύθμιση το προσωπικό ενισχύεται σημαντικά , θωρακίζοντας ουσιαστικά τη λειτουργική της ικανότητα και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Ανακριτικές αρμοδιότητες στο Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων

Με την προτεινόμενη ρύθμιση τα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων της Ε.Ε.Ε.Π. αποκτούν την ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων, όταν από τους ελέγχους που διενεργούν προκύπτουν ενδείξεις ή στοιχεία τέλεσης ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με την παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, κατά το άρθρο 52 του ν. 4002/2011. Σκοπός είναι η ουσιαστική ενίσχυση των δυνατοτήτων ελέγχου και αποτελεσματικής δίωξης των σχετικών αδικημάτων, χωρίς την επιβάρυνση με πρόσθετες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Η διάταξη συνιστά νέα ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο του ν. 4141/2013, οι ελεγκτές της Ε.Ε.Ε.Π. ασκούν κυρίως διοικητικό έλεγχο και προβαίνουν στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων, χωρίς να διαθέτουν ρητή ιδιότητα ανακριτικού υπαλλήλου για τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων.
Με τη νέα ρύθμιση, όταν κατά τη διενέργεια ελέγχων προκύπτουν ενδείξεις τέλεσης αδικημάτων του άρθρου 52 του ν. 4002/2011, τα μέλη του Σώματος ενεργούν ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, κατά το άρθρο 31 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019). Κατά συνέπεια, αποκτούν αρμοδιότητες ποινικής προανακριτικής φύσεως, όπως η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, η σύνταξη δικογραφίας και η υποβολή αυτής στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, χωρίς να περιορίζονται αποκλειστικά στον διοικητικό έλεγχο.

Εκσυγχρονισμός της λειτουργίας της «black list» της Ε.Ε.Ε.Π.

Εκσυγχρονίζεται και διευρύνεται η λειτουργία του καταλόγου μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων μέσω διαδικτύου (“black list”) που τηρεί η Ε.Ε.Ε.Π., με την πρόβλεψη καταγραφής πρόσθετων πληροφοριών όχι μόνο για τους ίδιους τους ιστότοπους, αλλά και για τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που διοργανώνουν, διεξάγουν ή προωθούν παράνομα τυχερά παίγνια, καθώς και για τις σχετικές παραβάσεις και τις επιβληθείσες κυρώσεις.

Παράλληλα, εισάγεται μηχανισμός ταχύτερου και αυτοματοποιημένου αποκλεισμού πρόσβασης σε παράνομους ιστοτόπους , ενισχύοντας ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της “black list” ως εργαλείου πρόληψης και άμεσης διακοπής της παράνομης δραστηριότητας στο διαδίκτυο, ιδίως ως προς την παράνομη διεξαγωγή, διαφήμιση και προώθηση τυχερών παιγνίων.

Άμεση διοικητική σφράγιση καταστημάτων με παράνομα παίγνια

Με την προτεινόμενη ρύθμιση επανέρχεται σε ισχύ και ενισχύεται ο μηχανισμός άμεσης διοικητικής σφράγισης καταστημάτων στα οποία διεξάγονται παράνομα τυχερά παίγνια, ήτοι χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή πιστοποίηση. Η άμεση διοικητική σφράγιση προβλεπόταν στην παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4002/2011, η οποία είχε καταργηθεί το 2014. Η επαναφορά του μέτρου αποσκοπεί στην ταχεία διακοπή της παράνομης δραστηριότητας και στην αποτροπή της συνέχισής της σε φυσικούς χώρους.

Περαιτέρω, προβλέπεται ως πρόσθετο διοικητικό μέτρο η αφαίρεση της σχετικής άδειας λειτουργίας από τον οικείο Δήμο, στις περιπτώσεις διαπίστωσης διεξαγωγής παράνομων παιγνίων, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η επαναλειτουργία των παραβατικών καταστημάτων υπό το ίδιο ή άλλο καθεστώς.

Αυστηρή διοικητική κύρωση για διαφήμιση και προώθηση παράνομου τζόγου

Με την προτεινόμενη ρύθμιση θεσπίζεται νέα, αυτοτελής διοικητική κύρωση για τη διαφήμιση και προώθηση παράνομων τυχερών παιγνίων, η οποία κυμαίνεται από πέντε χιλιάδες (5.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά παράβαση. Η κύρωση επιβάλλεται σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που, με οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο, διαφημίζει, προβάλλει ή προωθεί σε τρίτους μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια ή σχετικές υπηρεσίες.

Η διάταξη στοχεύει ιδίως στην αντιμετώπιση του φαινομένου προώθησης παράνομου στοιχηματισμού μέσω σύγχρονων ψηφιακών καναλιών και πρακτικών εμπορικής επικοινωνίας, όπως ενδεικτικά από influencers, streamers, δίκτυα ψηφιακής διαφήμισης (digital ad networks), συνεργαζόμενους προωθητές (affiliates) και λοιπούς διαφημιστές.

Εξορθολογισμός των ποινικών κυρώσεων για τα παράνομα παίγνια

Το σχέδιο νόμου προβλέπει αλλαγή του πλαισίου των ποινικών κυρώσεων του άρθρου 52 του ν. 4002/2011 με στόχο τον εξορθολογισμό τους, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αναλογικότητας και τη πρακτική των ποινικών δικαστηρίων σε υποθέσεις παράνομων παιγνίων. Όπως αποδεικνύει η νομολογία των ποινικών δικαστηρίων, το ισχύον καθεστώς οδηγούσε στην πράξη σε ανεφάρμοστες ή/και μειωμένες ποινές μέσω αλλαγής «της κατηγορίας» από τα δικαστήρια υπονομεύοντας τον αποτρεπτικό χαρακτήρα αυτών. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, εισάγεται πλαίσιο ποινικών κυρώσεων δύο ταχυτήτων θεσπίζοντας χαμηλότερα κατώτερα όρια ποινών ώστε να μπορούν να εφαρμόζονται από τα δικαστήρια, αλλά ακόμα πιο αυστηρές ποινικές κυρώσεις όταν συντρέχουν συγκεκριμένες επιβαρυντικές περιπτώσεις.

Αναλυτικότερα: Ως προς την παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, τροποποιείται το σύστημα ποινών με κατάργηση της διάκρισης ανά μέσο τέλεσης και υιοθέτηση ενιαίας αντιμετώπισης.
Πλέον, για μη τυχερά παίγνια προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή από 10.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ.

Για τυχερά παίγνια προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή από 50.000 έως 700.000 ευρώ.

Στις διακεκριμένες περιπτώσεις, όπως κατ’ επάγγελμα τέλεση ή συμμετοχή ανηλίκων, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή 100.000–800.000 ευρώ.

Υποστήριξη της κατηγορίας σε ποινικές δίκες

Με την προτεινόμενη ρύθμιση αποσαφηνίζεται το δικονομικό πλαίσιο παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας σε ποινικές δίκες που αφορούν παράνομα τυχερά παίγνια, ιδίως σε περιπτώσεις παράνομης διεξαγωγής παιγνίων μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών σε καταστήματα, όπως ενδεικτικά internet café και συναφείς χώροι.

Ειδικότερα, προβλέπεται ρητά η δυνατότητα του παρόχου στον οποίο έχει δοθεί αποκλειστικό δικαίωμα παροχής τυχερών παιγνίων να παρίσταται προς υποστήριξη της κατηγορίας σε δίκες για παραβάσεις του άρθρου 52 του ν. 4002/2011, στο μέτρο που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες άπτονται του κανονιστικού πλαισίου διεξαγωγής τυχερών παιγνίων και των προβλεπόμενων δικαιωμάτων του Με τον τρόπο αυτό αποσαφηνίζεται η δικονομική τους θέση και διευκολύνεται η συνεκτική υποστήριξη της κατηγορίας στις σχετικές ποινικές διαδικασίες.

Η ρύθμιση συμβάλλει στη διαμόρφωση σαφούς και ενιαίου πλαισίου ως προς την παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας σε υποθέσεις παράνομων παιγνίων, ενισχύοντας τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της ποινικής αντιμετώπισης των σχετικών παραβάσεων.