Παιδική παχυσαρκία: SOS παιδιάτρων – Οι επιπλοκές ξεκινούν από τα σχολικά χρόνια

Η παιδική παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει την υγεία πολύ πριν από την ενηλικίωση. Οι παιδίατροι ζητούν έγκαιρη αναγνώριση, εξατομικευμένη αντιμετώπιση και σταθερή φροντίδα, καθώς οι επιπλοκές μπορούν να εμφανιστούν ήδη στα σχολικά χρόνια.

Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής υπογραμμίζει ότι πρόκειται για χρόνια, πολυπαραγοντική νόσο. Παράλληλα, δίνει έμφαση στην υποστήριξη της οικογένειας και στην προστασία του παιδιού από την ενοχοποίηση και τον στιγματισμό.

Παιδική παχυσαρκία: Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα

Τα δεδομένα που παραθέτει η Ένωση αποτυπώνουν την έκταση του προβλήματος σε διαφορετικές ηλικιακές ομάδες:

• Περίπου 37% των παιδιών ηλικίας 7 ετών στην Ελλάδα είχε υπέρβαρο ή παχυσαρκία, ενώ περίπου 18% είχε παχυσαρκία, σύμφωνα με τα στοιχεία της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας COSI του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την περίοδο 2022–2024.
• Το 22,2% των μαθητών ηλικίας 11, 13 και 15 ετών κατατάχθηκε στην κατηγορία υπέρβαρου ή παχυσαρκίας στην έρευνα HBSC του 2022, έναντι 19% το 2018. Η εκτίμηση βασίστηκε στο ύψος και το βάρος που ανέφεραν οι ίδιοι οι έφηβοι.
• Μόλις το 20,6% των εφήβων 15–17 ετών αναφέρθηκε ότι ασκείται καθημερινά για τουλάχιστον μία ώρα, σε έρευνα γονέων που παρουσίασαν το Υπουργείο Υγείας και η UNICEF το 2024.

Στην τελευταία έρευνα, ο μέσος χρόνος που περνούσαν οι έφηβοι μπροστά σε οθόνες για δραστηριότητες εκτός εκπαίδευσης έφθανε τις τρεις ώρες ημερησίως.

Οι έρευνες αφορούν διαφορετικές ηλικίες και μεθόδους καταγραφής, επομένως τα ποσοστά τους δεν επιτρέπουν άμεση σύγκριση. Ωστόσο, αναδεικνύουν την ανάγκη για πρόληψη και φροντίδα σε όλη την παιδική και εφηβική ηλικία.

Ποιες επιπλοκές χρειάζονται προσοχή

Η παχυσαρκία μπορεί να συνοδεύεται από προβλήματα που εξελίσσονται χωρίς εμφανή συμπτώματα. Οι παιδίατροι εφιστούν την προσοχή σε:

• Προδιαβήτη και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.
• Αυξημένη αρτηριακή πίεση και διαταραχές των λιπιδίων.
• Λιπώδη νόσο του ήπατος, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και βλάβη.
• Αποφρακτική υπνική άπνοια, με ενδείξεις όπως έντονο ροχαλητό και παύσεις της αναπνοής στον ύπνο.
• Μυοσκελετικό πόνο και ορθοπαιδικά προβλήματα, που δυσκολεύουν την κίνηση και το παιχνίδι.
• Διαταραχές περιόδου και σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών σε έφηβες.

Οι επιπλοκές αυτές δεν εμφανίζονται σε κάθε παιδί. Η πιθανότητά τους, όμως, ενισχύει τη σημασία της έγκαιρης παιδιατρικής αξιολόγησης.

Η ψυχική υγεία χρειάζεται την ίδια φροντίδα

Τα πειράγματα για το βάρος, ο σχολικός εκφοβισμός και οι διακρίσεις μπορούν να επιβαρύνουν την καθημερινότητα του παιδιού. Επιπλέον, ενδέχεται να ενισχύσουν την κοινωνική απομόνωση και να δυσκολέψουν τη σχέση του με το φαγητό και την άσκηση.

Η Ένωση επισημαίνει ότι το βάρος επηρεάζουν πολλοί παράγοντες: η κληρονομικότητα, οι μηχανισμοί της πείνας, ο ύπνος, το άγχος και οι συνθήκες διαβίωσης.

Η ενοχοποίηση του παιδιού ή των γονέων δυσκολεύει τη συνεργασία για την αντιμετώπιση της νόσου. Αντίθετα, η κατανόηση των αναγκών κάθε οικογένειας βοηθά στον σχεδιασμό εφαρμόσιμων αλλαγών.

Πώς βοηθά ο παιδίατρος

Ο παιδίατρος παρακολουθεί την ανάπτυξη και αξιολογεί τις καμπύλες βάρους, ύψους και δείκτη μάζας σώματος. Παράλληλα, ελέγχει την αρτηριακή πίεση, λαμβάνει ιστορικό και αναζητά πιθανά συνοδά προβλήματα.

Στη συνέχεια, επιλέγει εξετάσεις και στόχους ανάλογα με την ηλικία και τα ευρήματα. Σε ορισμένα παιδιά που αναπτύσσονται, κατάλληλος στόχος μπορεί να είναι η σταθεροποίηση του βάρους καθώς αυξάνεται το ύψος, σύμφωνα με την εξατομικευμένη αξιολόγηση.

Η σοβαρή παχυσαρκία ή η παρουσία επιπλοκών μπορεί να απαιτήσει συνεργασία με εξειδικευμένη ομάδα.

Τι μπορεί να αλλάξει όλη η οικογένεια

Ποια μικρή αλλαγή χωρά στην καθημερινότητά σας; Η προσπάθεια μπορεί να ξεκινήσει από συνήθειες που υιοθετούν μαζί παιδιά και ενήλικες:

• Νερό αντί για σακχαρούχα ποτά.
• Τακτικά γεύματα και μεγαλύτερη ποικιλία θρεπτικών τροφίμων.
• Οικογενειακό τραπέζι χωρίς οθόνες.
• Επαρκής ύπνος.
• Ευχάριστη κίνηση, προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του παιδιού.

Για τις ηλικίες 5–17 ετών, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει κατά μέσο όρο τουλάχιστον 60 λεπτά μέτριας έως έντονης σωματικής δραστηριότητας την ημέρα, μέσα στην εβδομάδα. Το περπάτημα, το ποδήλατο, ο χορός και το ενεργό παιχνίδι μπορούν να συμβάλουν στον στόχο.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η θεραπευτική ομάδα μπορεί να εξετάσει πρόσθετες επιλογές αντιμετώπισης, με βάση τις εγκεκριμένες ενδείξεις και τις ανάγκες του παιδιού.

Στόχος παραμένει η υγεία και η ομαλή ανάπτυξη του παιδιού, με σταθερή παρακολούθηση, υποστήριξη της οικογένειας και πρόσβαση στην κατάλληλη φροντίδα.

Περισσότερα:

Παιδιά: Πώς τα λάθη χτίζουν αυτοπεποίθηση και υπευθυνότητα

Εορτολόγιο: Ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026

Περισσότερα από 100 χιλιοστά βροχής σε Μαγνησία και Σκιάθο

Κακοκαιρία: Πλημμύρες στον Πλατανιά Μαγνησίας – Μήνυμα 112 για μετακίνηση σε υψηλότερους ορόφους