«Παγωμένες» οι επικουρικές και το 2026 – Καταβολές με μεγάλες αναμονές

Οι επικουρικές συντάξεις παραμένουν εκτός αυξήσεων για ακόμη μία χρονιά, με τους δικαιούχους να βλέπουν τα ποσά καθηλωμένα και τις εκκρεμότητες να συσσωρεύονται. Παρά το γεγονός ότι οι κύριες συντάξεις ενισχύθηκαν την περίοδο 2023-2026, οι επικουρικές συνεχίζουν να καταβάλλονται χωρίς καμία αναπροσαρμογή, ενώ η αναμονή για την έκδοσή τους σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνει ακόμη και τα τρία χρόνια.

Παγωμένες αυξήσεις για 1,3 εκατ. συνταξιούχους

Οι επικουρικές συντάξεις, που αφορούν περίπου 1,3 εκατομμύρια δικαιούχους, δεν έχουν λάβει καμία αύξηση από το 2010. Η μη χορήγηση αυξήσεων συνδέεται με τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος που θεσπίστηκε το 2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου και προβλέπει ότι αναπροσαρμογές μπορούν να δοθούν μόνο εφόσον ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) του e-ΕΦΚΑ δεν εμφανίζει έλλειμμα.

Πηγές του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης τονίζουν ότι ούτε φέτος προβλέπεται αύξηση στις επικουρικές συντάξεις, διαψεύδοντας σχετικά σενάρια. Όπως διευκρινίζεται, η μη χορήγηση αυξήσεων δεν συνιστά παραβίαση της νομοθεσίας, ενώ για να καταστεί δυνατή οποιαδήποτε αναπροσαρμογή θα απαιτούνταν τροποποίηση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και έκδοση νέας απόφασης.

Πλεόνασμα χωρίς αντίκρισμα

Βάσει της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που προβλέπεται στον νόμο Κατρούγκαλου, αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις μπορεί να δοθούν μόνο εφόσον το Ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, ο κλάδος της επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) εκτιμάται ότι εμφάνισε το 2025 πλεόνασμα άνω των 188 εκατ. ευρώ, σημαντικά υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη των 115 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, παρά το θετικό αποτέλεσμα, οι επικουρικές δεν εντάχθηκαν στο πλαίσιο αυξήσεων που δόθηκαν στις κύριες συντάξεις.

Την περίοδο 2023-2026, οι κύριες συντάξεις αυξήθηκαν συνολικά κατά 15,58%, όμως οι επικουρικές παρέμειναν αμετάβλητες. Οι δικαιούχοι τους δεν έλαβαν ούτε την αύξηση 7,78% το 2023, ούτε την αύξηση 3% το 2024, ούτε τις αυξήσεις 2,4% το 2025 και 2,4% το 2026.

Δυσμενέστερος υπολογισμός για τους νεότερους

Από 1/1/2015 εφαρμόζεται διπλός τρόπος υπολογισμού στις επικουρικές συντάξεις. Για τα έτη ασφάλισης έως το 2014, η επικουρική προκύπτει με συντελεστή 0,45% ανά έτος και βάσει των συντάξιμων αποδοχών της περιόδου 2002-2014.

Για τα έτη από το 2015 και μετά, καθοριστικό ρόλο παίζουν οι εισφορές και η ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο περισσότερες είναι οι εισφορές και όσο πιο κοντά στα 67 έτη αποχωρεί ο ασφαλισμένος, τόσο υψηλότερη διαμορφώνεται η επικουρική.

Στο τμήμα που αφορά τα έτη έως το 2014, επιβάλλεται μείωση 6% έως 30% όταν η αποχώρηση γίνεται με καθεστώς μειωμένης σύνταξης. Για τα έτη μετά το 2015, η ποινή πρόωρης εξόδου αντικαταστάθηκε από συντελεστές μείωσης ανάλογα με την ηλικία αποχώρησης.

Καθυστερήσεις έως και τρία χρόνια – 31.000 σε εκκρεμότητα

Η έκδοση επικουρικών συντάξεων μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και πάνω από τρία χρόνια, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Οι εκκρεμείς αιτήσεις ανέρχονται σε 31.000.

Ο ΕΦΚΑ εκτιμά ότι τα αποτελέσματα της ψηφιοποίησης των αρχείων θα φανούν μετά το καλοκαίρι, γεγονός που αναμένεται να επιταχύνει την απονομή, ιδίως στις επικουρικές. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στη δυσκολία διασταύρωσης στοιχείων από πρώην Ταμεία, όπως το ΤΑΥΕΚ και το Ταμείο Μετάλλου, τα οποία λειτουργούν ακόμη με χειρόγραφες καρτέλες ενσήμων.

Σήμερα, με βάση το ισχύον καθεστώς (Ν. 5078/2023), επικουρική με διαδοχική ασφάλιση απονέμεται από τον τελευταίο φορέα μόνο όταν ο συνολικός χρόνος ασφάλισης είναι 15 έτη. Όταν υπάρχουν περισσότερα έτη (π.χ. 25 ή 30), η αίτηση εξετάζεται από τον φορέα όπου συγκεντρώνεται ο περισσότερος χρόνος ασφάλισης, διαδικασία που συνεπάγεται χρονοβόρα εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ υπηρεσιών.

Διπλή επιβάρυνση και κρατήσεις

Οι επικουρικές άνω των 300 ευρώ μεικτά υπόκεινται σε εισφορά 10% λόγω ΕΑΣ (Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων). Επιπλέον, επιβάλλεται κράτηση 6% υπέρ υγείας.

Για το 2026, από τις κρατήσεις στις επικουρικές συντάξεις (εισφορά υπέρ ΕΑΣ και εισφορά υπέρ υγείας 6%) προβλέπεται να εισρεύσουν 364 εκατ. ευρώ.

Δύο νομοθετικές παρεμβάσεις

Παρά το πάγωμα των αυξήσεων, το υπουργείο Εργασίας σχεδιάζει δύο ρυθμίσεις:

1. Τη μείωση ή και την κατάργηση της εισφοράς 6% που επιβάλλεται από το 2015 στις επικουρικές ως κράτηση ασθένειας.
2. Την απονομή όλων των επικουρικών συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση από το τελευταίο Ταμείο, ανεξαρτήτως του φορέα όπου συγκεντρώνεται ο περισσότερος χρόνος ασφάλισης, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας και τη μείωση του στοκ των αιτήσεων.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά