Παγιδευμένα ακίνητα για δεκαετίες – Πώς θα πάρετε την αποζημίωσή σας

Δεκάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων παραμένουν εγκλωβισμένοι επί χρόνια στη γραφειοκρατία, βλέποντας τις ιδιοκτησίες τους να μένουν αναξιοποίητες λόγω πολύχρονων δεσμεύσεων για δημιουργία κοινόχρηστων χώρων – δρόμων, πλατειών, παιδικών χαρών και άλλων υποδομών. Πολλοί περιμένουν ακόμη αποζημίωση για έργα που δεν έγιναν ποτέ, ενώ σε άλλες περιπτώσεις αποδεικνύεται ότι δεν υπήρχε πρόθεση υλοποίησης των παρεμβάσεων.

Με τη βοήθεια της πολεοδόμου–μηχανικού Γραμματής Μπακλατσή, «ΤΑ ΝΕΑ» παρουσιάζουν 10+1 κρίσιμα ερωτήματα και απαντήσεις για όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ιδιοκτήτες δεσμευμένων ακινήτων, ώστε να γνωρίζουν πώς μπορούν να κινηθούν και να λύσουν τον «γόρδιο δεσμό» των απαλλοτριώσεων. Αναδημοσιεύουμε:

1. Τι είναι η αναγκαστική απαλλοτρίωση;

Πρόκειται για την αφαίρεση της κυριότητας ενός ακινήτου με πράξη της διοίκησης, για λόγους δημόσιας ωφέλειας. Η απαλλοτρίωση ολοκληρώνεται μόνο όταν καταβληθεί πλήρης αποζημίωση στον ιδιοκτήτη.

2. Ποια είναι τα στάδια της διαδικασίας;

Η αναγκαστική απαλλοτρίωση εξελίσσεται σε τέσσερα βήματα:

1. Κήρυξη απαλλοτρίωσης
2. Προσδιορισμός αποζημίωσης από το δικαστήριο της αρμόδιας Περιφέρειας
3. Αναγνώριση δικαιούχων
4. Καταβολή αποζημίωσης, η οποία πρέπει να γίνει εντός 18 μηνών από τη δικαστική απόφαση

3. Τι είναι η “τακτοποίηση”;

Είναι διοικητική πράξη με την οποία γίνεται ανταλλαγή εδαφικών τμημάτων γειτονικών ιδιοκτησιών, ώστε να αποκτήσουν κατάλληλο σχήμα και να καταστούν άρτια και οικοδομήσιμα. Περιλαμβάνει προσκυρώσεις και ανταλλαγές τμημάτων οικοπέδων.

4. Τι είναι η πράξη αναλογισμού αποζημίωσης;

Είναι η διαδικασία που καθορίζει:

• τα ρυμοτομούμενα τμήματα,
• τους ιδιοκτήτες που υποχρεούνται σε αποζημίωση
• και το ύψος της επιβάρυνσής τους.

Υπάρχουν δύο είδη:
(α) Αναλογισμός για εφαρμογή σχεδίου πόλης (μετά από τακτοποίηση).
(β) Αναλογισμός επείγουσας ανάγκης, όταν απαιτείται άμεση διάνοιξη οδού.

5. Τι ισχύει για τους κοινωφελείς χώρους;

Σε περιπτώσεις σχολείων, αθλητικών εγκαταστάσεων και άλλων ειδικών χρήσεων δεν συντάσσονται πράξεις τακτοποίησης και αναλογισμού. Η απόκτηση του χώρου γίνεται αποκλειστικά με μέριμνα και δαπάνες του αρμόδιου φορέα (δήμος ή Δημόσιο), είτε μέσω αγοράς είτε μέσω απαλλοτρίωσης.

6. Ποιοι πληρώνουν για δρόμους που περνούν μπροστά από οικόπεδα;

Υπόχρεοι αποζημίωσης για τα ρυμοτομούμενα τμήματα είναι:

• οι ωφελούμενοι παρόδιοι ιδιοκτήτες, δηλαδή όσοι έχουν πρόσοψη στον δρόμο ή αποκτούν πρόσοψη μετά την τακτοποίηση
• και ο δήμος.

Ακόμη και μη άρτιες ιδιοκτησίες με μόνιμα κτίσματα θεωρούνται παρόδιες και επιβαρύνονται.

7. Γιατί ένας ιδιοκτήτης χάνει μέρος του οικοπέδου χωρίς να αποζημιώνεται;

Κατά την πράξη αναλογισμού υπολογίζεται πόσο επιβαρύνεται κάθε παρόδιος ιδιοκτήτης βάσει του εμβαδού του ρυμοτομούμενου τμήματος και του επιμερισμού που προβλέπει ο νόμος. Αν η υποχρέωση εμπίπτει στα νόμιμα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση από τον δήμο.

8. Ποια είναι τα όρια επιβάρυνσης;

• Η επιβάρυνση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της οικοδομήσιμης επιφάνειας.
  Ό,τι υπερβαίνει το όριο, το πληρώνει ο δήμος.
• Για διάνοιξη οδών, οι υποχρεώσεις των παρόδιων φθάνουν έως 15 μέτρα ζώνης.
• Για πλατείες, άλση και νέους κοινόχρηστους χώρους, το όριο είναι ζώνη 20 μέτρων από την πρόσοψη του οικοπέδου.

9. Μπορεί να γίνει τακτοποίηση και προσκύρωση σε δρόμο εκτός σχεδίου;

Όχι. Οι διαδικασίες τακτοποίησης και προσκύρωσης εφαρμόζονται μόνο σε οικόπεδα εντός εγκεκριμένου σχεδίου πόλης.

10. Τι κάνει ο ιδιοκτήτης όταν ο δρόμος δεσμεύει το οικόπεδό του για 20 χρόνια χωρίς αποζημίωση;

Αν έχουν περάσει 15 έτη από την έγκριση του σχεδίου πόλης, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει άρση ρυμοτομικής απαλλοτρίωσης. Αν έχει εκδοθεί πράξη αναλογισμού, η άρση επέρχεται αυτοδικαίως μετά από 5 έτη, εφόσον ο ιδιοκτήτης ζητήσει τροποποίηση του σχεδίου και δεν έχει υποβληθεί αίτηση δικαστικού καθορισμού αποζημίωσης.

Περισσότερα:

Το πετρέλαιο ακριβαίνει ξανά: Πώς η ένταση ΗΠΑ – Ιράν μπορεί να φτάσει στην τσέπη μας

Η νέα ευκαιρία για όσους έχουν χρέη από 5.000 ευρώ – Δείτε παραδείγματα

Τετραήμερη εργασία: Πού εφαρμόζεται και ποιοι μπορούν να την επιλέξουν

Ενοίκια χωρίς φόρο για τρία χρόνια: Ποιοι ιδιοκτήτες ενδέχεται να πάρουν νέα παράταση