Όταν ο παππούς βοηθά το παιδί και το εγγόνι

Σε όλο και περισσότερα ελληνικά σπίτια, η σύνταξη του παππού ή της γιαγιάς δεν αφορά μόνο τους ίδιους. Έχει μετατραπεί σε βασικό στήριγμα για ολόκληρη την οικογένεια. Σε μια περίοδο ακρίβειας, χαμηλών μισθών και εργασιακής ανασφάλειας, η τρίτη ηλικία κρατά όρθια νοικοκυριά που αλλιώς θα λύγιζαν.

Η σύνταξη, όσο μικρή κι αν είναι, συχνά καλύπτει λογαριασμούς, τρόφιμα, φροντιστήρια, ενοίκια ή έκτακτα έξοδα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου ο παππούς πληρώνει το ρεύμα του παιδιού του ή βοηθά οικονομικά το εγγόνι που σπουδάζει ή αναζητά εργασία. Όχι από περίσσευμα, αλλά από ανάγκη.

Μια σιωπηλή πραγματικότητα

Πολλοί ηλικιωμένοι στερούνται για να μη στερηθούν οι νεότεροι. Περιορίζουν προσωπικές ανάγκες, αναβάλλουν ιατρικές εξετάσεις, μετρούν το κάθε ευρώ, προκειμένου να στηρίξουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους. Η οικογενειακή αλληλεγγύη λειτουργεί ως άτυπο κοινωνικό κράτος, εκεί όπου το επίσημο σύστημα αδυνατεί να καλύψει τα κενά.

Για πολλές οικογένειες, η σύνταξη είναι το μόνο σταθερό εισόδημα. Σε σπίτια με ανέργους, χαμηλόμισθους ή εργαζόμενους με επισφαλείς σχέσεις εργασίας, ο μηνιαίος έλεγχος του ΑΤΜ από τον παππού αποκτά κεντρικό ρόλο στον οικογενειακό προγραμματισμό.

Το βάρος στην τρίτη ηλικία

Αυτή η πραγματικότητα, όμως, έχει κόστος. Οι συνταξιούχοι καλούνται να σηκώσουν ένα βάρος που δεν τους αναλογεί. Αντί να απολαμβάνουν μια ήρεμη και αξιοπρεπή τρίτη ηλικία, μετατρέπονται σε οικονομικό στήριγμα, συχνά εις βάρος της δικής τους ποιότητας ζωής.

Η σύνταξη δεν είναι προνόμιο. Είναι αποτέλεσμα δεκαετιών εργασίας και εισφορών. Όταν όμως γίνεται το τελευταίο καταφύγιο για ολόκληρες οικογένειες, τότε το πρόβλημα ξεπερνά το ατομικό και γίνεται βαθιά κοινωνικό.

Οικογένεια αντί για κράτος

Η Ελλάδα παραμένει μια χώρα όπου η οικογένεια καλύπτει τις αδυναμίες της Πολιτείας. Όσο αυτό συνεχίζεται, οι παππούδες θα συνεχίσουν να στηρίζουν παιδιά και εγγόνια, όχι από υποχρέωση, αλλά από αγάπη. Όμως η αγάπη δεν μπορεί – και δεν πρέπει – να υποκαθιστά τη κοινωνική πολιτική.

Γιατί όταν η σύνταξη γίνεται οικογενειακό δίχτυ ασφαλείας, τότε το δίχτυ αυτό κινδυνεύει να σκιστεί. Και μαζί του, η αξιοπρέπεια μιας ολόκληρης γενιάς.

Περισσότερα:

Συντάξεις Δημοσίου: Ποιοι βγαίνουν πριν από τα 62 φέτος

Ψηφίστηκε η ένταξη όλων των νοσηλευτών στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα

Σύνταξη-εξπρές για εκπαιδευτικούς: Το «κλειδί» με τα πλασματικά χρόνια

Αλλαγές στο εφάπαξ – Διορθώνονται αδικίες