Οι ψηφιακοί έλεγχοι κλείνουν το «κενό ΦΠΑ» – Πώς POS, IRIS και myDATA αλλάζουν τον χάρτη της φοροδιαφυγής
Το 2025 εξελίσσεται σε χρονιά-ορόσημο για τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, καθώς τα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου αποδίδουν απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές, τα ψηφιακά βιβλία myDATA και οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι φέρνουν στο φως δισεκατομμύρια ευρώ από απλήρωτο ΦΠΑ, περιορίζοντας ένα χρόνιο πρόβλημα για τα δημόσια έσοδα.
Σταθερή αποκλιμάκωση μετά από χρόνια απωλειών
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ξεκάθαρα την αλλαγή πορείας. Το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» υποχωρεί σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, όταν πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν σε δυσθεώρητα ύψη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2011 οι απώλειες είχαν εκτοξευθεί στα 9,2 δισ. ευρώ, ενώ το 2009 ανέρχονταν στα 7,5 δισ. ευρώ.
Την περίοδο 2012–2018, το κενό κυμαινόταν σταθερά μεταξύ 5 και 7 δισ. ευρώ ετησίως. Από το 2019, ωστόσο, ξεκινά μια σαφής αποκλιμάκωση: 5 δισ. ευρώ το 2019, κάτω από 4 δισ. ευρώ το 2020, λιγότερα από 3 δισ. ευρώ το 2021 και τελικά μόλις 2,1 δισ. ευρώ το 2024.
POS: Το μέτρο που έφερε άμεσα έσοδα
Καθοριστική συμβολή στη μείωση του κενού ΦΠΑ έχει η καθολική επέκταση των πληρωμών με κάρτα. Μόνο μέσα στο 2024, η υποχρεωτική αποδοχή POS από όλους τους επαγγελματίες εκτιμάται ότι ενίσχυσε τα έσοδα από ΦΠΑ κατά περίπου 400 εκατ. ευρώ.
Το 2025 αποτελεί την πρώτη χρονιά πλήρους εφαρμογής του μέτρου σε όλους τους κλάδους και για ολόκληρο το έτος, γεγονός που αναμένεται να αποτυπωθεί ακόμη πιο έντονα στα φορολογικά αποτελέσματα.
myDATA: Πραγματικός χρόνος, πραγματικός τζίρος
Στην καρδιά του νέου πλαισίου ελέγχου βρίσκεται το myDATA, που αλλάζει ριζικά τον τρόπο καταγραφής των συναλλαγών. Από το 2024, όλα τα τιμολόγια και οι αποδείξεις λιανικής διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο και διασταυρώνονται αυτόματα.
Έτσι, οι φορολογικές αρχές αποκτούν άμεση εικόνα του πραγματικού κύκλου εργασιών κάθε επιχείρησης, χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς να περιμένουν τις ετήσιες δηλώσεις. Παράλληλα, η διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS περιορίζει δραστικά τα περιθώρια απόκρυψης συναλλαγών.
IRIS και ψηφιακό αποτύπωμα συναλλαγών
Την ίδια στιγμή, το IRIS συμπληρώνει το ψηφιακό πλέγμα ελέγχου, καθώς κάθε μεταφορά χρημάτων αφήνει πλήρες ηλεκτρονικό αποτύπωμα. Από το 2025 το σύστημα επεκτείνεται ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τη διαφάνεια στις καθημερινές συναλλαγές.
Παράλληλα, από το 2026 έρχονται νέα εργαλεία, όπως το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ψηφιακό τιμολόγιο, που ενισχύουν περαιτέρω το πλέγμα των ελέγχων.
Αυτοσυμμόρφωση και «φρένο» στις ακραίες αποκλίσεις
Σημαντικό ρόλο παίζει και το σύστημα «αυτοσυμμόρφωσης». Με βάση τον ετήσιο υπολογισμό του μέσου τζίρου ανά ΚΑΔ και την ενσωμάτωσή του στο τεκμαρτό εισόδημα, το νέο μοντέλο λειτουργεί αποτρεπτικά για ακραίες αποκλίσεις και ενισχύει τη φορολογική συνέπεια.
Το αποτύπωμα μιας ολόκληρης δεκαετίας
Παρά τη θετική εικόνα των τελευταίων ετών, τα στοιχεία υπενθυμίζουν το μέγεθος του προβλήματος στο παρελθόν. Την περίοδο 2010–2024, οι απώλειες εσόδων για το Δημόσιο από απλήρωτο ΦΠΑ ανέρχονται σε περίπου 73 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι πλέον σαφής. Οι ψηφιακοί έλεγχοι περιορίζουν σταθερά τη φοροδιαφυγή και διαμορφώνουν τις βάσεις για ένα πιο δίκαιο και αποτελεσματικό φορολογικό σύστημα, χωρίς «παραθυράκια» και με μεγαλύτερη διαφάνεια για όλους.
- 56 λεπτά πριν Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα
- 1 ώρα πριν Ποια ψηφία να αποφεύγεις στη λοταρία – Τι λέει ειδικός στα τυχερά παιχνίδια
- 2 ώρες πριν Δεν σε παίρνει ο ύπνος; 7 πρακτικές που βοηθούν
