Οι δασμοί Τραμπ «χτυπούν» τις ελληνικές εξαγωγές

Οι πρώτες σοβαρές συνέπειες από τη νέα δασμολογική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ αρχίζουν να γίνονται εμφανείς για τις ελληνικές εξαγωγές. Η αβεβαιότητα των προηγούμενων μηνών, σε συνδυασμό με τις τελικές αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης, έχει πλήξει ιδιαίτερα βασικά ελληνικά προϊόντα με ισχυρή παρουσία στην αμερικανική αγορά—όπως οι επιτραπέζιες ελιές, η φέτα, τα ακτινίδια, το ελαιόλαδο, τα ψάρια ιχθυοκαλλιέργειας, αλλά και το τσιμέντο, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ.

Κατά το διάστημα Απριλίου – Σεπτεμβρίου 2025, οι συγκεκριμένες ελληνικές εξαγωγές παρουσίασαν αξιοσημείωτες μειώσεις, σε αντίθεση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Η πτώση αυτή συνδέεται άμεσα τόσο με την προαναγγελία των δασμών όσο και με το γεγονός ότι οι ΗΠΑ αποτελούν μια από τις πιο ανταγωνιστικές αγορές για ελληνικά τρόφιμα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχική λίστα των δασμών που είχε ανακοινώσει η αμερικανική κυβέρνηση περιελάμβανε ευρύ φάσμα προϊόντων. Ωστόσο, μετά την υπογραφή του σχετικού εκτελεστικού διατάγματος στις 14 Νοεμβρίου, εξαιρέθηκαν αρκετές κατηγορίες – μεταξύ αυτών και ορισμένα προϊόντα ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα, όπως τα ακτινίδια και συγκεκριμένα φαρμακευτικά προϊόντα.

Παρόλα αυτά, βασικές ελληνικές εξαγωγές παραμένουν στον κατάλογο των προϊόντων που επιβαρύνονται με δασμούς. Οι ελιές, η φέτα, τα ροδάκινα και σωλήνες από χάλυβα αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα, καθώς συνεχίζουν να επηρεάζονται αρνητικά από τη νέα πολιτική των ΗΠΑ.

Παρά τη μείωση που σημειώνεται σε αρκετές κατηγορίες τροφίμων με υψηλή εξάρτηση από την αμερικανική αγορά, το συνολικό ύψος των ελληνικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ κατέγραψε οριακή αύξηση 1,7%. Η αξία τους ανήλθε στα 1,839 δισ. ευρώ το εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2025, έναντι 1,808 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Η διατήρηση θετικού ρυθμού οφείλεται κυρίως στην εξαίρεση των φαρμακευτικών προϊόντων, που αποτελούν σημαντικό ποσοστό των συνολικών εξαγωγών.

Τα στοιχεία του Ινστιτούτου Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών του ΣΕΒΕ αποτυπώνουν τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά τρόφιμα στην αμερικανική αγορά. Οι εξαγωγές επιτραπέζιων ελιών –το σημαντικότερο ελληνικό τρόφιμο που κατευθύνεται στις ΗΠΑ– μειώθηκαν το εξεταζόμενο εξάμηνο κατά 3,6%, φτάνοντας τα 106 εκατ. ευρώ από 109,9 εκατ. ευρώ το 2024. Η φέτα σημείωσε πτώση 14%, ενώ οι εξαγωγές ελαιολάδου υποχώρησαν κατά 2%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μείωση στις εξαγωγές ακτινιδίων, που κατέγραψαν διψήφια πτώση 18%, μεταβαίνοντας από τα 68 εκατ. ευρώ το 2024 στα 61,9 εκατ. ευρώ φέτος. Σε συνολικό επίπεδο, οι εξαγωγές ελληνικών τροφίμων προς τις ΗΠΑ ξεπέρασαν τα 550 εκατ. ευρώ το 2024, δείχνοντας την έντονη εξάρτηση της συγκεκριμένης αγοράς.

Ιδιαίτερα βαρύ είναι το πλήγμα για τη βιομηχανία τσιμέντου, που παραδοσιακά διαθέτει το 50% περίπου της παραγωγής της στις ΗΠΑ. Παρότι οι δασμοί δεν είχαν ακόμη επιβληθεί στις αρχές του 2025, η αβεβαιότητα οδήγησε σε σημαντική πτώση των παραγγελιών. Οι εξαγωγές τσιμέντου μειώθηκαν κατά 31%, από 2,1 εκατ. τόνους σε 1,3 εκατ. τόνους στο εξάμηνο Απριλίου – Σεπτεμβρίου 2025.

Συνολικά, το διάστημα αυτό καταγράφηκε πτώση σχεδόν 39% σε σύγκριση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Η Εθνική Τράπεζα επιβεβαιώνει ότι οι ΗΠΑ αποτελούν σταθερά την πιο σημαντική αγορά για το ελληνικό τσιμέντο κατά την τελευταία πενταετία.

Παρά τις πιέσεις, άλλοι κλάδοι –όπως το αλουμίνιο και οι σωλήνες χάλυβα– εμφανίζουν εντυπωσιακές αυξήσεις άνω του 30% και 24% αντίστοιχα. Ωστόσο, η συνολική εικόνα δείχνει ότι οι δασμοί και η αβεβαιότητα που προηγήθηκε έχουν ήδη αφήσει σαφές αποτύπωμα στις ελληνικές εξαγωγές, ειδικά στα προϊόντα υψηλής διατροφικής προστιθέμενης αξίας.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ