Oδηγία της ΕΚΤ: Πόσα μετρητά πρέπει να έχουμε στο σπίτι για έκτακτες καταστάσεις
Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων και κινδύνων για τις υποδομές, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει τη σημασία της διατήρησης ενός μικρού αποθέματος μετρητών στα νοικοκυριά για έκτακτες ανάγκες. Όπως τονίζεται, τα μετρητά δεν χρησιμεύουν μόνο για καθημερινές συναλλαγές, αλλά μπορούν να αποτελέσουν κρίσιμο μέσο επιβίωσης σε περιπτώσεις κρίσεων, όταν τα ψηφιακά συστήματα πληρωμών δεν λειτουργούν.
Σύμφωνα με συστάσεις που έχουν ήδη υιοθετήσει χώρες όπως η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Αυστρία, προτείνεται κάθε πολίτης να διατηρεί περίπου 70 έως 100 ευρώ σε μετρητά για έκτακτες καταστάσεις. Παρόμοια προγράμματα ετοιμότητας εφαρμόζονται επίσης στη Σουηδία και τη Νορβηγία.
Γιατί προτείνεται «απόθεμα 72 ωρών»
Η σύσταση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προετοιμασίας των πολιτών για πιθανές διακοπές βασικών υπηρεσιών, όπως ηλεκτρικό ρεύμα, τηλεπικοινωνίες ή τραπεζικές συναλλαγές. Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι ένα νοικοκυριό θα πρέπει να μπορεί να καλύψει τουλάχιστον 72 ώρες βασικών αναγκών, όπως τρόφιμα, νερό, καύσιμα και φάρμακα.
Σε περιπτώσεις όπως πόλεμοι, φυσικές καταστροφές, πανδημίες ή μεγάλες κυβερνοεπιθέσεις, τα ηλεκτρονικά συστήματα πληρωμών μπορεί να σταματήσουν να λειτουργούν προσωρινά. Τότε τα μετρητά αποτελούν το μοναδικό διαθέσιμο μέσο συναλλαγής.
Τα μετρητά ως «δίχτυ ασφαλείας»
Παρά τη ραγδαία αύξηση των ψηφιακών πληρωμών και τη σταδιακή μείωση των τραπεζικών καταστημάτων και των ΑΤΜ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα υπογραμμίζει ότι τα χαρτονομίσματα παραμένουν βασικό στοιχείο ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Η ζήτηση για φυσικό χρήμα αυξάνεται κάθε φορά που κλονίζεται η εμπιστοσύνη στα ψηφιακά δίκτυα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε το μεγάλο μπλακ άουτ στην Ιβηρική το 2025, όταν οι πολίτες στράφηκαν μαζικά στα μετρητά, καθώς τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών δεν λειτουργούσαν.
Τι έδειξαν οι μεγάλες κρίσεις
Οι εμπειρίες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι σε περιόδους αβεβαιότητας οι πολίτες αναζητούν άμεσα ρευστό. Αυτό συνέβη:
κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008
στην ελληνική κρίση χρέους το 2014–2015
στην πανδημία του 2020
μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022
αλλά και στο μπλακ άουτ της Ιβηρικής το 2025
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, οι αναλήψεις από ΑΤΜ αυξήθηκαν κατακόρυφα.
Πόσα μετρητά προτείνεται να υπάρχουν στο σπίτι
Οι ευρωπαϊκές οδηγίες δεν είναι δεσμευτικές, ωστόσο δίνουν έναν ενδεικτικό οδηγό:
70 έως 100 ευρώ ανά άτομο
ποσό που καλύπτει βασικές ανάγκες για περίπου τρεις ημέρες
Οι ειδικοί συνιστούν τα χρήματα να είναι σε μικρά χαρτονομίσματα και κέρματα, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα ακόμη και σε μικρά καταστήματα που ενδέχεται να λειτουργούν χωρίς ηλεκτρονικά συστήματα.
Πού πρέπει να φυλάσσονται
Το μικρό αυτό απόθεμα καλό είναι να φυλάσσεται σε ασφαλές και διακριτικό σημείο στο σπίτι. Παράλληλα, συνιστάται να γίνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα «περιστροφή» των χρημάτων, δηλαδή να χρησιμοποιείται μέρος τους και να αντικαθίσταται, ώστε να παραμένουν σε καλή κατάσταση και διαθέσιμα.
Γιατί δεν αρκεί η ανάληψη από ΑΤΜ
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι σε μια σοβαρή κρίση τα ΑΤΜ μπορεί να τεθούν εκτός λειτουργίας ή να παρουσιάσουν ελλείψεις σε μετρητά. Επίσης μπορεί να υπάρξουν ουρές ή περιορισμοί αναλήψεων.
Για τον λόγο αυτό, ένα μικρό απόθεμα μετρητών στο σπίτι θεωρείται η πιο ασφαλής λύση για την κάλυψη βασικών αναγκών τις πρώτες ώρες μιας έκτακτης κατάστασης.
- 33 λεπτά πριν ΔΥΠΑ: Λήγει σήμερα (4/6) η προθεσμία για ενστάσεις στους προσωρινούς πίνακες του Κοινωνικού Τουρισμού για συνταξιούχους
- 1 ώρα πριν Το ελληνικό νησί που βυθίζεται σιγά-σιγά
- 2 ώρες πριν Τι σημαίνει το «N» στο κινητό σου
