Νόμος Κατσέλη: Δικαστικό «φρένο» σε τράπεζες και servicers

Νόμος Κατσέλη: Δικαστικό «φρένο» σε τράπεζες και servicers

Νέα δεδομένα στις δικαστικές διαμάχες για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά δημιουργεί απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία βάζει αυστηρότερους όρους στην απόδειξη του δόλου. Ο μεγάλος αριθμός δανείων δεν αρκεί από μόνος του για να στερήσει από έναν οφειλέτη την προστασία του νόμου Κατσέλη.

Σημαντικό δικαστικό έρεισμα αποκτούν οι υπερχρεωμένοι δανειολήπτες απέναντι στις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, καθώς νέα απόφαση του Αρείου Πάγου αμφισβητεί την πρακτική απόρριψης αιτήσεων του νόμου Κατσέλη με βασικό επιχείρημα ότι οι οφειλέτες δανείστηκαν υπερβολικά ποσά, γνωρίζοντας πως δεν θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση 1348/2026 του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με την οποία αναιρέθηκε προηγούμενη δικαστική κρίση που είχε αποκλείσει δανειολήπτρια από τη διαδικασία ρύθμισης των οφειλών της, θεωρώντας ότι είχε περιέλθει από δόλο σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους εξακολουθούν να έχουν εκκρεμείς υποθέσεις βάσει του νόμου 3869/2010, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα: κατά πόσο ο υπερδανεισμός αποτελεί απόδειξη δόλιας συμπεριφοράς ή εάν απαιτείται ουσιαστική διερεύνηση των οικονομικών συνθηκών υπό τις οποίες δημιουργήθηκαν τα χρέη.

Τα πολλά δάνεια δεν αποδεικνύουν από μόνα τους δόλο

Η υπόθεση που εξετάστηκε αφορούσε γυναίκα η οποία είχε συνάψει συνολικά 21 δανειακές συμβάσεις με οκτώ πιστωτικά ιδρύματα, συγκεντρώνοντας οφειλές ύψους 1.270.301,20 ευρώ.

Το Ειρηνοδικείο Αθηνών είχε απορρίψει την αίτησή της για υπαγωγή στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη, αποδεχόμενο την ένσταση ότι η οφειλέτρια είχε οδηγηθεί από ενδεχόμενο δόλο σε οικονομική αδυναμία.

Ωστόσο, ο Άρειος Πάγος έκρινε ανεπαρκή την αιτιολόγηση της απόφασης, καθώς ο αριθμός των δανειακών συμβάσεων και το συνολικό ύψος των οφειλών δεν αρκούν, χωρίς την απαραίτητη αξιολόγηση των οικονομικών δεδομένων, για να αποδειχθεί ότι ο δανειολήπτης γνώριζε και αποδεχόταν τον κίνδυνο να μην μπορεί να αποπληρώσει τα χρέη του.

Με άλλα λόγια, η ύπαρξη πολλών δανείων δεν οδηγεί αυτομάτως στο συμπέρασμα ότι ο οφειλέτης ενήργησε δολίως.

Ποια στοιχεία πρέπει να εξετάζονται

Καθοριστικό ρόλο στη δικαστική αξιολόγηση διαδραματίζουν οι πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του δανειολήπτη κατά την περίοδο που ανέλαβε τις υποχρεώσεις του.

Στην απόφαση που αναιρέθηκε διαπιστώθηκαν σημαντικές ελλείψεις, καθώς δεν είχαν προσδιοριστεί με επαρκή σαφήνεια οι χρόνοι σύναψης όλων των δανειακών συμβάσεων, τα ατομικά και οικογενειακά εισοδήματα της οφειλέτριας, το συνολικό ύψος των μηνιαίων δόσεων και οι αναγκαίες δαπάνες διαβίωσης.

Τα στοιχεία αυτά είναι κρίσιμα προκειμένου να διαπιστωθεί εάν, κατά τον χρόνο του δανεισμού, υπήρχε πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων ή εάν ο οφειλέτης προέβλεπε τη μελλοντική αδυναμία πληρωμών και αποδεχόταν αυτό το ενδεχόμενο.

Η απουσία επαρκών παραδοχών για τα οικονομικά δεδομένα δεν επέτρεπε στον Άρειο Πάγο να ελέγξει τη νομική ορθότητα της κρίσης περί δόλου.

Τι σημαίνει η απόφαση για τράπεζες και servicers

Η νέα δικαστική εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τις αντιδικίες μεταξύ οφειλετών και πιστωτών, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα να στηρίζεται η απόρριψη αιτήσεων αποκλειστικά στην ύπαρξη πολλαπλών δανείων.

Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, όταν επικαλούνται δόλια περιέλευση του δανειολήπτη σε αδυναμία πληρωμών, οφείλουν να αποδεικνύουν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό.

Αντίστοιχα, τα δικαστήρια καλούνται να αιτιολογούν επαρκώς τις αποφάσεις τους, αξιολογώντας τις οικονομικές δυνατότητες του οφειλέτη σε συνάρτηση με τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει.

Πάντως, η αναίρεση της προηγούμενης απόφασης δεν σημαίνει ότι η δανειολήπτρια εντάχθηκε αυτομάτως στον νόμο Κατσέλη ή ότι απαλλάχθηκε από τα χρέη της. Η υπόθεση παραπέμπεται για νέα κρίση, με βάση τις απαιτήσεις αιτιολόγησης που ανέδειξε το Ανώτατο Δικαστήριο.

Παραμένει ισχυρό το αποτύπωμα του νόμου Κατσέλη

Παρότι ο νόμος 3869/2010 δεν δέχεται πλέον νέες αιτήσεις υπαγωγής, εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, καθώς παραμένουν σε ισχύ δικαστικές ρυθμίσεις και εκκρεμούν υποθέσεις που είχαν υπαχθεί στο προηγούμενο καθεστώς.

Η σημασία των ρυθμίσεων που τελούν υπό νομική προστασία αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τον Ιούνιο του 2026.

Συγκεκριμένα, οι ρυθμίσεις αυτού του τύπου αντιπροσωπεύουν το 59,5% των οριστικών διευθετήσεων απαιτήσεων, ενώ οι πλειστηριασμοί ακολουθούν με ποσοστό 28%.

Οι διακανονισμοί απαιτήσεων συγκεντρώνουν το 11,1%, οι λοιπές εξωδικαστικές ενέργειες το 1,1% και οι περιπτώσεις εθελοντικής εκποίησης ενυπόθηκων ακινήτων μόλις το 0,3%.

Τα δεδομένα αναδεικνύουν τη βαρύτητα που εξακολουθούν να έχουν οι δικαστικές ρυθμίσεις στη διαχείριση των προβληματικών δανείων, ακόμη και μετά τη διακοπή της δυνατότητας υποβολής νέων αιτήσεων βάσει του νόμου Κατσέλη.

Τελευταία Νέα
Ακολουθήστε το workenter.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις για εργασία, προσλήψεις, ΑΣΕΠ, προκηρύξεις και επιδόματα
Ακολούθησε το workenter.gr στο Facebook ...για να μη χάνεις είδηση!
Daily Review

ΜΗΤ: 232509

Αποστολή δελτίων τύπου: enimerosi@workenter.gr

Designed by Sinc.

Developed by Whiskey

© Copyright 2026 workenter.gr

Domain Name:workenter.gr
Νόμιμος εκπρόσωπος:Παναγής Γκιόλμας
Ιδιοκτησία:GATEWORK Α.Ε.
ΑΦΜ:800904236
ΓΕΜΗ:144568701000
Αρμόδια ΔΟΥ:ΦΑΕ Αθήνας
Διαχειριστής Ιστοσελίδας:Παναγής Γκιόλμας
Διευθυντής Ιστοσελίδας:Παναγής Γκιόλμας
Διευθυντής Σύνταξης:Πέτρος Παπαβασιλείου
Διεύθυνση:Ζωοδόχου Πηγής 1Α &
Ακαδημίας 70, Τ.Κ. 10678,
Αθήνα
Tηλεφωνικό κέντρο:2119555050
Email: enimerosi@workenter.gr
Πρακτορείο Φωτογραφιών:Eurokinissi
Cookies