Νησιά στο τσιμέντο – Τι προβλέπει το νέο χωροταξικό για τη δόμηση στις ακτές
Νέα δεδομένα για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας δημιουργεί το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο βρίσκεται σε ισχύ από τις 7 Αυγούστου. Αν και το υπουργείο Περιβάλλοντος παρουσιάζει το νέο πλαίσιο ως εργαλείο για πιο οργανωμένη και βιώσιμη ανάπτυξη, η πρόβλεψη για την παράκτια ζώνη έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Το σημείο που βρίσκεται στο επίκεντρο αφορά την απόσταση των κατασκευών από τη θάλασσα. Το νέο πλαίσιο απαγορεύει τη δόμηση στη ζώνη από την ακτογραμμή έως τα 25 μέτρα, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις για έργα πρόσβασης ΑμεΑ, οχήματα έκτακτης ανάγκης και θεσμοθετημένες λιμενικές εγκαταστάσεις.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μετά το όριο των 25 μέτρων μπορεί, εφόσον πληρούνται οι υπόλοιπες πολεοδομικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις, να επιτραπεί τουριστική ανάπτυξη.
Στην Ευρώπη είναι 100 μέτρα
Πριν από την οριστικοποίηση του πλαισίου είχαν καταγραφεί αντιδράσεις από πολεοδόμους και περιβαλλοντικές οργανώσεις.
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών είχε ζητήσει να ληφθούν υπόψη οι προβλέψεις του Πρωτοκόλλου για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης της Σύμβασης της Βαρκελώνης, κάνοντας λόγο για αδόμητη ζώνη τουλάχιστον 100 μέτρων.
Ανάλογη θέση είχαν εκφράσει οκτώ μεγάλες περιβαλλοντικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Greenpeace και το WWF, επισημαίνοντας ότι σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ισπανία εφαρμόζονται αυστηρότερα όρια σε παράκτιες περιοχές.
Οι σχετικές προτάσεις δεν υιοθετήθηκαν και το τελικό πλαίσιο διατήρησε ως βασικό όριο τα 25 μέτρα.
Πέντε κατηγορίες ανάλογα με την τουριστική πίεση
Το νέο χωροταξικό επιχειρεί ταυτόχρονα να βάλει διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με το πόσο τουριστικά επιβαρυμένη είναι κάθε περιοχή.
Η χώρα χωρίζεται σε πέντε βασικές κατηγορίες: από προορισμούς που δέχονται ήδη πολύ μεγάλη πίεση μέχρι περιοχές όπου το κράτος επιδιώκει να ενθαρρύνει νέες τουριστικές επενδύσεις.
Στους πλέον κορεσμένους προορισμούς προβλέπονται αυστηρότεροι όροι. Για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου απαιτούνται, κατά περίπτωση, μεγαλύτερα γήπεδα, ενώ δίνεται έμφαση κυρίως σε μονάδες υψηλότερων κατηγοριών και σε επενδύσεις καλύτερης περιβαλλοντικής απόδοσης.
Αντίθετα, σε λιγότερο ανεπτυγμένες τουριστικά περιοχές προβλέπονται περισσότερα κίνητρα, με στόχο να μεταφερθεί μέρος της τουριστικής δραστηριότητας μακριά από τους ήδη υπερφορτωμένους προορισμούς.
Ειδικοί κανόνες για τα νησιά
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στα νησιά, τα οποία χωρίζονται σε ομάδες ανάλογα με την έκτασή τους.
Στα μικρότερα νησιά τίθενται όρια στη δυναμικότητα νέων τουριστικών μονάδων, ενώ οι οργανωμένες τουριστικές αναπτύξεις προβλέπεται να έχουν ηπιότερα χαρακτηριστικά.
Για πολύ μικρές νησίδες, κάτω των 1.000 στρεμμάτων, οι δυνατότητες ανάπτυξης περιορίζονται σημαντικά και αφορούν μεταξύ άλλων ήπιες δραστηριότητες θαλάσσιου τουρισμού, μικρής κλίμακας υποδομές, glamping περιορισμένης δυναμικότητας και, υπό προϋποθέσεις, τουριστική κατοικία. Παράλληλα, στις περιοχές Natura 2000 προβλέπεται η ανάπτυξη μόνο ήπιων μορφών τουρισμού, σύμφωνα με τα αντίστοιχα σχέδια προστασίας.
Στο επίκεντρο και ο υπερτουρισμός
Το νέο χωροταξικό έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τον υπερτουρισμό έχει ανοίξει για τα καλά στην Ελλάδα.
Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος και άλλοι δημοφιλείς προορισμοί καλούνται κάθε καλοκαίρι να διαχειριστούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό επισκεπτών σε σχέση με τον μόνιμο πληθυσμό τους, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η πίεση σε νερό, απορρίμματα, οδικό δίκτυο, κατοικία και φυσικό περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό το νέο πλαίσιο εισάγει την Έκθεση Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας, ώστε να εξετάζεται πόση επιπλέον τουριστική ανάπτυξη μπορεί πραγματικά να αντέξει μια περιοχή.
Η υποχρέωση αυτή θα αφορά, μεταξύ άλλων, κορεσμένους προορισμούς και συγκεκριμένες κατηγορίες νησιών, αλλά και μεγάλες τουριστικές μονάδες σε περιοχές με μικρό πληθυσμό.
Τι προβλέπεται για τα Airbnb
Αλλαγές προβλέπονται και στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Το νέο πλαίσιο ανοίγει τον δρόμο για τοπικούς περιορισμούς στη διάρκεια λειτουργίας των Airbnb, για ζώνες όπου θα μπορεί να απαγορεύεται η δραστηριότητα, καθώς και για περιορισμό της νέας προσφοράς.
Προβλέπεται επίσης δυνατότητα αναστολής της έκδοσης νέων Αριθμών Μητρώου Ακινήτων για νεόδμητα σπίτια στη νησιωτική Ελλάδα, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.
