Νέοι κανόνες στις κληρονομιές: Τι αλλάζει για τα παιδιά που κληρονομούν χρέη
Η ΑΑΔΕ εξέδωσε εγκύκλιο με οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 35 του νόμου 4786/2021, που αφορά την προθεσμία αποποίησης κληρονομιάς από ανήλικους κληρονόμους. Η ρύθμιση αποσαφηνίζει τον χρόνο μέσα στον οποίο ένας ανήλικος που ενηλικιώνεται μπορεί να αποποιηθεί την κληρονομιά, εφόσον δεν έχει προηγηθεί αποδοχή αυτής.
Τι προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με το άρθρο 1912 του Αστικού Κώδικα και την ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 35 του ν. 4786/2021, ο ανήλικος κληρονόμος έχει δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομιά εντός ενός έτους από την ενηλικίωσή του.
Η διάταξη είναι γνήσια ερμηνευτική, σύμφωνα με το άρθρο 77 του Συντάγματος, και επομένως έχει αναδρομική ισχύ — δηλαδή εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις κληρονομιών που έχουν ανοίξει πριν από την ψήφιση του νόμου.
Η ρύθμιση κρίθηκε ως τέτοια και από αποφάσεις του Αρείου Πάγου (1496/2023 και 361/2024), καθώς και άλλων δικαστηρίων, τα οποία επιβεβαίωσαν ότι οι αποποιήσεις εντός ενός έτους από την ενηλικίωση είναι νόμιμες και εμπρόθεσμες.
Πότε η αποποίηση είναι άκυρη
Η αποποίηση θεωρείται άκυρη αν έχει προηγηθεί ρητή ή σιωπηρή αποδοχή της κληρονομιάς, σύμφωνα με το άρθρο 1849 του Αστικού Κώδικα.
Η «σιωπηρή αποδοχή» προκύπτει από πράξεις που δείχνουν πρόθεση διαχείρισης ή εκμετάλλευσης της κληρονομιάς — για παράδειγμα, είσπραξη ενοικίων, πώληση περιουσίας ή άλλες ενέργειες που αποδεικνύουν πρόθεση αποδοχής.
Προστασία από μέτρα είσπραξης
Όσο διαρκεί η προθεσμία αποποίησης, δηλαδή μέχρι να αποφασίσει ο κληρονόμος αν θα αποποιηθεί ή θα αποδεχθεί, δεν μπορούν να ληφθούν μέτρα αναγκαστικής είσπραξης ή κατασχέσεις εις βάρος του από τη Φορολογική Διοίκηση ή άλλους πιστωτές.
Η είσπραξη μπορεί να γίνει μόνο αν διοριστεί κηδεμόνας σχολάζουσας κληρονομιάς, δηλαδή προσωρινός διαχειριστής για λογαριασμό του Δημοσίου.
Διορισμός κηδεμόνα σχολάζουσας κληρονομιάς
Αν υπάρχει σημαντική οφειλή ή περιουσία που παραμένει αβέβαιη λόγω της εκκρεμότητας, η ΑΑΔΕ μπορεί να ενημερώνει τις αρμόδιες αρχές για να διοριστεί κηδεμόνας.
Ο διορισμός γίνεται είτε από τον Υπουργό Οικονομικών είτε από τον Γενικό Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, και αφορά την προστασία του Δημοσίου από απώλεια εσόδων ή περιουσιακών στοιχείων.
Άρση μέτρων και επιστροφή χρημάτων
Αν έχουν ήδη επιβληθεί μέτρα είσπραξης (όπως κατασχέσεις ή παρακρατήσεις) σε ανήλικο κληρονόμο που αργότερα αποποιήθηκε νόμιμα την κληρονομιά, η Φορολογική Διοίκηση οφείλει να τα άρει και να επιστρέψει τυχόν αχρεωστήτως εισπραχθέντα ποσά, κατόπιν σχετικής αίτησης.
Η παραγραφή της αξίωσης επιστροφής υπολογίζεται από την 23η Μαρτίου 2021, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νόμου 4786/2021.
Αναστολή παραγραφής των οφειλών
Η εγκύκλιος υπενθυμίζει ότι η παραγραφή των οφειλών του Δημοσίου αναστέλλεται κατά τη διάρκεια της ανηλικότητας του οφειλέτη και για δύο έτη μετά την ενηλικίωση, ενώ για τις κληρονομιές η παραγραφή δεν ολοκληρώνεται πριν περάσει εξάμηνο από την αποδοχή ή τον διορισμό κηδεμόνα.
- 4 λεπτά πριν Θα κάνει τελικά κόμμα ο Σαμαράς;
- 17 λεπτά πριν Βγήκαν τα έξι κριτήρια για να πάρετε 18.000 ευρώ
- 23 λεπτά πριν Πρώτη κατοικία: Πότε μπορεί να κινηθεί νομική διαδικασία απ’ τον πιστωτή- Ποια η εναλλακτική ρευστοποίησης
