Νέο τοπίο στις συντάξεις: Ποιοι θα μπορούν να μπουν στα Επαγγελματικά Ταμεία

Μετά το Πάσχα αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης που αφορά τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), σηματοδοτώντας την επόμενη φάση μεταρρύθμισης του δεύτερου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βασικό πλαίσιο του σχεδίου νόμου έχει ήδη ολοκληρωθεί και θα τεθεί πρώτα σε δημόσια διαβούλευση πριν εισαχθεί προς ψήφιση στο Κοινοβούλιο.

Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, έχει ενημερωθεί για τις τελικές διατάξεις, ενώ το υπουργείο δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη διεύρυνση της συμμετοχής, στη μεγαλύτερη διαφάνεια στη λειτουργία των ταμείων και στη βελτίωση της φορολογικής μεταχείρισης των παροχών.

Ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης

Τα επαγγελματικά ταμεία αποτελούν βασικό στοιχείο του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς την κύρια και την επικουρική σύνταξη. Στην Ελλάδα, ωστόσο, ο αριθμός των ΤΕΑ παραμένει περιορισμένος και η συμμετοχή εργαζομένων είναι χαμηλότερη σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο επιχειρείται η διεύρυνση της συμμετοχής, ώστε περισσότερες κατηγορίες εργαζομένων αλλά και ελεύθερων επαγγελματιών να μπορούν να ενταχθούν σε σχήματα επαγγελματικής ασφάλισης.

Στο υπό κατάθεση νομοσχέδιο προβλέπεται επικαιροποίηση των κανόνων λειτουργίας των ταμείων, με έμφαση:

• στην ενίσχυση της εποπτείας,

• στη μεγαλύτερη διαφάνεια των επενδυτικών επιλογών,

• στην τακτική ενημέρωση των ασφαλισμένων για την πορεία των αποθεματικών τους.

Στόχος είναι η δημιουργία ενός σαφούς και ενιαίου κανονιστικού πλαισίου που θα διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία των ταμείων και τη σταθερότητα στη διαχείριση των αποθεματικών.

Νέες φορολογικές ρυθμίσεις

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη φορολογική μεταχείριση των εισφορών και των παροχών των επαγγελματικών ταμείων. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζονται αλλαγές που θα ενισχύσουν τα κίνητρα συμμετοχής τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες.

Η σημερινή φορολογική δομή έχει αποτελέσει αντικείμενο κριτικής από την αγορά, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μειώνει την ελκυστικότητα των επαγγελματικών ταμείων. Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο σαφές και προβλέψιμο περιβάλλον.

Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων από ένα επαγγελματικό ταμείο σε άλλο. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική σε μια αγορά εργασίας όπου οι εργαζόμενοι αλλάζουν συχνά εργοδότη, καθώς θα επιτρέπει τη συνέχεια της αποταμίευσης χωρίς απώλεια δικαιωμάτων.

Περισσότερη πρόσβαση για επαγγελματίες και επιχειρήσεις

Το νέο νομοσχέδιο αναμένεται επίσης να διευρύνει τη δυνατότητα σύστασης και συμμετοχής σε επαγγελματικά ταμεία. Μεταξύ άλλων εξετάζεται η δημιουργία ταμείων από ομάδες μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων ή από επαγγελματικές ενώσεις.

Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να γίνει η συμπληρωματική ασφάλιση πιο προσβάσιμη, καθώς μέχρι σήμερα τα περισσότερα ΤΕΑ λειτουργούν κυρίως σε μεγάλες επιχειρήσεις ή σε συγκεκριμένους επαγγελματικούς κλάδους.

Σύνδεση με το κεφαλαιοποιητικό μοντέλο

Η μεταρρύθμιση των επαγγελματικών ταμείων εντάσσεται στη συνολική αρχιτεκτονική του ασφαλιστικού συστήματος, όπου ήδη εφαρμόζεται το κεφαλαιοποιητικό μοντέλο για τους νέους ασφαλισμένους στην επικουρική ασφάλιση.

Το μοντέλο αυτό βασίζεται σε τρία επίπεδα:

1. κύρια σύνταξη,

2. επικουρική κεφαλαιοποιητική ασφάλιση,

3. προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση.

Στα επαγγελματικά ταμεία η συμμετοχή παραμένει προαιρετική, ενώ οι εισφορές επενδύονται και συσσωρεύονται σε ατομικούς λογαριασμούς για κάθε ασφαλισμένο.

Επενδύσεις και έλεγχος αποθεματικών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο επενδυτικό πλαίσιο των ΤΕΑ. Τα αποθεματικά των ταμείων επενδύονται σε χρηματοοικονομικά προϊόντα, με βάση κανόνες διασποράς και διαχείρισης κινδύνου.

Το νέο πλαίσιο αναμένεται να ενισχύσει τους μηχανισμούς ελέγχου και να προβλέπει αυξημένες υποχρεώσεις ενημέρωσης προς τους ασφαλισμένους σχετικά με τις αποδόσεις και το επενδυτικό προφίλ κινδύνου των ταμείων.

Η σημερινή εικόνα των επαγγελματικών ταμείων

Σήμερα λειτουργούν δεκάδες Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης στην Ελλάδα, με τα συνολικά αποθεματικά τους να παρουσιάζουν σταθερή αύξηση τα τελευταία χρόνια.

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, στο τέλος του δεύτερου τριμήνου του 2025 το συνολικό ενεργητικό των ΤΕΑ αυξήθηκε κατά 3,8%, φτάνοντας τα 2,639 δισ. ευρώ, έναντι 2,543 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.

Παρά τη θετική οικονομική εικόνα των ταμείων, η επέκταση του θεσμού παραμένει περιορισμένη. Από την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου το 2023 μέχρι σήμερα δεν έχει ιδρυθεί κανένα νέο επαγγελματικό ταμείο.

Παράγοντες της αγοράς αποδίδουν τη στασιμότητα αυτή κυρίως στο ισχύον φορολογικό καθεστώς των παροχών, το οποίο θεωρείται ότι λειτουργεί αποτρεπτικά για την προσέλκυση νέων ασφαλισμένων.

Περισσότερα:

Σύνταξη στα 62: Πότε χρειάζεται εξαγορά πλασματικών ετών

Άνοιξε ο δρόμος για σύνταξη με χρέη άνω των 30.000 ευρώ

Στις 10 Ιούνη η δίκη για τις μειώσεις στις κρατήσεις 400.000 συνταξιούχων