Νέο κληρονομικό δίκαιο: Τι πρέπει να ξέρουν όσοι έχουν διαθήκη ή περιμένουν κληρονομιά

Σημαντικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο φέρνει ο νόμος 5303/2026, με τον οποίο αναμορφώνονται βασικές διατάξεις του Αστικού Κώδικα για τις κληρονομιές, τις διαθήκες, τη νόμιμη μοίρα και την ευθύνη των κληρονόμων.

Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν κυρίως τις κληρονομικές σχέσεις προσώπων που θα αποβιώσουν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά, με ορισμένες εξαιρέσεις που προβλέπονται στις μεταβατικές διατάξεις.

Μία από τις βασικές αλλαγές είναι ότι η κληρονομική διαδοχή δεν συνδέεται πλέον μόνο με τη διαθήκη ή τον νόμο, αλλά και με νέες μορφές διάταξης τελευταίας βούλησης, όπως η κληρονομική σύμβαση αιτία θανάτου. Αυτό σημαίνει ότι το νέο πλαίσιο εισάγει περισσότερα εργαλεία για τη ρύθμιση της περιουσίας μετά τον θάνατο.

Αλλαγές υπάρχουν και στις διαθήκες. Για παράδειγμα, στη δημόσια διαθήκη προβλέπεται πλέον η παρουσία δύο μαρτύρων ή δεύτερου συμβολαιογράφου και ενός μάρτυρα, ενώ γίνεται προσπάθεια να απλοποιηθούν διαδικασίες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν πιο σύνθετες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η ρύθμιση για τις ιδιόγραφες διαθήκες προσώπων που νοσηλεύονται ή φιλοξενούνται σε δομές υγείας ή κοινωνικής φροντίδας. Το νέο πλαίσιο βάζει περιορισμούς όταν με τέτοια διαθήκη ευνοούνται πρόσωπα που συνδέονται με τους φορείς περίθαλψης, ώστε να αποφεύγονται πιέσεις ή καταχρηστικές καταστάσεις.

Παράλληλα, το νέο κληρονομικό δίκαιο επανεξετάζει την εξ αδιαθέτου διαδοχή, δηλαδή το ποιοι κληρονομούν όταν δεν υπάρχει διαθήκη, καθώς και τη νόμιμη μοίρα, δηλαδή το ελάχιστο ποσοστό που δικαιούνται ορισμένοι συγγενείς, ακόμη και αν υπάρχει διαφορετική βούληση του κληρονομουμένου.

Σημαντική είναι επίσης η αναθεώρηση της ευθύνης του κληρονόμου για τα χρέη της κληρονομιάς. Το ζήτημα αυτό απασχολεί πολλές οικογένειες, καθώς αρκετοί κληρονόμοι φοβούνται ότι μαζί με την περιουσία μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι και με άγνωστες οφειλές.

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί ακόμη να απλοποιήσει τις σχέσεις μεταξύ συγκληρονόμων και να αναβαθμίσει τη δικαστική εκκαθάριση της κληρονομίας. Πρόκειται για διαδικασίες που συχνά οδηγούν σε καθυστερήσεις, διαφωνίες και δικαστικές διαμάχες, ιδίως όταν υπάρχουν ακίνητα ή περισσότεροι κληρονόμοι.

Με λίγα λόγια, το νέο κληρονομικό δίκαιο αλλάζει αρκετούς από τους κανόνες που ίσχυαν μέχρι σήμερα και επηρεάζει τόσο όσους θέλουν να ρυθμίσουν από τώρα την περιουσία τους όσο και όσους θα βρεθούν στο μέλλον στη θέση του κληρονόμου. Για τον λόγο αυτό, οι πολίτες που έχουν ανοιχτά κληρονομικά ζητήματα ή σκέφτονται να συντάξουν διαθήκη θα πρέπει να ενημερωθούν εγκαίρως για το νέο πλαίσιο.

Περισσότερα:

Σήμερα η κηδεία του Νάσου Αθανασίου- Πότε και πού θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία

Αλλάζουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων σε 8 περιοχές της Αττικής

Εορτολόγιο: Δείτε ποιοι γιορτάζουν σήμερα, Πέμπτη 4/6/2026