ΝΑΤΟ: Αύξηση δαπανών υπό την πίεση του… «daddy» Τραμπ

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη (24–25 Ιουνίου) σφραγίστηκε από μια ιστορική συμφωνία των 32 κρατών-μελών για την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035 — μια εξέλιξη που ήρθε έπειτα από σφοδρές πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Η συμφωνία συνοδεύτηκε από την επαναβεβαίωση της “σιδερένιας δέσμευσης” στο Άρθρο 5 του Καταστατικού του ΝΑΤΟ, το οποίο προβλέπει ότι επίθεση κατά ενός μέλους θεωρείται επίθεση κατά όλων.

Η απαίτηση Τραμπ και η διπλωματική εξισορρόπηση

Ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε την απόφαση «μεγάλη νίκη» και δεν έκρυψε την επιθυμία του το νέο κονδύλι να ενισχύσει κυρίως τη βιομηχανία όπλων των ΗΠΑ. Ταυτόχρονα, απείλησε με εμπορικές κυρώσεις την Ισπανία, λόγω της δήλωσης του Πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ ότι μπορεί να επιτύχει τους στόχους του ΝΑΤΟ με λιγότερες δαπάνες.

Αν και η ένταση ήταν παρούσα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες ενός εμπορικού πολέμου εντός της Συμμαχίας: «Δεν μπορούμε να αυξήσουμε τις δαπάνες και ταυτόχρονα να υπονομεύουμε το εμπόριο μεταξύ μας».

Προς ένα πιο «θανατηφόρο» ΝΑΤΟ

Ο νέος Γενικός Γραμματέας, Μαρκ Ρούττε, έκανε λόγο για ένα «ισχυρότερο, δικαιότερο και πιο θανατηφόρο» ΝΑΤΟ, δίνοντας έμφαση στην ανακατανομή πόρων σε τομείς όπως ο κυβερνοπόλεμος και οι στρατηγικές υποδομές.

Επίσης, φάνηκε να εγκρίνει τη γλώσσα που χρησιμοποίησε προηγουμένως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το Ισραήλ και το Ιράν, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην Ολλανδία, όπου οι δύο τους συζήτησαν τη σύγκρουση μεταξύ των δύο χωρών.

Αναφερόμενος στη χρήση μιας βρισιάς από τον Τραμπ την Τρίτη, ο Ρούττε είπε: «Και τότε ο μπαμπάκας (daddy) πρέπει μερικές φορές να χρησιμοποιεί σκληρή γλώσσα».

Τα 5 ποσοστιαία σημεία του ΑΕΠ διαχωρίζονται σε 3,5% για έμμεσες στρατιωτικές δαπάνες (όπλα, στρατεύματα) και 1,5% για παράπλευρες αμυντικές ανάγκες (ενεργειακή ασφάλεια, πολιτική προστασία).

Όμως, οι δημοσιονομικές πιέσεις και η εγχώρια πολιτική αντίσταση σε χώρες όπως η Ισπανία, η Ιταλία και το Βέλγιο καθιστούν την υλοποίηση του στόχου αβέβαιη.

Το παρασκήνιο και η ευρωπαϊκή πρόκληση

Η γαλλική εφημερίδα Le Monde και το Politico Europe αποκάλυψαν ότι αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες αποδέχθηκαν τον στόχο ως πολιτικό αντάλλαγμα για να εξασφαλίσουν την παραμονή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και την προσήλωση στο Άρθρο 5 – ένα «σιωπηλό deal» γνωστό στους διαδρόμους του ΝΑΤΟ ως «5 για 5».

Παράλληλα, το ερώτημα παραμένει τι θα γίνει με την παρουσία των 20.000 Αμερικανών στρατιωτών στην Ευρώπη, που είχαν αναπτυχθεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.

Μια έκθεση του Πενταγώνου, που αναμένεται στα τέλη του καλοκαιριού, ενδέχεται να εισηγηθεί την απόσυρση μέρους των δυνάμεων — εξέλιξη που προβληματίζει τις χώρες της ανατολικής πτέρυγας.

Η επόμενη ημέρα: Στο Βέλγιο με δύσκολες αποφάσεις

Από τη Χάγη, οι Ευρωπαίοι ηγέτες κατευθύνονται στις Βρυξέλλες για την επόμενη Σύνοδο, όπου καλούνται να εξειδικεύσουν πώς θα καλυφθεί το κόστος της συμφωνίας και πώς θα ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.

Το πρόγραμμα SAFE, που προβλέπει 150 δισ. ευρώ σε δάνεια για εξοπλισμούς, αποτελεί μέρος αυτής της στρατηγικής, μαζί με το νέο ταμείο 1,5 δισ. ευρώ για έρευνα και ανάπτυξη στον αμυντικό τομέα.

Ο πρόεδρος της Τσεχίας, Πέτρ Πάβελ, δήλωσε με νόημα: «Καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν μπορεί μόνη της να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες. Χρειάζεται συντονισμός, συνεργασία και μακροπρόθεσμος σχεδιασμός».

Το γεωπολιτικό πλαίσιο

Η σκιά της Ρωσίας εξακολουθεί να αποτελεί τον καταλύτη για την ενίσχυση της Συμμαχίας. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατηγορεί το ΝΑΤΟ για «στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης» και τοποθετεί τη Δύση ως «υπαρξιακή απειλή» για τη Μόσχα.

Παράλληλα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή –με τον Τραμπ να παρεμβαίνει απευθείας στις συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν– καταδεικνύουν την έντονη εμπλοκή των ΗΠΑ στα παγκόσμια γεωστρατηγικά δρώμενα, ανεξαρτήτως κυβέρνησης.

Περισσότερα:

Σοκ: Έβαλαν ηλεκτρικό σκούτερ σε καρουσέλ και παιδί εκτοξεύθηκε στον αέρα

Βρετανία: Τρεις νεκροί από συντριβή στρατιωτικού ελικοπτέρου

Μαζική επίθεση στην Αγία Πετρούπολη – Στόχαστρο το οικονομικό φόρουμ της Ρωσίας