Μητρόπουλος: Μαζική έξοδος εργαζομένων προς τη σύνταξη

Από τους πρώτους κιόλας μήνες του 2026 καταγράφεται έντονη αύξηση στις αιτήσεις συνταξιοδότησης, εξέλιξη που συνδέεται τόσο με την αβεβαιότητα γύρω από τα όρια ηλικίας όσο και με τις δυσκολίες παραμονής πολλών εργαζομένων στην αγορά εργασίας.

Ήδη, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε χρονιά-ρεκόρ για τις νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης. Σύμφωνα με τη Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων του πληροφοριακού συστήματος ΑΤΛΑΣ του e-ΕΦΚΑ, τον Ιανουάριο του 2026 υποβλήθηκαν 18.636 αιτήσεις και τον Φεβρουάριο 18.363. Συνολικά, μέσα στο πρώτο δίμηνο καταγράφηκαν 36.999 νέες αιτήσεις, αριθμός που αποτελεί τον υψηλότερο για αντίστοιχη περίοδο από το 2019 και μετά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δημογραφική διάσταση του φαινομένου, καθώς περίπου επτά στις δέκα αιτήσεις συνταξιοδότησης υποβάλλονται από γυναίκες.

Πού οφείλεται η ανοδική τάση

Η ανοδική αυτή τάση δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Το 2025 είχε ήδη κλείσει με ιδιαίτερα υψηλό αριθμό αιτήσεων, που έφτασαν τις 199.450, ενώ κατά την περίοδο 2019-2025 οι συνολικές αιτήσεις συνταξιοδότησης ανήλθαν σε 1.118.635. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η ωρίμανση ασφαλιστικών δικαιωμάτων, η επαγγελματική εξουθένωση, αλλά και η αβεβαιότητα που προκαλεί κάθε συζήτηση για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.

Ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ και καθηγητής του ΕΚΠΑ, Αλέξης Π. Μητρόπουλος, υποστηρίζει ότι η τάση μαζικής εξόδου ενισχύεται κυρίως από τον φόβο νέων μεταβολών στο ασφαλιστικό πλαίσιο. Όπως επισημαίνει, «ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 και το 2030 αποτελεί βασική αιτία της μαζικής εξόδου από τον εργασιακό βίο».

Ο ίδιος σημειώνει ακόμη ότι το πρώτο δίμηνο του 2026 καταγράφονται ιστορικά υψηλές επιδόσεις, ενώ υπενθυμίζει πως και τα προηγούμενα χρόνια είχαν εμφανιστεί αντίστοιχα υψηλά επίπεδα αιτήσεων, με 197.228 το 2024 και 199.450 το 2025. Από την ίδρυση του ΕΦΚΑ το 2017, χρονιές με ιδιαίτερα έντονη συνταξιοδοτική κινητικότητα θεωρούνται το 2021, το 2022, το 2024 και το 2025.

Ανάλογα κύματα μαζικής συνταξιοδότησης είχαν καταγραφεί και στο παρελθόν. Την προηγούμενη δεκαετία, χαρακτηριστική ήταν η έξαρση του 2010, όταν το πρώτο μνημόνιο επέβαλε αύξηση των ορίων ηλικίας, αλλά και η περίοδος 1998-2006, όταν καταγράφηκαν μεγάλες εθελούσιες έξοδοι σε ΔΕΚΟ.

Οι αιτήσεις συνταξιοδότησης παρουσιάζουν, πάντως, και έντονη εποχικότητα. Παραδοσιακά, αυξημένος αριθμός αιτήσεων καταγράφεται τον Σεπτέμβριο, κυρίως από εκπαιδευτικούς, ενώ σημαντική κινητικότητα εμφανίζεται και τον Ιούλιο και τον Ιανουάριο. Οι περίοδοι αυτές επιλέγονται συχνά από μισθωτούς που επιδιώκουν να διασφαλίσουν μέρος των επιδομάτων ή των δώρων της χρονιάς.

Η συνταξιοδότηση, ωστόσο, δεν σημαίνει πάντα πλήρη αποχώρηση από την εργασία. Πολλοί εργαζόμενοι επιλέγουν την πρόωρη συνταξιοδότηση για να εξασφαλίσουν ένα σταθερό εισόδημα, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα, όπου η παραμονή ή η επανένταξη στην αγορά εργασίας μετά τα 62 έτη δεν θεωρείται δεδομένη.

Εργαζόμενοι συνταξιούχοι

Παράλληλα, αρκετοί συνταξιούχοι συνεχίζουν να εργάζονται, αξιοποιώντας το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει τη συνύπαρξη σύνταξης και απασχόλησης. Ειδικά στους ελεύθερους επαγγελματίες και στους αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες, το ποσοστό παραμονής στην εργασία μετά τη συνταξιοδότηση παραμένει υψηλό, καθώς εκτιμάται ότι τέσσερις στους πέντε συνεχίζουν να εργάζονται και μετά τη λήψη της σύνταξης.

Οι ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση επισημαίνουν ακόμη ότι σταδιακά ολοκληρώνεται ο κύκλος συνταξιοδότησης της γενιάς των baby boomers. Στην Ελλάδα, η γενιά αυτή αφορά κυρίως όσους γεννήθηκαν μεταξύ 1960 και 1965, περίοδο κατά την οποία οι γεννήσεις ήταν σημαντικά περισσότερες σε σχέση με τις επόμενες δεκαετίες. Τότε καταγράφονταν περίπου 170.000 γεννήσεις ετησίως, ενώ σήμερα δεν ξεπερνούν τις 90.000. Η δημογραφική αυτή ανισορροπία δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στο ασφαλιστικό σύστημα, καθώς αυξάνεται ο αριθμός όσων εξέρχονται από την αγορά εργασίας, την ώρα που μικρότερες ηλικιακές ομάδες εισέρχονται σε αυτή.

Ο Αλέξης Π. Μητρόπουλος καλεί την κυβέρνηση να ξεκαθαρίσει άμεσα τις προθέσεις της σε κρίσιμα ζητήματα του ασφαλιστικού. Όπως τονίζει, απαιτείται σαφής τοποθέτηση τόσο για την εξαγορά των πλασματικών ετών όσο και για τα όρια ηλικίας, ώστε οι εργαζόμενοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση να μπορούν να λάβουν τις αποφάσεις τους με ψυχραιμία, νηφαλιότητα και πλήρη γνώση των δεδομένων.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά