Μισθολογικές αυξήσεις χωρίς αντίκρισμα στην καθημερινότητα

Παρά τις αυξήσεις που καταγράφονται στους ονομαστικούς μισθούς, η καθημερινότητα των εργαζομένων δείχνει ότι το διαθέσιμο εισόδημα παραμένει υπό πίεση. Τα στοιχεία των τελευταίων ετών επιβεβαιώνουν ότι η ακρίβεια και η φορολογική επιβάρυνση «ψαλιδίζουν» τις μισθολογικές αυξήσεις, ενισχύοντας το αίσθημα δυσαρέσκειας στα νοικοκυριά.

Το 2025 ο μέσος μισθός αυξήθηκε μόλις κατά 1,5%, την ώρα που ο πληθωρισμός κινήθηκε στο 2,5%. Το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό για την αγοραστική δύναμη, καθώς η αύξηση των αποδοχών δεν κατάφερε να καλύψει το αυξημένο κόστος ζωής. Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα της περιόδου 2021–2025, όταν οι μεικτές αποδοχές αυξήθηκαν συνολικά κατά περίπου 22%, αλλά οι τιμές αγαθών και υπηρεσιών ενισχύθηκαν κατά πάνω από 19%, εξανεμίζοντας κάθε ουσιαστικό όφελος.

Γιατί οι αυξήσεις δεν «φαίνονται» στην τσέπη

Η αύξηση των μεικτών αποδοχών δεν αποτυπώνει από μόνη της την πραγματική οικονομική κατάσταση των εργαζομένων. Σημαντικό ρόλο παίζουν οι φόροι, οι ασφαλιστικές εισφορές και, κυρίως, η εξέλιξη του κόστους ζωής. Για το 2025, ενώ ο μέσος μεικτός μισθός αυξήθηκε κατά 1,56%, ο πραγματικός καθαρός μισθός μειώθηκε κατά περίπου 0,7% σε όρους αγοραστικής δύναμης.

Αντίθετα, το 2024 αποτέλεσε εξαίρεση. Τότε, η αύξηση του μέσου μεικτού μισθού ξεπέρασε το 7%, με τον πληθωρισμό στο 2,7%, οδηγώντας σε πραγματική ενίσχυση του εισοδήματος σχεδόν κατά 5%. Ωστόσο, αυτή η εικόνα δεν είχε συνέχεια.

Μισθολογική πυραμίδα: Βελτίωση με αστερίσκους

Τα στοιχεία του συστήματος «Εργάνη» δείχνουν ότι η μισθολογική πυραμίδα έχει μετακινηθεί προς τα πάνω. Οι εργαζόμενοι με μεικτές αποδοχές κάτω των 800 ευρώ έχουν μειωθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019, κυρίως λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού και της ενίσχυσης της πλήρους απασχόλησης.

Παράλληλα, η πλειονότητα των εργαζομένων, περίπου 6 στους 10, βρίσκεται πλέον στο εύρος μεικτών αποδοχών από 800 έως 1.500 ευρώ. Ωστόσο, οι υψηλότερες μισθολογικές κλίμακες εξακολουθούν να αφορούν μικρό ποσοστό εργαζομένων. Μόλις 12% λαμβάνουν μεικτό μισθό άνω των 2.000 ευρώ.

Το πιο κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, παρά τη βελτίωση της εικόνας, σχεδόν το 77% των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα λαμβάνει καθαρά κάτω από 1.200 ευρώ. Σε αυτά τα επίπεδα εισοδήματος, ο πληθωρισμός γίνεται πιο «βαρύς», καθώς μεγαλύτερο μέρος του μισθού κατευθύνεται σε βασικές ανάγκες, όπως τρόφιμα και στέγαση – δύο κατηγορίες με τις μεγαλύτερες ανατιμήσεις τα τελευταία χρόνια.

Κατώτατος μισθός 2026: Οι προτάσεις στο τραπέζι

Στο φόντο αυτής της πραγματικότητας, οι κοινωνικοί εταίροι και οι επιστημονικοί φορείς συζητούν τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό για το 2026. Οι περισσότερες προτάσεις συγκλίνουν σε αυξήσεις κοντά στο 4%, που αντιστοιχούν σε περίπου 35 ευρώ.

Ορισμένοι φορείς, όπως το ΙΟΒΕ και η Τράπεζα της Ελλάδος, εισηγούνται «συνετές» αυξήσεις, συνδεδεμένες με τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα, προειδοποιώντας για κινδύνους σε περίπτωση υπερβολικών αναπροσαρμογών. Άλλοι, όπως το ΚΕΠΕ και το ΙΝΣΕΤΕ, τοποθετούν το εύρος μεταξύ 3,5% και 5%, λαμβάνοντας υπόψη τις αντοχές της οικονομίας.

Στον αντίποδα, το ΙΝΕ της ΓΣΕΕ θέτει ως σημείο αναφοράς τον κατώτατο μισθό αξιοπρεπούς διαβίωσης, εκτιμώντας ότι για το 2026 θα πρέπει να διαμορφωθεί κοντά στα 1.050 ευρώ μεικτά. Οι εργοδοτικοί φορείς, από την πλευρά τους, συνδέουν οποιαδήποτε αύξηση με μείωση του μη μισθολογικού κόστους και φοροελαφρύνσεις.

Τι μένει να κριθεί

Η τελική απόφαση θα ληφθεί από την κυβέρνηση, με το υπουργείο Εργασίας να καλείται να σταθμίσει την ανάγκη ενίσχυσης των εισοδημάτων με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας και της σταθερότητας στην αγορά εργασίας. Το βέβαιο είναι ότι, όσο η ακρίβεια παραμένει υψηλή, οι αυξήσεις μισθών δύσκολα θα γίνουν αισθητές στην καθημερινότητα των εργαζομένων.

Περισσότερα:

Καύσιμα: Προς νέα άνοδο οι τιμές – Τι δείχνουν οι διεθνείς εξελίξεις

Τέλος στις αυθαιρεσίες των εργοδοτών – Τι αλλάζει

Κλήρωση Λαϊκού Λαχείου σήμερα 3/6: Ο αριθμός που κερδίζει τα 2 εκατ. ευρώ