Μισθοί: Το νέο δικαίωμα των εργαζομένων από τον Ιούλιο
Νέα δεδομένα στους μισθούς, στις αγγελίες εργασίας, στις αυξήσεις και στη διαπραγμάτευση αποδοχών φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης για τη μισθολογική ισότητα μεταξύ των φύλων.
Το νομοσχέδιο ενσωματώνει την κοινοτική οδηγία για τη μισθολογική διαφάνεια και αναμένεται να ψηφιστεί στις αρχές Ιουλίου. Στόχος του είναι να περιοριστούν οι αδικαιολόγητες μισθολογικές αποκλίσεις ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες και να γίνει πιο διαφανής ο τρόπος με τον οποίο καθορίζονται οι αμοιβές.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου πλαισίου, οι εργαζόμενοι θα αποκτήσουν δικαίωμα πληροφόρησης για τις μέσες αποδοχές αντίστοιχων θέσεων, ώστε να μπορούν να διαπιστώνουν εάν υπάρχουν αδικίες ή αδικαιολόγητες μισθολογικές διαφορές.
Ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκος Μηλαπίδης, ξεκαθαρίζει ότι το νέο πλαίσιο δεν σημαίνει κρατικό καθορισμό μισθών ούτε οριζόντια εξίσωση αποδοχών. Αυτό που αλλάζει είναι ότι ο εργαζόμενος θα έχει δικαίωμα να γνωρίζει με ποια κριτήρια προσδιορίζεται η αμοιβή του.
Τι αλλάζει στις αγγελίες εργασίας
Μία από τις πιο άμεσες αλλαγές αφορά τις αγγελίες εργασίας. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες αγγελίες περιγράφουν τη θέση, τα καθήκοντα και τα απαιτούμενα προσόντα, χωρίς να αναφέρουν το επίπεδο των αποδοχών.
Με το νέο πλαίσιο, ο υποψήφιος εργαζόμενος θα πρέπει να γνωρίζει πριν από τη συνέντευξη το εύρος της αμοιβής για τη θέση που διεκδικεί.
Στην πράξη, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να γνωστοποιούν το μισθολογικό εύρος της θέσης, δηλαδή από ποιο ποσό ξεκινά η αμοιβή, έως ποιο ποσό μπορεί να φτάσει και με ποια κριτήρια μπορεί να κινηθεί μέσα σε αυτό το εύρος.
Τι σημαίνει αυτό για τους υποψήφιους εργαζόμενους
Για τους υποψήφιους εργαζόμενους, η αλλαγή σημαίνει ότι θα μπαίνουν στη διαδικασία πρόσληψης γνωρίζοντας εξαρχής το βασικό μισθολογικό πλαίσιο.
Αυτό περιορίζει την αδιαφάνεια πριν από τη συνέντευξη, ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση του υποψηφίου και μειώνει το περιθώριο άνισης μεταχείρισης.
Η ρύθμιση έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιπτώσεις όπου δύο υποψήφιοι με παρόμοια προσόντα μπορεί να καταλήγουν σε διαφορετικές αποδοχές μόνο επειδή ο ένας διαπραγματεύτηκε πιο δυναμικά και ο άλλος πιο συγκρατημένα.
Τι θα μπορούν να ζητούν οι εργαζόμενοι
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά όσους ήδη εργάζονται σε μια επιχείρηση. Με το νέο πλαίσιο, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να ζητούν πληροφορίες για τις μέσες αμοιβές αντίστοιχων θέσεων στην ίδια επαγγελματική κατηγορία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος θα μπορεί να μάθει τις αποδοχές συγκεκριμένου συναδέλφου. Η σύγκριση θα γίνεται με τη μέση αμοιβή της θέσης ή αντίστοιχης επαγγελματικής κατηγορίας, χωρίς ταυτοποίηση προσώπων και με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα.
Έτσι, ένας εργαζόμενος θα μπορεί να ενημερώνεται για το αν η αμοιβή του βρίσκεται πάνω ή κάτω από τον μέσο όρο, με ποια κριτήρια προσδιορίζεται και αν υπάρχουν αντικειμενικοί λόγοι για τυχόν διαφορά.
Πώς επηρεάζονται οι αυξήσεις και η διαπραγμάτευση μισθού
Το νέο πλαίσιο δεν καταργεί τη διαπραγμάτευση μισθού, αλλά τη μεταφέρει σε πιο διαφανή βάση. Οι εργαζόμενοι θα μπορούν να γνωρίζουν πού βρίσκονται μισθολογικά σε σχέση με την κατηγορία τους, αν υπάρχει απόκλιση και αν αυτή δικαιολογείται από εμπειρία, προσόντα, απόδοση ή άλλα αντικειμενικά κριτήρια.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι οι αυξήσεις και οι διαφοροποιήσεις στις αποδοχές θα πρέπει να τεκμηριώνονται με πιο καθαρό τρόπο.
Οι νέες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να οργανώσουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τη μισθολογική τους πολιτική. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να διαθέτουν περιγράμματα θέσεων, περιγραφή καθηκόντων, απαιτούμενα προσόντα, κριτήρια αξιολόγησης, μισθολογικές κατηγορίες και σύνδεση της αμοιβής με τη θέση, την εμπειρία και την απόδοση.
Βασικές υποχρεώσεις θα ισχύουν για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η διαφάνεια στο μισθολογικό εύρος πριν από τη συνέντευξη, η δυνατότητα παροχής πληροφόρησης στους εργαζόμενους και η χρήση αντικειμενικών κριτηρίων για τις αμοιβές.
Τι ισχύει για τις μεγάλες επιχειρήσεις
Για τις επιχειρήσεις με περισσότερους από 100 εργαζόμενους προβλέπονται αυξημένες υποχρεώσεις. Οι εταιρείες αυτές θα πρέπει να δημοσιεύουν κάθε χρόνο στοιχεία για τις μέσες αμοιβές, να τηρούν δεδομένα χωρίς ταυτοποίηση εργαζομένων και να ελέγχουν αν υπάρχουν αδικαιολόγητες αποκλίσεις.
Παράλληλα, θα πρέπει να συνεργάζονται με τον Συνήγορο του Πολίτη και την Επιθεώρηση Εργασίας, όπου αυτό απαιτείται.
Τι γίνεται αν υπάρχει απόκλιση πάνω από 5%
Εάν σε επιχείρηση με περισσότερους από 100 εργαζόμενους εντοπιστεί αδικαιολόγητη μισθολογική απόκλιση άνω του 5%, θα ενεργοποιείται διαδικασία ελέγχου και διόρθωσης.
Αρχικά θα ζητείται από την επιχείρηση να αιτιολογήσει τη διαφορά και, εφόσον δεν υπάρχει αντικειμενική τεκμηρίωση, να προχωρήσει σε διόρθωση μέσα στο προβλεπόμενο διάστημα. Αν δεν υπάρξει συμμόρφωση, μπορούν να επιβληθούν κυρώσεις από τους αρμόδιους φορείς.
Τι αλλάζει στο βάρος απόδειξης
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά το βάρος απόδειξης. Αν υπάρξει μισθολογική διαφορά που μπορεί να συνδέεται με διάκριση, ο εργοδότης θα πρέπει να αποδείξει ότι η απόκλιση είναι δικαιολογημένη.
Η επιχείρηση θα πρέπει να μπορεί να εξηγήσει ότι η διαφορά οφείλεται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως διαφορετική εμπειρία, προσόντα, απόδοση, ευθύνη θέσης ή επαγγελματική κατηγορία.
Ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη
Κεντρικό ρόλο στο νέο πλαίσιο αποκτά ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος ορίζεται ως φορέας ισότητας. Ο ρόλος του θα είναι ελεγκτικός, καθοδηγητικός, συμβουλευτικός, διαμεσολαβητικός και υποστηρικτικός για τους εργαζόμενους.
Ο Συνήγορος του Πολίτη θα μπορεί επίσης να εκπροσωπεί εργαζόμενους σε υποθέσεις μισθολογικών διακρίσεων, διευκολύνοντας όσους αποφεύγουν τη δικαστική διεκδίκηση λόγω κόστους ή αβεβαιότητας.
Τι προβλέπεται για τις συλλογικές συμβάσεις
Το νομοσχέδιο προβλέπει και κίνητρο για τις συλλογικές συμβάσεις. Όταν υπάρχει συλλογική σύμβαση σε έναν κλάδο ή σε μια επιχείρηση, θα τεκμαίρεται ότι δεν υπάρχουν μισθολογικές αποκλίσεις λόγω φύλου.
Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στην ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, στην αύξηση της εργασιακής ασφάλειας και στη μεγαλύτερη προβλεψιμότητα τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις.
Πόσο είναι σήμερα το μισθολογικό χάσμα
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εργασίας, το μισθολογικό χάσμα στην Ελλάδα το 2024 διαμορφώθηκε στο 13,4%.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι τα επόμενα χρόνια το χάσμα μπορεί να εμφανιστεί μεγαλύτερο, καθώς περισσότερες γυναίκες έχουν εισέλθει στην αγορά εργασίας, αλλά πολλές από αυτές ξεκινούν με χαμηλότερες αποδοχές.
Πότε έρχονται οι αλλαγές
Το νομοσχέδιο αναμένεται να ψηφιστεί στις αρχές Ιουλίου, με πιθανές ημερομηνίες την 1η ή τη 2α Ιουλίου. Η πλήρης εφαρμογή του, ωστόσο, δεν θα γίνει άμεσα από την επόμενη ημέρα.
Θα απαιτηθεί χρόνος προσαρμογής, ενίσχυση του Συνηγόρου του Πολίτη και της Επιθεώρησης Εργασίας, δημιουργία εργαλείων για τις επιχειρήσεις και ενημέρωση εργαζομένων και εργοδοτών.
- 12 λεπτά πριν Λουτράκι: Ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ πήγαινε να παραλάβει γυναίκα και συγκρούστηκε με Ι.Χ. – Τέσσερις ελαφρά τραυματίες
- 18 λεπτά πριν ΑΣΕΠ 2026: Έρχονται αποτελέσματα για 4 προκηρύξεις «Κ» – Ποιους αφορά
- 30 λεπτά πριν Πυρκαγιές: Τι αλλάζει με τα 37 νέα κλιμάκια της Πυροσβεστικής
