Μισθοί: Τι αλλάζει από την 1η Νοεμβρίου σε προσλήψεις και αμοιβές
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καθορισμού των μισθών, στις διαδικασίες πρόσληψης και στα δικαιώματα των εργαζομένων φέρνει από την 1η Νοεμβρίου 2026 το νέο πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια. Οι επιχειρήσεις καλούνται να εφαρμόσουν αντικειμενικά κριτήρια αμοιβών, ενώ οι εργαζόμενοι αποκτούν τη δυνατότητα να ζητούν πληροφορίες για τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών που εκτελούν ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Οι αλλαγές προβλέπονται, σύμφωνα με το δημοσιευμένο πλαίσιο, στον νόμο 5316/2026, με τον οποίο ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970 για την ίση αμοιβή ανδρών και γυναικών.
Οι νέες υποχρεώσεις δεν περιορίζονται στις μεγάλες επιχειρήσεις, καθώς βασικές διατάξεις αφορούν το σύνολο των εργοδοτών, ανεξαρτήτως προσωπικού. Ωστόσο, για τις επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους προβλέπονται πρόσθετες απαιτήσεις καταγραφής και υποβολής μισθολογικών στοιχείων.
Τι αλλάζει στους μισθούς από την 1η Νοεμβρίου
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το δικαίωμα των εργαζομένων να ενημερώνονται για το ύψος και τον τρόπο διαμόρφωσης των αποδοχών τους.
Ειδικότερα, κάθε εργαζόμενος θα μπορεί να ζητά εγγράφως πληροφορίες τόσο για το δικό του επίπεδο αμοιβής όσο και για τις μέσες αποδοχές εργαζομένων που εκτελούν την ίδια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Τα στοιχεία θα πρέπει να παρουσιάζονται με διάκριση ανά φύλο, ώστε να είναι δυνατός ο εντοπισμός ενδεχόμενων μισθολογικών ανισοτήτων.
Η έννοια της αμοιβής δεν αφορά αποκλειστικά τον βασικό μισθό. Περιλαμβάνει επίσης επιδόματα, μπόνους, υπερωρίες, προμήθειες, παροχές σε είδος και άλλες πρόσθετες ή μεταβλητές αποδοχές.
Για τις σταθερές αποδοχές θα λαμβάνονται υπόψη τα ισχύοντα μισθολογικά δεδομένα, ενώ για τις μεταβλητές παροχές θα χρησιμοποιούνται πραγματικά στοιχεία προηγούμενης περιόδου.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τα αντικειμενικά κριτήρια που χρησιμοποιεί ο εργοδότης για τον καθορισμό των αποδοχών και τη μισθολογική εξέλιξη.
Προσλήψεις: Υποχρεωτική ενημέρωση για τον μισθό πριν από τη συνέντευξη
Αλλαγές προβλέπονται και για όσους αναζητούν εργασία, καθώς η μισθολογική διαφάνεια θα ξεκινά πριν από την πρόσληψη.
Οι εργοδότες θα υποχρεούνται να ενημερώνουν τους υποψηφίους για τον αρχικό μισθό ή το εύρος των αποδοχών που αντιστοιχούν στη θέση εργασίας.
Η ενημέρωση θα πρέπει να παρέχεται εγκαίρως, πριν από τη συνέντευξη ή, εφόσον δεν προβλέπεται συνέντευξη, πριν από την υπογραφή της σύμβασης.
Οι σχετικές πληροφορίες θα μπορούν να περιλαμβάνονται στην αγγελία εργασίας, να αποστέλλονται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή να γνωστοποιούνται με άλλο κατάλληλο τρόπο.
Στόχος είναι οι υποψήφιοι να γνωρίζουν εκ των προτέρων το μισθολογικό πλαίσιο της θέσης και να μπορούν να διαπραγματεύονται τις αποδοχές τους με σαφέστερους όρους.
Επιπλέον, οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού θα πρέπει να διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών, χωρίς άμεσα ή έμμεσα κριτήρια διάκρισης λόγω φύλου.
Τι υποχρεούνται να κάνουν όλες οι επιχειρήσεις
Από την 1η Νοεμβρίου 2026, οι εργοδότες θα πρέπει να διαθέτουν οργανωμένη μισθολογική δομή, ανεξάρτητα από το μέγεθος της επιχείρησης.
Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς κανόνες για τον καθορισμό των αμοιβών, την αξιολόγηση των θέσεων εργασίας και τη μισθολογική κατάταξη των εργαζομένων.
Τα κριτήρια θα πρέπει να είναι αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο.
Μεταξύ των παραμέτρων που μπορούν να λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνονται οι επαγγελματικές δεξιότητες, η απαιτούμενη προσπάθεια, το επίπεδο ευθύνης, οι συνθήκες εργασίας και η προϋπηρεσία.
Η ύπαρξη συγκεκριμένης μισθολογικής δομής αποσκοπεί στο να μπορούν να συγκρίνονται θέσεις εργασίας με αντίστοιχα χαρακτηριστικά και να αιτιολογούνται τυχόν διαφορές στις αποδοχές.
Τι ισχύει για επιχειρήσεις με λιγότερους από 50 εργαζομένους
Ειδική εξαίρεση προβλέπεται για τις μικρότερες επιχειρήσεις που απασχολούν λιγότερους από 50 εργαζομένους.
Συγκεκριμένα, οι εργοδότες αυτής της κατηγορίας μπορούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση ενημέρωσης σχετικά με τα κριτήρια που αφορούν ειδικά τη μισθολογική εξέλιξη.
Ωστόσο, η εξαίρεση δεν συνεπάγεται απαλλαγή από τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του νέου πλαισίου.
Οι μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να οφείλουν να εφαρμόζουν αντικειμενική μισθολογική δομή, να τηρούν την αρχή της ίσης αμοιβής και να παρέχουν τις πληροφορίες που προβλέπονται για τους εργαζομένους και τους υποψηφίους.
Επιχειρήσεις με 100 εργαζομένους και άνω: Οι νέες υποχρεώσεις
Πρόσθετες απαιτήσεις εισάγονται για τις επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους.
Οι συγκεκριμένοι εργοδότες θα υποχρεούνται να συγκεντρώνουν και να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Για τον προσδιορισμό του μεγέθους της επιχείρησης θα λαμβάνεται υπόψη ο μέσος αριθμός εργαζομένων κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος.
Οι εκθέσεις θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη μέση και διάμεση μισθολογική διαφορά ανά φύλο, τις αποκλίσεις στις πρόσθετες και μεταβλητές αποδοχές, καθώς και την κατανομή ανδρών και γυναικών στα μισθολογικά κλιμάκια.
Τα στοιχεία που αφορούν τις μισθολογικές διαφορές ανά κατηγορία εργαζομένων θα πρέπει επίσης να γνωστοποιούνται στους ίδιους τους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους.
Πότε θα υποβάλλονται οι εκθέσεις για το μισθολογικό χάσμα
Η συχνότητα υποβολής των στοιχείων θα διαφοροποιείται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.
- 250 εργαζόμενοι και άνω: Υποβολή στοιχείων κάθε χρόνο.
- 150 έως 249 εργαζόμενοι: Υποβολή στοιχείων ανά τριετία.
- 100 έως 149 εργαζόμενοι: Πρώτη υποβολή το 2031 και στη συνέχεια ανά τριετία.
Η 1η Νοεμβρίου 2026 δεν αποτελεί την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των πρώτων εκθέσεων.
Για την αρχική εφαρμογή, η περίοδος αναφοράς των σχετικών κατηγοριών επιχειρήσεων αρχίζει την 1η Νοεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Τι συμβαίνει όταν εντοπίζεται μισθολογική διαφορά 5%
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πρόβλεψη για την αντιμετώπιση σημαντικών μισθολογικών αποκλίσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να υποβάλλουν μισθολογικές εκθέσεις, προβλέπεται κοινή αξιολόγηση των αμοιβών όταν συντρέχουν ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις.
Πρώτον, να διαπιστώνεται διαφορά τουλάχιστον 5% στο μέσο επίπεδο αμοιβών ανδρών και γυναικών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων.
Δεύτερον, η διαφορά να μην μπορεί να αιτιολογηθεί με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
Τρίτον, η απόκλιση να μην έχει διορθωθεί εντός έξι μηνών από την υποβολή των σχετικών στοιχείων.
Επομένως, η ύπαρξη μισθολογικής διαφοράς 5% δεν συνιστά αυτομάτως παράνομη διάκριση. Καθοριστικό στοιχείο είναι εάν η απόκλιση δικαιολογείται από πραγματικούς και αντικειμενικούς παράγοντες.
Πρόστιμα έως 50.000 ευρώ για παραβάσεις
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται από αυστηρότερες απαιτήσεις συμμόρφωσης και δυνατότητα επιβολής διοικητικών κυρώσεων.
Η παραβίαση των κανόνων ίσης αμοιβής και των υποχρεώσεων μισθολογικής διαφάνειας αντιμετωπίζεται ως παράβαση της εργατικής νομοθεσίας.
Σύμφωνα με το γενικό πλαίσιο του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, προβλέπονται πρόστιμα από 300 έως 50.000 ευρώ ανά παράβαση.
Το ύψος της κύρωσης εξαρτάται από παράγοντες όπως η σοβαρότητα της παράβασης, το μέγεθος της επιχείρησης, ο αριθμός των εργαζομένων που επηρεάζονται και ο βαθμός υπαιτιότητας του εργοδότη.
Για τις ειδικότερες παραβάσεις που σχετίζονται με τη μισθολογική διαφάνεια προβλέπεται περαιτέρω εξειδίκευση των προστίμων μέσω υπουργικής απόφασης.
Αποζημιώσεις και αναδρομικά για εργαζομένους που υφίστανται διακρίσεις
Πέρα από τα διοικητικά πρόστιμα, ενισχύεται και η δυνατότητα των εργαζομένων να διεκδικούν αποκατάσταση σε περίπτωση παραβίασης της αρχής της ίσης αμοιβής.
Οι εργαζόμενοι που έχουν υποστεί μισθολογική διάκριση μπορούν να αξιώσουν πλήρη αποζημίωση, χωρίς προκαθορισμένο ανώτατο όριο.
Η αποκατάσταση μπορεί να περιλαμβάνει αναδρομικές μισθολογικές διαφορές, επιδόματα, πρόσθετες παροχές, τόκους υπερημερίας, απώλεια εισοδήματος ή επαγγελματικών ευκαιριών, καθώς και χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη.
Παράλληλα, προβλέπεται προστασία από αντίποινα σε βάρος εργαζομένων που καταγγέλλουν μισθολογικές διακρίσεις ή προσφεύγουν στις αρμόδιες αρχές για την προστασία των δικαιωμάτων τους.
Η αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την εφαρμογή των διατάξεων στην πράξη, τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων και την πραγματοποίηση των αναγκαίων ελέγχων.
- 9 λεπτά πριν ΟΔΑΠ: Αιτήσεις έως 21 Οκτωβρίου για 149 προσλήψεις – Δείτε όλες τις ειδικότητες
- 38 λεπτά πριν Μισθοί: Τι αλλάζει από την 1η Νοεμβρίου σε προσλήψεις και αμοιβές
- 1 ώρα πριν Επίδομα θέρμανσης 2026: Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις- Ποιοι πληρώνονται πριν τα Χριστούγεννα
