Μισθοί στον ιδιωτικό τομέα: Τι αλλάζει από 1η Νοεμβρίου – Νέα δικαιώματα για εργαζομένους

Νέα δεδομένα για τους μισθούς, τις προσλήψεις και τα δικαιώματα των εργαζομένων φέρνει η 1η Νοεμβρίου 2026. Από τη συγκεκριμένη ημερομηνία τίθενται σε εφαρμογή οι διατάξεις για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών, με υποχρεώσεις για όλες τις επιχειρήσεις, ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων τους.

Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εξέδωσε στις 8 Οκτωβρίου εγκύκλιο με αναλυτικές οδηγίες για την εφαρμογή του νόμου 5316/2026, ο οποίος ενσωματώνει στην ελληνική νομοθεσία την ευρωπαϊκή Οδηγία 2023/970.

Οι αλλαγές αφορούν εργαζομένους, εργοδότες αλλά και όσους αναζητούν εργασία στον ιδιωτικό τομέα.

Μάλιστα, για πρώτη φορά οι νέοι κανόνες συνδέουν ρητά την ενημέρωση των υποψηφίων για το ύψος της αμοιβής πριν από την πρώτη συνέντευξη με την υποχρέωση των επιχειρήσεων να διαθέτουν τεκμηριωμένες μισθολογικές δομές.

Τι αλλάζει στην πράξη; Ποιος μπορεί να ζητήσει στοιχεία για τους μισθούς και τι συμβαίνει όταν διαπιστώνονται αδικαιολόγητες διαφορές στις αμοιβές;

Μισθοί: Οι 6 σημαντικότερες αλλαγές από 1η Νοεμβρίου

Το νέο πλαίσιο εισάγει συγκεκριμένες υποχρεώσεις και δικαιώματα:

1. Μισθολογική διαφάνεια σε όλες τις επιχειρήσεις: Οι εργοδότες οφείλουν να εφαρμόζουν αντικειμενικά συστήματα καθορισμού αμοιβών.
2. Ενημέρωση πριν από την πρόσληψη: Οι υποψήφιοι δικαιούνται να γνωρίζουν τον αρχικό μισθό ή το εύρος του πριν από την πρώτη συνέντευξη.
3. Δικαίωμα ενημέρωσης για τις αποδοχές: Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητούν στοιχεία για τις δικές τους αμοιβές και τα μέσα επίπεδα αμοιβών ανά φύλο για συγκρίσιμες θέσεις.
4. Απάντηση εντός δύο μηνών: Οι εργοδότες υποχρεούνται να παρέχουν τις ζητούμενες πληροφορίες μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία.
5. Έλεγχος μισθολογικών διαφορών: Επιχειρήσεις με τουλάχιστον 100 εργαζομένους αποκτούν πρόσθετες υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων, με διαφορετικές ημερομηνίες έναρξης.
6. Προστασία από διακρίσεις και αντίποινα: Οι εργαζόμενοι που διεκδικούν ίση αμοιβή προστατεύονται από δυσμενή μεταχείριση.

Προσλήψεις: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι για τον μισθό

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη διαδικασία πρόσληψης.

Από την 1η Νοεμβρίου 2026, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι δικαιούνται να ενημερώνονται για την αρχική αμοιβή ή το μισθολογικό εύρος της θέσης πριν από την πρώτη συνέντευξη.

Ο εργοδότης οφείλει να βασίζει τις πληροφορίες σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.

Παράλληλα, πρέπει να ενημερώνει τον υποψήφιο για τις εφαρμοζόμενες διατάξεις συλλογικής σύμβασης εργασίας που αφορούν τη θέση.

Επιπλέον, οι αγγελίες εργασίας και οι διαδικασίες επιλογής προσωπικού δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνουν αναφορές ή κριτήρια που προκαλούν άμεση ή έμμεση διάκριση λόγω φύλου.

Η απαγόρευση καλύπτει, μεταξύ άλλων, αναφορές στην οικογενειακή κατάσταση όταν χρησιμοποιούνται ως κριτήριο διάκρισης.

Τι σημαίνει αυτό για έναν υποψήφιο;

Πριν συμμετάσχει στην πρώτη συνέντευξη, θα πρέπει να έχει λάβει την προβλεπόμενη ενημέρωση για την αμοιβή της θέσης που διεκδικεί.

Ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών: Τι υποχρεούνται να κάνουν οι επιχειρήσεις

Οι νέες διατάξεις δεν περιορίζονται στις μεγάλες εταιρείες.

Αντίθετα, όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως μεγέθους, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.

Οι επιχειρήσεις πρέπει να τεκμηριώνουν εγγράφως τον τρόπο με τον οποίο καθορίζουν τις αποδοχές.

Για τη σύγκριση των θέσεων εργασίας λαμβάνουν υποχρεωτικά υπόψη:

• Τις απαιτούμενες δεξιότητες.
• Την προσπάθεια που απαιτεί η εργασία.
• Το επίπεδο ευθύνης.
• Τις συνθήκες εργασίας.
• Άλλους συναφείς παράγοντες, όπως η προϋπηρεσία και οι μη τεχνικές δεξιότητες.

Τα κριτήρια πρέπει να είναι αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο, ενώ όπου υπάρχουν εκπρόσωποι εργαζομένων προβλέπεται συμμετοχή τους στον καθορισμό των σχετικών κριτηρίων.

Επιπλέον, οι εργοδότες που δεσμεύονται από συλλογικές συμβάσεις μπορούν να αξιοποιούν τις αντίστοιχες κατηγορίες και τα μισθολογικά κλιμάκια.

Εργαζόμενοι: Ποια στοιχεία για τους μισθούς μπορούν να ζητήσουν

Το νέο πλαίσιο ενισχύει το δικαίωμα ενημέρωσης των εργαζομένων.

Συγκεκριμένα, κάθε εργαζόμενος μπορεί να ζητήσει εγγράφως:

• Πληροφορίες για το ατομικό επίπεδο αμοιβής του.
• Τα μέσα επίπεδα αμοιβής των γυναικών και ανδρών που εκτελούν όμοια εργασία.
• Τα αντίστοιχα στοιχεία για εργασία ίσης αξίας.

Πότε πρέπει να απαντήσει ο εργοδότης;

Η επιχείρηση οφείλει να χορηγήσει τις πληροφορίες μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και, σε κάθε περίπτωση, το αργότερο εντός δύο μηνών από το αίτημα.

Παράλληλα, οι εργοδότες πρέπει να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό για την ύπαρξη αυτού του δικαιώματος και τον τρόπο άσκησής του.

Ωστόσο, η ενημέρωση δεν συνεπάγεται ανεξέλεγκτη πρόσβαση στις ατομικές αποδοχές συναδέλφων, καθώς εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες προστασίας προσωπικών δεδομένων και εμπιστευτικότητας.

Μισθολογικό χάσμα: Ποιες επιχειρήσεις υποβάλλουν στοιχεία και πότε

Πρόσθετες υποχρεώσεις αναλαμβάνουν οι επιχειρήσεις που απασχολούν τουλάχιστον 100 εργαζομένους.

Οι εργοδότες αυτής της κατηγορίας πρέπει να υποβάλλουν στον Συνήγορο του Πολίτη στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Οι προθεσμίες διαφέρουν ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης.

Τα στοιχεία περιλαμβάνουν το συνολικό και διάμεσο μισθολογικό χάσμα, τις διαφορές στα πρόσθετα ή μεταβλητά στοιχεία αμοιβής, την κατανομή γυναικών και ανδρών στα μισθολογικά κλιμάκια και τις διαφορές ανά κατηγορία εργαζομένων.

Επιπλέον, οι εργοδότες οφείλουν να παρέχουν στους εργαζομένους και στους εκπροσώπους τους στοιχεία για το μισθολογικό χάσμα ανά κατηγορία εργαζομένων.

Η Επιθεώρηση Εργασίας και ο Συνήγορος του Πολίτη μπορούν επίσης να ζητούν συγκεκριμένα στοιχεία, τα οποία πρέπει να παρέχονται εντός δύο μηνών.

Διαφορά μισθών 5%: Πότε απαιτείται κοινή αξιολόγηση

Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τις μισθολογικές διαφορές μεταξύ γυναικών και ανδρών.

Η κοινή αξιολόγηση αμοιβών ενεργοποιείται όταν συντρέχουν ταυτόχρονα τρεις προϋποθέσεις:

1. Διαπιστώνεται διαφορά τουλάχιστον 5% στο μέσο επίπεδο αμοιβής μεταξύ γυναικών και ανδρών σε συγκεκριμένη κατηγορία εργαζομένων.
2. Η επιχείρηση δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη διαφορά με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
3. Η διαφορά δεν διορθώνεται μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των σχετικών στοιχείων.

Προσοχή: Η ύπαρξη διαφοράς 5% δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο εργοδότης παραβιάζει τον νόμο.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι εάν η διαφορά δικαιολογείται αντικειμενικά και εάν η επιχείρηση προχωρά στις απαιτούμενες διορθωτικές ενέργειες.

Η κοινή αξιολόγηση εξετάζει τις αποδοχές ανά κατηγορία εργαζομένων, τις αιτίες των διαφορών και τα μέτρα που μπορούν να τις αντιμετωπίσουν.

Μισθοί και άδειες μητρότητας ή πατρότητας: Τι προβλέπεται

Στο πλαίσιο της κοινής αξιολόγησης, οι επιχειρήσεις εξετάζουν επίσης τις μισθολογικές βελτιώσεις που συνδέονται με την επιστροφή εργαζομένων από άδειες.

Ειδικότερα, καταγράφεται το ποσοστό γυναικών και ανδρών που επωφελήθηκαν από βελτίωση αποδοχών μετά από:

• Άδεια μητρότητας.
• Άδεια πατρότητας.
• Γονική άδεια.
• Άδεια φροντίδας.

Η εξέταση αφορά περιπτώσεις στις οποίες σημειώθηκαν μισθολογικές βελτιώσεις στην αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων κατά τη διάρκεια της άδειας.

Στόχος είναι να εντοπίζονται πιθανές ανισότητες που συνδέονται με τη χρήση οικογενειακών αδειών.

Προστασία εργαζομένων: Τι γίνεται σε περίπτωση μισθολογικής διάκρισης

Η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας διευκρινίζει και τους μηχανισμούς προστασίας όσων θεωρούν ότι υφίστανται μισθολογική διάκριση.

Οι εργαζόμενοι μπορούν να αξιοποιούν τα προβλεπόμενα μέσα δικαστικής και διοικητικής προστασίας και να διεκδικούν πλήρη αποκατάσταση όταν διαπιστώνεται παραβίαση των δικαιωμάτων τους.

Παράλληλα, προβλέπεται διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών στην Επιθεώρηση Εργασίας, με συμμετοχή του Συνηγόρου του Πολίτη.

Επιπλέον, οι εργοδότες δεν επιτρέπεται να προβαίνουν σε αντίποινα ή δυσμενή μεταχείριση εργαζομένων επειδή άσκησαν δικαιώματα που σχετίζονται με την ίση αμοιβή.

Τι πρέπει να γνωρίζουν εργαζόμενοι και εργοδότες – Ερωτήσεις και απαντήσεις

Από πότε ισχύουν οι νέοι κανόνες για τους μισθούς;

Οι σχετικές ρυθμίσεις του νόμου 5316/2026 τίθενται σε εφαρμογή την 1η Νοεμβρίου 2026.

Πρέπει όλες οι επιχειρήσεις να εφαρμόζουν μισθολογική διαφάνεια;

Ναι. Η υποχρέωση ύπαρξης αντικειμενικών και τεκμηριωμένων μισθολογικών δομών αφορά όλους τους εργοδότες, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων.

Μπορώ να μάθω τον μισθό πριν πάω σε συνέντευξη;

Ναι. Ο υποψήφιος δικαιούται ενημέρωση για την αρχική αμοιβή ή το εύρος της πριν από την πρώτη συνέντευξη.

Μπορώ να ζητήσω να μάθω πόσα παίρνουν οι συνάδελφοί μου;

Μπορείτε να ζητήσετε τα μέσα επίπεδα αμοιβής ανά φύλο για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας, όχι ανεξέλεγκτη πρόσβαση στα προσωπικά μισθολογικά στοιχεία συγκεκριμένων συναδέλφων.

Πότε πρέπει να μου απαντήσει ο εργοδότης;

Το αργότερο εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος.

Θα αυξηθούν υποχρεωτικά όλοι οι μισθοί;

Όχι. Ο νόμος δεν προβλέπει οριζόντια αύξηση αποδοχών. Επικεντρώνεται στη διαφάνεια, στην αντικειμενική αξιολόγηση και στην αντιμετώπιση αδικαιολόγητων μισθολογικών διαφορών.

Πού μπορούν να βρουν οδηγίες οι επιχειρήσεις

Για τη διευκόλυνση της εφαρμογής των νέων κανόνων, το υπουργείο Εργασίας παραπέμπει σε εργαλεία αξιολόγησης και καλές πρακτικές.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το υπολογιστικό εργαλείο μισθολογικού χάσματος FAIR PAY και η εργαλειοθήκη του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων.

Οι επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιούν τα εργαλεία αυτά για να εξετάζουν τις υφιστάμενες μισθολογικές δομές και να οργανώνουν αντικειμενικά συστήματα αξιολόγησης θέσεων εργασίας.

Η 1η Νοεμβρίου 2026 αποτελεί, επομένως, ημερομηνία-ορόσημο για τη μισθολογική διαφάνεια στον ιδιωτικό τομέα, καθώς εργαζόμενοι και υποψήφιοι αποκτούν συγκεκριμένα δικαιώματα ενημέρωσης και οι εργοδότες καλούνται να τεκμηριώνουν τον τρόπο με τον οποίο καθορίζουν τις αμοιβές.

Ηλιάνα Καλούπη

Η Ηλιάνα Καλούπη είναι δημοσιογράφος από το 2018. Έχει πτυχίο στη λογοτεχνική μετάφραση, διόρθωση και επιμέλεια κειμένων. Υψηλή εξειδίκευση σε θέματα ΑΣΕΠ. Καλύπτει το ρεπορτάζ του υπουργείου Παιδείας. Δημιουργός σύνθετου περιεχομένου για ευρύ φάσμα θεματολογίας.

Όλα τα άρθρα

Περισσότερα:

Τιμές καυσίμων: Βενζίνη έως 2,64 ευρώ στις Κυκλάδες – Πού πληρώνουν ακριβότερα οι οδηγοί

Κόκκινα δάνεια: Νέοι κανόνες για servicers και πλειστηριασμούς – Τι αλλάζει για τους οφειλέτες

Φόροι και εισφορές «τρώνε» μεγάλο μέρος του μισθού

Ε9: Αυτόματη συμπλήρωση του ΚΑΕΚ μέσω myPROPERTY – Ποιους αφορά