Metron Analysis: Υψηλή εξάρτηση από τη νικοτίνη στην Ελλάδα

Η Ελλάδα παραμένει μια από τις πιο «δεμένες» με τη νικοτίνη χώρες στην Ευρώπη, παρά τις συνεχείς καμπάνιες ενημέρωσης και τους περιορισμούς στη χρήση προϊόντων καπνού. Μια νέα πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis αποκαλύπτει ότι η σχέση των Ελλήνων με τη νικοτίνη όχι μόνο επιμένει, αλλά εξελίσσεται, καθώς διευρύνεται διαρκώς το φάσμα των προϊόντων: από τα συμβατικά τσιγάρα στα ηλεκτρονικά, τα θερμαινόμενα προϊόντα και τα σακουλάκια νικοτίνης.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση γύρω από τη βλάβη, την εξάρτηση και το ενδεχόμενο απαγόρευσης γεύσεων στα ηλεκτρονικά τσιγάρα φουντώνει όσο ποτέ. Η έρευνα προσφέρει για πρώτη φορά ένα καθαρό και τεκμηριωμένο «στίγμα» των πραγματικών συνηθειών και αντιλήψεων των Ελλήνων.

Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα

Η Metron Analysis διεξήγαγε την έρευνα σε τρεις φάσεις (Ιούνιος, Ιούλιος, Σεπτέμβριος 2025), ώστε τα αποτελέσματα να αποτυπώνουν σταθερές τάσεις και όχι συγκυριακές μεταβολές.

Συμμετείχαν 2.017 ενήλικες, άνδρες και γυναίκες από 18 ετών και άνω, σε δείγμα απόλυτα αντιπροσωπευτικό του πληθυσμού. Οι συνεντεύξεις πραγματοποιήθηκαν τηλεφωνικά και διαδικτυακά.

4 στους 10 Έλληνες χρησιμοποιούν κάποιο προϊόν νικοτίνης

Η χρήση νικοτίνης παραμένει υψηλή:

• 26% δηλώνουν τρέχοντες καπνιστές
• 25% είναι πρώην καπνιστές
• 48% δεν έχουν καπνίσει ποτέ

Αν και το συμβατικό τσιγάρο παραμένει πρώτο σε χρήση, τα νέα προϊόντα κερδίζουν έδαφος, ιδιαίτερα στους νέους:

• Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εμφανίζουν υψηλή διείσδυση σε φοιτητές (22%).
• Τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού συγκεντρώνουν διψήφια ποσοστά στις ηλικίες 18-54.
• Τα σακουλάκια νικοτίνης έχουν σημαντικό βαθμό δοκιμής, κυρίως στη νεότερη ηλικιακή ομάδα.

Η ηλικία φαίνεται καθοριστικός παράγοντας: στους 18-64, σχεδόν 1 στους 2 χρησιμοποιεί κάποιο προϊόν νικοτίνης.

Από πού ξεκινά η σχέση με τη νικοτίνη;

Η έρευνα ανατρέπει έναν από τους πιο συχνούς φόβους: ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα αποτελούν «πύλη εισόδου» στη νικοτίνη.

Τα στοιχεία δείχνουν πως:

• 71% έως 97% ξεκίνησαν από το συμβατικό τσιγάρο, ανάλογα με την ηλικία.
• Μόλις 3% δηλώνουν ότι ξεκίνησαν από ηλεκτρονικό τσιγάρο.
• Σημαντικό τμήμα είχε την πρώτη επαφή ως ανήλικος:
  • 14% πριν τα 15
  • 20% στα 16-17

Ο συνδυασμός αυτός επιβεβαιώνει ότι ο παραδοσιακός καπνός παραμένει το βασικό «σημείο εισόδου».

Η μάχη της διακοπής: από 7 έως 30 προσπάθειες

Η εξάρτηση από το συμβατικό τσιγάρο παραμένει εξαιρετικά υψηλή:

• 2 στους 3 καπνιστές δηλώνουν εθισμό.
• Οι περισσότεροι έχουν κάνει πολλαπλές προσπάθειες διακοπής.
• Ο μέσος αριθμός προσπαθειών κυμαίνεται από 7 έως 30 φορές.

Οι κυριότεροι λόγοι για διακοπή:

1. Φόβος για την υγεία (68%)
2. Καλύτερη φυσική κατάσταση (51%)
3. Οικονομικό κόστος (41%)

Αντίθετα, οι χρήστες ηλεκτρονικών και θερμαινόμενων προϊόντων αναφέρουν χαμηλότερη εξάρτηση και περισσότερη ικανοποίηση.

Η στροφή στα νέα προϊόντα: μια προσπάθεια αλλαγής

Για πολλούς, τα νέα προϊόντα λειτουργούν ως ενδιάμεσο βήμα:

• 60% χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο μετά από προσπάθεια διακοπής.
• 64% το επιλέγουν για να μειώσουν τα συμβατικά τσιγάρα.
• Η χρήση γεύσεων παίζει καθοριστικό ρόλο στην προσήλωση και στην επιτυχία διακοπής.

Ενδεικτικά:

• 71% δηλώνουν ότι οι γεύσεις τους βοήθησαν να μειώσουν το κάπνισμα.
• 76% αναφέρουν ότι τις χρειάστηκαν για να το διακόψουν.

Ωστόσο, σε περίπτωση απαγόρευσης γεύσεων:

• 55% θα συνέχιζε, αλλά με λιγότερη συχνότητα.
• 14% θα αναζητούσε γεύσεις από ανεπίσημες πηγές.
• 13% θα επέστρεφε στο συμβατικό τσιγάρο.

Πόσο επιβλαβή θεωρούνται τα νέα προϊόντα;

Η αντίληψη κινδύνου διαφέρει σημαντικά ανάλογα με τη χρήση:

Στον γενικό πληθυσμό:

• 27% θεωρούν τα ηλεκτρονικά λιγότερο βλαβερά
• 26% θεωρούν τα θερμαινόμενα λιγότερο βλαβερά

Στους ίδιους τους χρήστες:

• 47% για τα ηλεκτρονικά
• 61% για τα θερμαινόμενα

Η μεγάλη διαφορά δείχνει πως όσοι χρησιμοποιούν τα νέα προϊόντα τα θεωρούν πιο «διαχειρίσιμα» από το παραδοσιακό τσιγάρο.

Η προστασία των ανηλίκων στο επίκεντρο

Η έρευνα παρουσιάστηκε μαζί με την ενημερωτική εκστρατεία «Νικοτίνη και Αλκοόλ κάτω των 18; Έφαγες Άκυρο!», με τη στήριξη της BAT Hellas, που στοχεύει:

• στη συμμόρφωση των σημείων πώλησης,
• στην προστασία των ανηλίκων,
• στον περιορισμό πρόσβασης σε προϊόντα νικοτίνης.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, τόνισε ότι η Πολιτεία εφαρμόζει νέους ελεγκτικούς μηχανισμούς και όρια στη νικοτίνη.

Περισσότερα:

Το σχέδιο των Χιλιανών διαρρηκτών: Πώς «χτυπούν» πολυτελείς κατοικίες στην Ελλάδα

Σήμερα η κηδεία του Νάσου Αθανασίου- Πότε και πού θα τελεστεί η εξόδιος ακολουθία

Αλλάζουν οι μεταβιβάσεις ακινήτων σε 8 περιοχές της Αττικής