«Μαχαίρι» στις συντάξεις χηρείας: Έρχονται αναδρομικές περικοπές 5ετίας;

Αυξανόμενη πίεση δέχεται η κυβέρνηση ώστε να προχωρήσει σε «ανώδυμη» λύση για τις συντάξεις χηρείας, ένα θέμα με έντονη κοινωνική διάσταση, που αφορά δεκάδες χιλιάδες χήρες και χήρους του ιδιωτικού τομέα.

Το υπουργείο Εργασίας μελετά τρόπους εφαρμογής του νόμου Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), ο οποίος προβλέπει ότι μετά την τριετία από τον θάνατο του ασφαλισμένου, η σύνταξη χηρείας μειώνεται από το 70% στο 35% εφόσον ο επιζών εργάζεται ή λαμβάνει δική του σύνταξη. Αν και η διάταξη εφαρμόστηκε στο Δημόσιο και στον πρώην ΟΓΑ από το 2020, στον ιδιωτικό τομέα παρέμεινε ανενεργή λόγω τεχνικών προβλημάτων στα πληροφοριακά συστήματα του e-ΕΦΚΑ.

Αυτό έχει οδηγήσει σε εκκρεμότητες και ανασφάλεια για περίπου 100.000 δικαιούχους, οι οποίοι φοβούνται όχι μόνο μειώσεις στο εισόδημά τους, αλλά και την απαίτηση επιστροφής ποσών που έλαβαν την τελευταία πενταετία. Το υπουργείο Εργασίας ετοιμάζει λύση που θα καλύπτει το κενό εφαρμογής και θα περιορίζει τις κοινωνικές και πολιτικές συνέπειες.

Τα επικρατέστερα σενάρια στο τραπέζι

• Περικοπή 50% της χαμηλότερης σύνταξης όταν υπάρχει διπλή καταβολή (κύρια + χηρείας).
• Μείωση μόνο της εθνικής σύνταξης (σήμερα 427 €) κατά 35%, χωρίς να αγγίζεται το ανταποδοτικό σκέλος.
• Επιστροφή αναδρομικών από το 2020, σε πολλές δόσεις, για να αποφευχθεί η οικονομική κατάρρευση των δικαιούχων.

Ζήτημα ισονομίας και κίνδυνος προσφυγών

Η ανισομερής εφαρμογή του νόμου προκαλεί ήδη αναστάτωση. Συνταξιούχοι του Δημοσίου και του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι έχουν υποστεί περικοπές από το 2020, ενδέχεται να προσφύγουν νομικά για επιστροφή ποσών αν διαπιστωθεί ευνοϊκότερη μεταχείριση στον ιδιωτικό τομέα.

Το κατώτατο όριο της σύνταξης χηρείας, το οποίο είχε τεθεί στα 384 € με τον ν. 4499/2017, αυξήθηκε από το 2025 στα 436,40 €. Ωστόσο, δεν ισχύει για όλους. Δικαιούχοι του πρώην ΟΓΑ, των οποίων ο θάνατος επήλθε πριν τις 13/5/2016, εξαιρούνται από το ευνοϊκότερο καθεστώς.

Η πρόκληση για το Υπουργείο Εργασίας

Το στοίχημα για το Υπουργείο είναι η εξεύρεση μιας δίκαιης λύσης που θα συνδυάζει τη νομική συμμόρφωση με την προστασία των ευάλωτων συνταξιούχων, αποφεύγοντας ταυτόχρονα ένα νέο κύμα δικαστικών προσφυγών.

Σύμφωνα με πληροφορίες, προωθούνται:

• Σταδιακές μειώσεις, με πρόβλεψη για ειδικές κατηγορίες.
• Μηχανισμός δόσεων για τυχόν επιστροφή αναδρομικών.
• Τεχνική αναβάθμιση των συστημάτων, ώστε η εφαρμογή των διατάξεων να γίνει ενιαία και διαφανής.

Η τελική απόφαση θα σταθμίσει δημοσιονομικό κόστος, κοινωνική συνοχή και νομικά δεδομένα, με την κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι στόχος της είναι μια δίκαιη και ρεαλιστική πολιτική προστασίας για όσους εξαρτώνται από τη σύνταξη χηρείας ως βασικό εισόδημα.

Περισσότερα:

Επίδομα 300 ευρώ σε συνταξιούχους: Ποια είναι τα νέα όρια – Τι θα γίνει με τις «χηρείας»

Αναδρομικά έως 7.800 ευρώ σε συντάξεις χηρείας – Ποιους αφορά η απόφαση

Συνταξιούχοι: πώς θα δείτε αν δικαιούστε αύξηση ή αναδρομικά