Λαγοκέφαλοι στις ελληνικές θάλασσες: Τα 6 είδη που έχουν εξαπλωθεί και οι κίνδυνοι

Μέχρι πριν από μερικές δεκαετίες η παρουσία λαγοκέφαλων στις ελληνικές θάλασσες ήταν ουσιαστικά άγνωστη. Σήμερα, όμως, τα συγκεκριμένα ψάρια έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς θαλάσσιους εισβολείς της Μεσογείου, καθώς έχουν εγκατασταθεί μόνιμα σε πολλές περιοχές του Αιγαίου και του Ιονίου, με τους πληθυσμούς τους να αυξάνονται διαρκώς.

Η εξάπλωσή τους προκαλεί προβληματισμό σε επιστήμονες, αλιείς και περιβαλλοντικούς φορείς, καθώς επηρεάζει τόσο τα θαλάσσια οικοσυστήματα όσο και την αλιευτική δραστηριότητα.

Πώς έφτασαν οι λαγοκέφαλοι στην Ελλάδα

Οι λαγοκέφαλοι ανήκουν στην οικογένεια των τετραοδοντιδών ψαριών και θεωρείται ότι η είσοδός τους στη Μεσόγειο έγινε μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, από την Ερυθρά Θάλασσα.

Η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων τα τελευταία χρόνια φαίνεται να έχει δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την εγκατάσταση και την αναπαραγωγή τους, γεγονός που εξηγεί τη συνεχή επέκτασή τους στις ελληνικές θάλασσες.

Σήμερα έχουν καταγραφεί έξι διαφορετικά είδη λαγοκέφαλων στα ελληνικά νερά, με ορισμένα από αυτά να εμφανίζονται ολοένα και συχνότερα σε νέες περιοχές.

Το πιο επικίνδυνο είδος

Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί ο Lagocephalus sceleratus, γνωστός και ως ασημομάγουλος λαγοκέφαλος. Πρόκειται για το πιο διαδεδομένο αλλά και το πιο επικίνδυνο είδος, καθώς περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις τετροδοτοξίνης, μιας εξαιρετικά ισχυρής νευροτοξίνης.

Η ουσία αυτή μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση στον άνθρωπο και, σε ακραίες περιπτώσεις, ακόμη και θάνατο μετά από κατανάλωση του ψαριού.

Στις ελληνικές θάλασσες έχουν επίσης εντοπιστεί τα είδη:

• Lagocephalus suezensis
• Lagocephalus spadiceus
• Torquigener flavimaculosus
• Sphoeroides pachygaster
• Tylerius spinosissimus

Τα περισσότερα εμφανίζονται κυρίως στο νότιο και ανατολικό Αιγαίο, ωστόσο η παρουσία τους επεκτείνεται σταδιακά και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Γιατί θεωρούνται επικίνδυνοι

Η μεγαλύτερη απειλή σχετίζεται με την τοξικότητα ορισμένων ειδών. Η τετροδοτοξίνη δεν εξουδετερώνεται ούτε με το μαγείρεμα ούτε με την κατάψυξη, γεγονός που καθιστά την κατανάλωση λαγοκέφαλου εξαιρετικά επικίνδυνη.

Για τον λόγο αυτό, οι αρμόδιες υπηρεσίες συνιστούν στους πολίτες να αποφεύγουν οποιαδήποτε κατανάλωση ψαριών που αναγνωρίζονται ως λαγοκέφαλοι.

Παράλληλα, τα ψάρια αυτά προκαλούν σημαντικές ζημιές στους επαγγελματίες αλιείς. Τα ιδιαίτερα ισχυρά δόντια τους μπορούν να καταστρέψουν δίχτυα, παραγάδια και αλιεύματα, αυξάνοντας το κόστος και μειώνοντας την παραγωγή των ψαράδων.

Επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα

Η παρουσία των λαγοκέφαλων δεν επηρεάζει μόνο την αλιεία αλλά και την ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Οι ειδικοί τους χαρακτηρίζουν χωροκατακτητικά είδη, καθώς ανταγωνίζονται τα ντόπια ψάρια για τροφή και καταφύγιο. Επιπλέον, θηρεύουν καρκινοειδή, μαλάκια και άλλα είδη που αποτελούν βασικούς κρίκους της τροφικής αλυσίδας.

Η συνεχής αύξηση των πληθυσμών τους θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Μεσόγειος, με την Ελλάδα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της παρακολούθησης και της διαχείρισης του φαινομένου.

Τι φοβούνται οι επιστήμονες για το μέλλον

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κλιματική αλλαγή και η περαιτέρω άνοδος της θερμοκρασίας των θαλασσών ενδέχεται να ευνοήσουν ακόμη περισσότερο την εξάπλωση των λαγοκέφαλων τα επόμενα χρόνια.

Για τον λόγο αυτό υπογραμμίζουν την ανάγκη συνεχούς καταγραφής των πληθυσμών τους, ενημέρωσης των πολιτών και λήψης μέτρων που θα περιορίσουν τις επιπτώσεις τους τόσο στο περιβάλλον όσο και στην αλιευτική δραστηριότητα.

Περισσότερα:

ΧΑΡΤΗΣ: Πού εμφανίζονται λαγοκέφαλοι, καρχαρίες και μωβ μέδουσες

Δυτική Μακεδονία: Επικήρυξη 3.000 ευρώ για τη θανάτωση τριών αρκούδων

Ηγουμενίτσα: Συνελήφθη άνδρας για προσβολή γενετήσιας αξιοπρέπειας σε βάρος ανήλικης μέσα σε λεωφορείο