Κρατήσεις ΕΑΣ και υγείας στις συντάξεις: Πότε αλλάζουν και με ποια βάση υπολογίζονται
Δύο από τις πιο «σταθερές» αλλά και πιο παρεξηγημένες κρατήσεις που βλέπουν κάθε μήνα οι συνταξιούχοι στο ενημερωτικό του e-ΕΦΚΑ είναι: (α) η κράτηση υπέρ υγείας (ΕΟΠΥΥ) και (β) η Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ). Παρότι εμφανίζονται ως “γραμμές” στο ίδιο χαρτί, έχουν διαφορετική λογική, διαφορετική βάση υπολογισμού και – κυρίως – αλλάζουν για διαφορετικούς λόγους.
1) Κράτηση υπέρ υγείας: «μετράει» το μικτό ποσό
Η κράτηση υπέρ υγείας είναι ποσοστιαία και, κατά κανόνα, υπολογίζεται πάνω στο μικτό ποσό της σύνταξης (πριν τον φόρο). Στους περισσότερους συνταξιούχους εμφανίζεται:
ως κράτηση στην κύρια σύνταξη, και
ως ξεχωριστή κράτηση στην επικουρική (όπου υπάρχει).
Πότε αλλάζει η κράτηση υγείας
Η κράτηση υπέρ υγείας αλλάζει αυτόματα όταν αλλάξει το μικτό ποσό που “γράφει” η σύνταξη, για παράδειγμα:
με ετήσια αύξηση,
με επανυπολογισμό/διόρθωση (π.χ. νέα ένσημα, νέες αποδοχές),
με μεταβολές στην επικουρική (όταν υπάρχει),
με αλλαγές που επηρεάζουν το μικτό ποσό μετά από αναδρομικά ή νέες πράξεις.
Με απλά λόγια: αν ανεβαίνει ή κατεβαίνει το μικτό ποσό, ανεβαίνει ή κατεβαίνει και η κράτηση υγείας.
2) ΕΑΣ: κλιμακωτή εισφορά – ανεβαίνει όταν “περνάτε” όριο
Η ΕΑΣ δεν λειτουργεί όπως η υγεία. Είναι κλιμακωτή εισφορά που επιβάλλεται σε όσους ξεπερνούν συγκεκριμένα επίπεδα μικτών αποδοχών σύνταξης (με βάση τα εκάστοτε κλιμάκια που ισχύουν). Αυτό σημαίνει ότι δεν αυξάνεται “λίγο-λίγο” μόνο επειδή πήρατε μια μικρή αύξηση: μπορεί να αυξηθεί απότομα αν η αύξηση σας περάσει σε επόμενο κλιμάκιο.
Πότε αλλάζει η ΕΑΣ
Η ΕΑΣ μεταβάλλεται κυρίως όταν:
μπαίνουν αυξήσεις και το μικτό ποσό περνά το επόμενο όριο κλιμακίου,
γίνει επανυπολογισμός (με νέα ένσημα/αποδοχές) και αλλάξει η μικτή βάση,
υπάρξει αναπροσαρμογή σύνταξης ή διορθωτική πράξη που “φουσκώνει” τη μικτή σύνταξη,
αλλάξει η σύνταξη λόγω μεταβολών σε δικαιώματα/καθεστώς (όπου προβλέπεται).
Το πρακτικό μήνυμα είναι ότι η ΕΑΣ μπορεί να δείξει «άλμα» όχι επειδή έγινε κάτι λάθος, αλλά επειδή η σύνταξη πέρασε σε επόμενο επίπεδο.
Τι να κοιτάξετε στο ενημερωτικό για να καταλάβετε αν είναι σωστό
Για να “διαβάσετε” σωστά τις κρατήσεις, χρήσιμο είναι να ελέγξετε:
Το μικτό ποσό (αυτό είναι η βάση για την υγεία και, σε γενικές γραμμές, η βάση που κρίνει αν “πιάνετε” ΕΑΣ).
Αν η υγεία εμφανίζεται ξεχωριστά σε κύρια και επικουρική (όπου υπάρχει).
Αν η ΕΑΣ άλλαξε τον ίδιο μήνα με κάποια αύξηση/επανυπολογισμό: συνήθως τότε βρίσκεται η αιτία.
Γιατί πολλοί «μπερδεύονται» με τις αυξήσεις
Όταν δίνονται αυξήσεις, ειδικά μικρές, αρκετοί βλέπουν ότι:
η υγεία ανεβαίνει αναλογικά (φυσιολογικό), και
η ΕΑΣ μπορεί να ανέβει δυσανάλογα αν «σπάσει» κλιμάκιο.
Έτσι, η καθαρή αύξηση στην τσέπη μπορεί να φαίνεται μικρότερη από την ονομαστική, όχι επειδή “χάθηκε” η αύξηση, αλλά επειδή ενεργοποιήθηκαν/μεγάλωσαν κρατήσεις.
- 1 λεπτό πριν Υπουργείο Παιδείας: Συνεντεύξεις για 61 εκπαιδευτικούς στα Ευρωπαϊκά Σχολεία – Οι ημερομηνίες
- 4 λεπτά πριν Άρειος Πάγος: Απέρριψε την προσφυγή Κοβέσι για τη θητεία των Ελλήνων ευρωεισαγγελέων
- 17 λεπτά πριν Συναγερμός στη Γαλλία: Εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα Έμπολα
