Κόκκινα δάνεια: Το ΔΝΤ βγάζει στη… σέντρα τράπεζες και servicers

Παρά τη θεαματική μείωση των «κόκκινων» δανείων στους ισολογισμούς των ελληνικών τραπεζών, το πρόβλημα μόνο λυμένο δεν θεωρείται. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) επισημαίνει ότι η χώρα εξακολουθεί να κουβαλά ένα από τα μεγαλύτερα βάρη ιδιωτικού χρέους στην Ευρώπη, με εκατομμύρια πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με προβληματικές οφειλές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Ταμείο, περίπου 2,4 εκατομμύρια δανειολήπτες διαθέτουν συνολικά 2,9 εκατομμύρια δάνεια που παρουσιάζουν προβλήματα αποπληρωμής. Με πληθυσμό περίπου 10,4 εκατομμυρίων κατοίκων, το μέγεθος του προβλήματος παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό για την οικονομία και τα νοικοκυριά.

Το πρόβλημα έφυγε από τις τράπεζες, όχι όμως από την οικονομία

Το ΔΝΤ αναγνωρίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες κατάφεραν τα τελευταία χρόνια να περιορίσουν δραστικά τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα μέσω τιτλοποιήσεων και μεταβιβάσεων χαρτοφυλακίων. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι το ιδιωτικό χρέος δεν εξαφανίστηκε.

Αντίθετα, μεγάλο μέρος των προβληματικών δανείων βρίσκεται πλέον στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), οι οποίες έχουν αναλάβει τη διαχείριση οφειλών που αντιστοιχούν σε περίπου 37,4% του ελληνικού ΑΕΠ.

Όπως σημειώνεται, η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος δεν εξαρτάται πλέον μόνο από τις τράπεζες αλλά και από το κατά πόσο οι servicers θα καταφέρουν να διαχειριστούν αποτελεσματικά το τεράστιο απόθεμα ιδιωτικού χρέους.

Μειώνονται τα «κόκκινα» δάνεια, αλλά με αργό ρυθμό

Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι στο τέλος του 2025 τα δάνεια που διαχειρίζονταν οι servicers ανέρχονταν σε 91,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 81,5 δισ. ευρώ είχαν μεταβιβαστεί από επενδυτικά funds, ενώ περίπου 10 δισ. ευρώ αφορούσαν δάνεια που παρέμειναν στους ισολογισμούς των τραπεζών αλλά τελούν υπό διαχείριση.

Κατά τη διάρκεια του 2025 δημιουργήθηκαν νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ύψους περίπου 2,2 δισ. ευρώ, ενώ παράλληλα θεραπεύθηκαν ή ρυθμίστηκαν οφειλές ύψους 3 δισ. ευρώ. Αν και η εικόνα δείχνει βελτίωση, το ΔΝΤ εκτιμά ότι η αποκλιμάκωση εξελίσσεται πιο αργά από όσο θα επιθυμούσε η οικονομία.

Τα μέτρα που παρακολουθεί το ΔΝΤ

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί για την ενίσχυση του εξωδικαστικού μηχανισμού και τη διευκόλυνση των ρυθμίσεων οφειλών.

Μεταξύ άλλων, καταγράφονται:

• Η διεύρυνση της προστασίας για την κύρια κατοικία μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού.
• Η αύξηση των εισοδηματικών και περιουσιακών ορίων για περισσότερους δικαιούχους.
• Η επέκταση της δυνατότητας ρύθμισης οφειλών προς το Δημόσιο σε έως 72 δόσεις για ορισμένες κατηγορίες οφειλετών.
• Η ενεργοποίηση μηχανισμών που επιτρέπουν την επανένταξη πολιτών σε ρυθμίσεις που είχαν χαθεί.

Στόχος των μέτρων είναι να επιταχυνθεί η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους και να δοθεί «ανάσα» σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες.

Ένας στους τρεις πολίτες παραμένει εκτεθειμένος

Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο τραπεζικό σύστημα, το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων εξακολουθεί να βαραίνει μεγάλο μέρος της κοινωνίας.

Το γεγονός ότι περίπου ένας στους τρεις πολίτες συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με προβληματικό δανεισμό δείχνει ότι η οριστική επίλυση του ζητήματος παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ελληνική οικονομία τα επόμενα χρόνια.